{"id":2561,"date":"2013-03-01T22:17:34","date_gmt":"2013-03-01T21:17:34","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=2561"},"modified":"2014-02-17T15:19:23","modified_gmt":"2014-02-17T14:19:23","slug":"natura-lagodzi-obyczaje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2013\/03\/01\/natura-lagodzi-obyczaje\/","title":{"rendered":"Natura \u0142agodzi obyczaje"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>\u015ap. profesor Fali\u0144ski by\u0142 mi\u0142o\u015bnikiem kultury \u015br\u00f3dziemnomorskiej. Twierdzi\u0142, \u017ce \u017cycie w\u015br\u00f3d pi\u0119knego otoczenia upi\u0119ksza r\u00f3wnie\u017c psychik\u0119. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce ochrona dziedzictwa przyrodniczego i dziedzictwa kulturalnego to dwie ods\u0142ony tej samej wra\u017cliwo\u015bci. By\u0142 przekonany, \u017ce cz\u0142owiek kulturalny b\u0119dzie mi\u0142o\u015bnikiem przyrody. S\u0142ab\u0105 za\u015b wra\u017cliwo\u015b\u0107 przyrodnicz\u0105 Polak\u00f3w zrzuca\u0142 na karb \u017cycia w brzydocie PRL-u. <\/p>\n

Przyznajmy – pogl\u0105d ten jest tak uproszczony, \u017ce mo\u017cna go okre\u015bli\u0107 jako naiwny. Owszem – \u017cycie w\u015br\u00f3d zapuszczonych blokowisk demolud\u00f3w, gdzie dominowa\u0142 kolor szary i zarz\u0105dzaj\u0105cy nie pofatygowali si\u0119, \u017ceby cho\u0107by betonowe klocki pomalowa\u0107 na odr\u00f3\u017cniaj\u0105ce je kolory, mog\u0142o st\u0119pi\u0107 wra\u017cliwo\u015b\u0107 ich mieszka\u0144c\u00f3w. Jednak druga strona medalu by\u0142a chyba tylko z\u0142udzeniem Fali\u0144skiego. Kontaktuj\u0105c si\u0119 z w\u0142oskimi uczonymi wyrobi\u0142 sobie chyba zbyt optymistyczny obraz. W rzeczywisto\u015bci nic nie wskazuje, by codzienny widok zabytk\u00f3w i wsp\u00f3\u0142czesnego dizajnu czyni\u0142a z Po\u0142udniowc\u00f3w mi\u0142o\u015bnik\u00f3w przyrody. Wr\u0119cz przeciwnie, je\u015bli chodzi o \u015bmiecenie, zanieczyszczanie i wreszcie zabijanie zwierz\u0105t dla rozrywki, raczej odbiegaj\u0105 od zachodnioeuropejskich standard\u00f3w. Samo przebywanie w\u015br\u00f3d wytwor\u00f3w wysokiej kultury nie czyni kulturalnym, z kolei w\u015br\u00f3d ludzi kulturalnych mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 opozycja kultura-natura.<\/p>\n

Nie wydaje si\u0119 te\u017c, by by\u0142o odwrotnie. \u017bycie w dziczy te\u017c nie musi prowadzi\u0107 do \u015bwiadomo\u015bci ekologicznej. Czasem jednak zdarzaj\u0105 si\u0119 przypadki nieoczekiwane.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie wr\u00f3ci\u0142em z mi\u0119dzynarodowych warsztat\u00f3w dotycz\u0105cych renaturyzacji niegdy\u015b zdegradowanych regulacj\u0105 rzek. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 poruszanych temat\u00f3w dotyczy\u0142a wielkich spraw. Dyskutowano o definicjach, miernikach, polityce itd. Jako swoisty dodatek przygotowano jednak kilka komunikat\u00f3w ze studi\u00f3w przypadku. Z poziomu pa\u0144stw i dorzeczy przenie\u015bli\u015bmy si\u0119 na tak podstawowy poziom jak renaturyzacje dawnych potok\u00f3w, kt\u00f3re przekszta\u0142cano w wyniku rozwoju miasta w kana\u0142y burzowe. Kiedy\u015b uznano, \u017ce maj\u0105 zbiera\u0107 wod\u0119 i jak najszybciej j\u0105 odprowadzi\u0107, wi\u0119c prostowano i betonowano ich brzegi. Cz\u0119sto jednak takie rowy przecina\u0142y parki miejskie. Mimo to nie cieszy\u0142y si\u0119 one zwykle du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w, nie licz\u0105c przest\u0119pc\u00f3w. Ostatecznie przekonano si\u0119, \u017ce taka regulacja daje tylko pozorne korzy\u015bci, a straty s\u0105 wi\u0119ksze. Naturalne i przypominaj\u0105ce naturalne potoki wcale nie s\u0105 znacznie bardziej gro\u017ane ni\u017c kana\u0142y, a poza tym \u015bwiadcz\u0105 r\u00f3\u017cnego typu us\u0142ugi ekosystemowe. Przy renaturyzacji liczono na klasyczne us\u0142ugi ekosystemowe, takie jak samooczyszczanie w\u00f3d, \u0142agodzenie mikroklimatu, retencja itd. Tymczasem opr\u00f3cz tego okaza\u0142o si\u0119, \u017ce maj\u0105c w parku bliski naturalnemu strumie\u0144 zamiast zapuszczonego, cho\u0107 dro\u017cnego kana\u0142u, ludzie ch\u0119tniej przebywaj\u0105 w parku. Nie zanotowa\u0142em liczb, ale w paru przypadkach zmierzono konkretny, liczony w minutach wzrost \u015bredniej d\u0142ugo\u015bci wizyty. Wi\u0119cej ludzi za\u015b zaskutkowa\u0142o… zmniejszeniem przest\u0119pczo\u015bci w parkach. Takiej korzy\u015bci nie przewidzieli nawet najwi\u0119ksi or\u0119downicy renaturyzacji potok\u00f3w.<\/p>\n

Je\u015bli wi\u0119c przyj\u0105\u0107, \u017ce pi\u0119kno upi\u0119ksza r\u00f3wnie\u017c psychik\u0119 widz\u00f3w i stosunki spo\u0142eczne mi\u0119dzy nimi, to naturalny potok okazuje si\u0119 pi\u0119kniejszy od dzie\u0142a hydroin\u017cynier\u00f3w.<\/p>\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n

fot. PP<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015ap. profesor Fali\u0144ski by\u0142 mi\u0142o\u015bnikiem kultury \u015br\u00f3dziemnomorskiej. Twierdzi\u0142, \u017ce \u017cycie w\u015br\u00f3d pi\u0119knego otoczenia upi\u0119ksza r\u00f3wnie\u017c psychik\u0119. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce ochrona dziedzictwa przyrodniczego i dziedzictwa kulturalnego to dwie ods\u0142ony tej samej wra\u017cliwo\u015bci. By\u0142 przekonany, \u017ce cz\u0142owiek kulturalny b\u0119dzie mi\u0142o\u015bnikiem przyrody. S\u0142ab\u0105 za\u015b wra\u017cliwo\u015b\u0107 przyrodnicz\u0105 Polak\u00f3w zrzuca\u0142 na karb \u017cycia w brzydocie PRL-u.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,54,28],"tags":[82],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2561"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2561"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3495,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2561\/revisions\/3495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}