{"id":253,"date":"2009-01-07T10:45:48","date_gmt":"2009-01-07T09:45:48","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=253"},"modified":"2013-02-23T23:33:54","modified_gmt":"2013-02-23T22:33:54","slug":"autonomia-uczelni-a-la-francaise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2009\/01\/07\/autonomia-uczelni-a-la-francaise\/","title":{"rendered":"Autonomia uczelni a la fran\u00e7aise"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Francuzi reformuj\u0105 uczelnie – patrzmy i uczmy si\u0119.<\/strong>
\nPierwszego stycznia 2009 r. wszed\u0142 w \u017cycie pierwszy etap francuskiej reformy uczelni wy\u017cszych. Chodzi g\u0142\u00f3wnie o podniesienie poziomu i zwi\u0119kszenie mi\u0119dzynarodowej konkurencyjno\u015bci uniwersytet\u00f3w. Zacz\u0119to od pieni\u0119dzy.<\/p>\n


\nTutejsze uczelnie wypadaj\u0105 bardzo \u017ale na tzw. li\u015bcie szanghajskiej, b\u0119d\u0105cej najwa\u017cniejszym \u015bwiatowym rankingiem uczelni wy\u017cszych. Najlepszy jest uniwersytet Paris VI im. Marii i Piotra Curie. Ale on te\u017c znajdowa\u0142 si\u0119 ostatnio dopiero na miejscu 76-107 ex aequo (spad\u0142 z pozycji 39 w roku 2007) w \u015bwiatowej klasyfikacji uczelni „Life Sciences”. Tylko troch\u0119 lepiej jest w naukach \u015bcis\u0142ych: Paris XI na pozycji 25, Paris VI – 31, Paryska Ecole Normale Sup\u00e9rieure – 39, Uniwersytet Strasburski – 52-76 ex aequo, Paris VII -77-107 ex aequo.<\/p>\n

To i tak nie\u017ale w por\u00f3wnaniu z uczelniami polskimi, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero w czwartej setce (UJ 320, UW 397 – cho\u0107 r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy 320 a 397 zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od alfabetu – najpierw jest J, a potem W) na 510 sklasyfikowanych.<\/p>\n

Od lat bol\u0105czka francuskich uniwersytet\u00f3w jest niedofinansowanie i z\u0142e gospodarowanie pieni\u0119dzmi. Dlatego zacz\u0119to od reformowania ich system finans\u00f3w.<\/p>\n

Pierwszego stycznia tego roku 20 spo\u015br\u00f3d 85 francuskich uniwersytet\u00f3w przesz\u0142o na tzw. autonomiczny system finansowania. Do tej pory o wi\u0119kszo\u015bci wydatk\u00f3w decydowa\u0142o ministerstwo w Pary\u017cu; w gestii rektor\u00f3w pozostawa\u0142o tylko ok. 25 proc. \u015brodk\u00f3w. Teraz rektorzy owych 20 uczelni maj\u0105 ca\u0142kowit\u0105 swobod\u0119 dysponowania przyznan\u0105 im na rok pul\u0105 pieni\u0119dzy. I nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o remonty czy inwestycje, ale r\u00f3wnie\u017c o pensje i premie dla nauczycieli akademickich i personelu.<\/p>\n

Dla zach\u0119ty zwi\u0119kszono r\u00f3wnie\u017c nieco \u015brodki przyznane tym uczelniom, kt\u00f3re wybi\u0142y sie na niezale\u017cno\u015b\u0107 w specjalnych audytach. Wzrost tych dotacji waha si\u0119 (na papierze, o czym za chwil\u0119) mi\u0119dzy 5 a 25 proc. bud\u017cetu z roku 2008. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dodatkowych pieni\u0119dzy ma by\u0107 przeznaczona w\u0142a\u015bnie na rozwijanie autonomii, tzn. szkolenie personelu i podwy\u017cki dla os\u00f3b bezpo\u015brednio zaanga\u017cowanych we wprowadzanie reformy.<\/p>\n

