{"id":2608,"date":"2013-03-20T16:10:52","date_gmt":"2013-03-20T15:10:52","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=2608"},"modified":"2013-03-20T17:47:49","modified_gmt":"2013-03-20T16:47:49","slug":"oczyszczanie-duszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2013\/03\/20\/oczyszczanie-duszy\/","title":{"rendered":"Oczyszczanie duszy?"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

W weekendowy wiecz\u00f3r ogl\u0105dali\u015bmy w telewizji jeden z program\u00f3w z cyklu: „ludzie \u015bpiewaj\u0105, my to oceniamy”. My, czyli jury oraz publiczno\u015b\u0107. Celowo nie chc\u0119 tutaj wymienia\u0107 nazwy tego programu, bo nie o to chodzi. Zastanowi\u0142a mnie warto\u015b\u0107 sztuki. Po co ludzie j\u0105 robi\u0105 i po co do niej lgn\u0105, w tym wypadku do muzyki?<\/p>\n

<\/p>\n

Naj\u0142atwiej to wyt\u0142umaczy\u0107 jak\u0105\u015b aberracj\u0105 w naszym m\u00f3zgu. Powiedzie\u0107, \u017ce to w jaki\u015b spos\u00f3b wp\u0142ywa na nasz narz\u0105d, stymuluj\u0105c odpowiednie o\u015brodki w m\u00f3zgu, kt\u00f3re w efekcie dostarczaj\u0105 przyjemno\u015bci. Odpowied\u017a taka jest bardzo prosta i mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 przekonuj\u0105ca. Jednak mnie ona w og\u00f3le nie zadowala. Powiedzie\u0107 w ten spos\u00f3b, to mniej wi\u0119cej powiedzie\u0107 tyle, \u017ce cz\u0142owiek widzi dlatego, \u017ce ma oczy. Co jest tyle\u017c m\u0105dre, co odkrywcze.<\/p>\n

Ot\u00f3\u017c w tym programie w pewnym momencie uczestniczka za\u015bpiewa\u0142a bardzo wzruszaj\u0105c\u0105 piosenk\u0119. To, jak ona to zrobi\u0142a, trudno mi opisa\u0107 s\u0142owami. Jury si\u0119 pop\u0142aka\u0142o, a i my przed ekranem te\u017c ocierali\u015bmy \u0142zy. Kto\u015b powiedzia\u0142, \u017ce ten \u015bpiew „oczyszcza dusz\u0119”. I w tym stwierdzeniu jest ca\u0142y pies pogrzebany.<\/p>\n

Z jednej strony, dla jury (a i dla nas ogl\u0105daj\u0105cych) to stwierdzenie by\u0142o ca\u0142kowicie zrozumia\u0142e i oddawa\u0142o nastr\u00f3j chwili. Nie, nie padli\u015bmy ofiar\u0105 z\u0142udzenia, ani stymulacji m\u00f3zgu. Czuli\u015bmy, \u017ce co\u015b si\u0119 w nas oczyszcza, co sprawia, \u017ce jeste\u015bmy inni. Ale z drugiej strony?<\/p>\n

No c\u00f3\u017c, wiem jak \u0142atwo zdekonstruowa\u0107 to stwierdzenie. Wystarczy wskaza\u0107, \u017ce „dusza” nie jest czym\u015b empiryczny, a wobec tego s\u0142owo to nie ma wi\u0119kszego sensu. Mo\u017cna to wzmocni\u0107 i wykaza\u0107, \u017ce nawet je\u015bli potraktowa\u0107 „dusz\u0119” jako synonim „\u015bwiadomo\u015bci” to wci\u0105\u017c to niewiele daje, bo „\u015bwiadomo\u015b\u0107” nie ma jakiej\u015b wyra\u017anej ontycznej podstawy. W efekcie nie mo\u017ce doj\u015b\u0107 do oczyszczenia duszy, bo nie jest ona „brudna”, bo w zasadzie to jej nie ma.<\/p>\n

A nawet je\u015bli si\u0119 trzyma\u0107 jako\u015b tego stwierdzenia, to wci\u0105\u017c nie spos\u00f3b nada\u0107 mu jakiego\u015b wyra\u017anego sensu empirycznego, czyli podda\u0107 procedurze intersubiektywnej sprawdzalno\u015bci. Bo jak zmierzy\u0107 „oczyszczenie duszy”? Co najwy\u017cej mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce stwierdzenie to wyra\u017ca subiektywne odczucia m\u00f3wi\u0105cego.<\/p>\n

C\u00f3\u017c, maj\u0105c te dwie strony na uwadze, musz\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce to, \u017ce tak \u0142atwo doprowadzi\u0107 do tego by „czyszczenie duszy” zdekonstruowa\u0107 jest jednym z najwi\u0119kszych nieszcz\u0119\u015b\u0107 filozof\u00f3w. Innymi s\u0142owy ? moim zdaniem sztuka to nie aberracja, ale co\u015b znacznie wi\u0119cej, o czym nie \u015bni\u0142o si\u0119 niekt\u00f3rym filozofom i nie tylko filozofom.<\/p>\n

Grzegorz Pacewicz<\/p>\n

Foto: Kay Nielsen, National Library NZ on The Commons\u2019 photostream<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W weekendowy wiecz\u00f3r ogl\u0105dali\u015bmy w telewizji jeden z program\u00f3w z cyklu: „ludzie \u015bpiewaj\u0105, my to oceniamy”. My, czyli jury oraz publiczno\u015b\u0107. Celowo nie chc\u0119 tutaj wymienia\u0107 nazwy tego programu, bo nie o to chodzi. Zastanowi\u0142a mnie warto\u015b\u0107 sztuki. Po co ludzie j\u0105 robi\u0105 i po co do niej lgn\u0105, w tym wypadku do muzyki?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,9,6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2608"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2608"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2618,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2608\/revisions\/2618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}