Zwi\u0105zki zawodowe pracownik\u00f3w szkolnictwa wy\u017cszego i lewicowe organizacje studenckie oczywi\u015bcie podnios\u0142y larum, \u017ce reforma ma na celu „prywatyzacj\u0119” uniwersytet\u00f3w – docelowo uczelnie maj\u0105 bowiem same stara\u0107 si\u0119 o zdobycie dodatkowych \u015brodk\u00f3w finansowych w ro\u017cnych ga\u0142\u0119ziach gospodarki. Oprotestowano te\u017c wysoko\u015b\u0107 podwy\u017cek nak\u0142ad\u00f3w na reformuj\u0105ce si\u0119 uniwersytety. Szczeg\u00f3lnie tam, gdzie sumy te bliskie s\u0105 5 proc. (uwzgl\u0119dniaj\u0105c inflacj\u0119 maj\u0105 by\u0107 to podwy\u017cki nie wy\u017csze ni\u017c 2 proc.).<\/p>\n

Mo\u017cliwe, \u017ce nak\u0142ady nie s\u0105 ci\u0105gle dostateczne, ale trudno odm\u00f3wi\u0107 reformie logiki. To rektorzy wiedz\u0105 najlepiej, na co przeznaczy\u0107 \u015brodki, kt\u00f3re zaprocentuj\u0105 jak najszybciej i jak najowocniej. To ich z wynik\u00f3w b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c rozliczani pod koniec kadencji. Jednym s\u0142owem – dobrze gospodaruj\u0105cy rektorzy b\u0119d\u0105 mieli szanse na powt\u00f3rny wyb\u00f3r. Gorsi nie.<\/p>\n

Zwi\u0119kszenie konkurencyjno\u015bci z uczelniami zagranicznymi trzeba zacz\u0105\u0107 od zwi\u0119kszenia konkurencyjno\u015bci wewn\u0119trznej. Owe 20 uczelni, kt\u00f3re przesz\u0142y 1 stycznia na autonomi\u0119 to odpowiedniki „okr\u0119t\u00f3w flagowych” naszej minister Kudryckiej. W\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 bowiem wszystkie wymienione na wst\u0119pie uniwersytety z pierwszej setki szanghajskiej.<\/p>\n

Pisz\u0119 o tej francuskiej reformie nie jako swego rodzaju ciekawostce, ale po to, by zach\u0119ci\u0107 polskie ministerstwo do wnikliwej obserwacji, jak Francuzi radz\u0105 sobie z reformowaniem ich systemu szk\u00f3\u0142 wy\u017cszych. Oczywi\u015bcie nie mo\u017cna przenosi\u0107 francuskich do\u015bwiadcze\u0144 bezpo\u015brednio na grunt polski. Jednak obserwuj\u0105c, co i jak dzieje si\u0119 we Francji mo\u017cna b\u0119dzie zapewne unikn\u0105\u0107 niekt\u00f3rych przykrych do\u015bwiadcze\u0144 podczas wprowadzania podobnych reform w Polsce.<\/p>\n

Chyba, \u017ce francuscy studenci reform\u0119 zablokuj\u0105. Ju\u017c szykuj\u0105 si\u0119 do strajk\u00f3w i okupacji uczelnianych budynk\u00f3w. Oczywi\u015bcie po powrocie z wakacji \u015bwi\u0105teczno-noworocznych.<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/div>\n
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

Zdj\u0119cie: Laboratoire d’Informatique de Paris VI, Thomas Claveirole, Flickr (CC SA)<\/em><\/div>\n
\u00a0<\/em><\/div>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Francuzi reformuj\u0105 uczelnie – patrzmy i uczmy si\u0119. Pierwszego stycznia 2009 r. wszed\u0142 w \u017cycie pierwszy etap francuskiej reformy uczelni wy\u017cszych. Chodzi g\u0142\u00f3wnie o podniesienie poziomu i zwi\u0119kszenie mi\u0119dzynarodowej konkurencyjno\u015bci uniwersytet\u00f3w. Zacz\u0119to od pieni\u0119dzy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,5],"tags":[41,42],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=253"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2479,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253\/revisions\/2479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}