{"id":267,"date":"2009-01-28T10:17:38","date_gmt":"2009-01-28T09:17:38","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=267"},"modified":"2013-02-23T23:32:58","modified_gmt":"2013-02-23T22:32:58","slug":"skutki-ideologii-skutki-nauki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2009\/01\/28\/skutki-ideologii-skutki-nauki\/","title":{"rendered":"Skutki ideologii, skutki nauki"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Co wsp\u00f3lnego ma in vitro z chodnikiem pod moim oknem?
\n<\/strong><\/p>\n

W epoce p\u00f3\u017anego Gomu\u0142ki i wczesnego Gierka by\u0142em uczniem szko\u0142y podstawowej. Z powodu przezi\u0119bienia, odry czy \u015bwinki siedzia\u0142em w domu i z nud\u00f3w wygl\u0105da\u0142em przez okno. Zauwa\u017cy\u0142em w\u00f3wczas, \u017ce przez trawnik pod blokiem wiod\u0142a wydeptana przez przechodni\u00f3w b\u0142otnista \u015bcie\u017cka, a kilka metr\u00f3w od niej po\u0142o\u017cono p\u0142yty chodnikowe. W zamy\u015ble tw\u00f3rcy przej\u015bcia p\u0142ytki mia\u0142y ucywilizowa\u0107 pokonywanie ewidentnej przeszkody, jakim by\u0142 \u00f3w trawnik. Tyle, \u017ce chodniczek u\u0142o\u017cono w takim miejscu, z kt\u00f3rego nikt nie korzysta\u0142. Wszyscy wybierali dogodniejsz\u0105, cho\u0107 b\u0142otnist\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119. Jej usytuowanie z jakich\u015b wzgl\u0119d\u00f3w bardziej ludziom odpowiada\u0142o.<\/p>\n

<\/p>\n

Nie mog\u0142em nadziwi\u0107 si\u0119 w\u00f3wczas bezmy\u015blno\u015bci w\u0142adz miejskich. Wydawa\u0142o si\u0119 przecie\u017c oczywistym, \u017ce przed zrobieniem plan\u00f3w owego chodniczka pomys\u0142odawca powinien przespacerowa\u0107 si\u0119 pod blokiem, zorientowa\u0107 si\u0119, kt\u00f3r\u0119dy ludzie chodz\u0105 i tam kaza\u0107 u\u0142o\u017cy\u0107 p\u0142yty chodnikowe. Bezmy\u015blnie u\u0142o\u017cony chodniczek okaza\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie bezu\u017cyteczny.<\/p>\n

Ale takich absurd\u00f3w w PRL by\u0142o na p\u0119czki. Ten jeden potwierdza\u0142 wi\u0119c tylko regu\u0142\u0119, \u017ce od strony praktycznej wa\u017cniejsza jest ideologia. W tym wypadku ideologia nakazuj\u0105ca ludziom przechodzi\u0107 w miejscu wyznaczonym przez pseudoarchitekta, a nie tam, gdzie wskazywa\u0142o samo \u017cycie.<\/p>\n

Nie wiem czy dzi\u015b uk\u0142ada si\u0119 chodniki zgodnie z praktyk\u0105 czy z ideologi\u0105 urz\u0119dnik\u00f3w. Na przyk\u0142adzie propozycji ustawy bioetycznej senatora Gowina wida\u0107 natomiast ogromne ci\u0105goty do tworzenia prawa w\u0142a\u015bnie na zasadach tej samej bzdurnej ideologii, kt\u00f3ra w czasach PRL kaza\u0142a uk\u0142ada\u0107 chodnik nie tam, gdzie by\u0142 on potrzebny.<\/p>\n

Skutki samej tylko zapowiedzi wprowadzenia ustawy bioetycznej Gowina s\u0105 takie, \u017ce pary zmuszone do przeprowadzenia zabiegu zap\u0142odnienia in vitro wal\u0105 drzwiami i oknami do klinik prowadz\u0105cych ten zabieg, by zd\u0105\u017cy\u0107 przed u\u0142o\u017ceniem chodniczka tam, gdzie odpowiada to senatorowi z PO<\/a>.<\/p>\n

Tworzenie prawa zgodnego z ideologi\u0105 (w tym wypadku z ideologi\u0105 dominuj\u0105cej u nas religii rzymskokatolickiej) nie s\u0142u\u017cy demokracji. W dodatku projekt senatora Gowina nie zadowala nawet owego Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego. Po co wi\u0119c uk\u0142ada\u0107 chodniczek tam, gdzie nikt go nie chce i ka\u017cdy b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 omin\u0105\u0107? Wy\u0142\u0105cznie po to by sprawi\u0107 przyjemno\u015b\u0107 tw\u00f3rcy pomys\u0142u?<\/p>\n

Grzebanie przez zadufanych w sobie polityk\u00f3w w sprawach zwi\u0105zanych z medycyn\u0105 jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczne. Jedno zdanie wypowiedziane przez by\u0142ego ministra sprawiedliwo\u015bci na d\u0142ugo sparali\u017cowa\u0142o polsk\u0105 transplantologi\u0119. Teraz gromy rzucane przez krakowskiego senatora na in vitro powoduj\u0105 panik\u0119 w\u015br\u00f3d pacjentek i potencjalnych pacjentek klinik zap\u0142odnienia in vitro. \u017beby to jeszcze dzia\u0142o si\u0119 w czasach PRL, ale dzi\u015b, w XXI wieku? To przechodzi ludzkie poj\u0119cie.<\/p>\n

Zadaniem nauki jest zmienianie naszej rzeczywisto\u015bci. Zap\u0142odnienie in vito jest tego \u015bwietnym przyk\u0142adem. Pozwala ono na posiadanie potomstwa parom, kt\u00f3re w inny spos\u00f3b pozosta\u0142yby bezdzietne. Oczywi\u015bcie mo\u017cna mie\u0107 zastrze\u017cenia natury ideologicznej i religijnej, ale przymusu zap\u0142onienie in vitro jeszcze nigdzie na \u015bwiecie nie wprowadzono. Rzymscy katolicy naprawd\u0119 nie musz\u0105 korzysta\u0107 z tej techniki i mog\u0105 pozosta\u0107 przy sposobach b\u0142ogos\u0142awionych przez Boga, Ko\u015bci\u00f3\u0142, biskup\u00f3w i krakowskiego senatora.<\/p>\n

Przeciwnicy zap\u0142odnienia in vitro wysuwaj\u0105 argument, \u017ce na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 stosowanie wspomaganego rozmna\u017cania mo\u017ce zaszkodzi\u0107 ludzko\u015bci zmniejszaj\u0105c coraz bardziej p\u0142odno\u015b\u0107 populacji ludzkiej. Owszem, takie skutki trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119. Jednak czy z takich samych wzgl\u0119d\u00f3w musimy rezygnowa\u0107 z internetu, samochodu, lod\u00f3wki, telefonu, ba – nawet z hodowli rogacizny? To wszystko przyczynia si\u0119 bowiem do ocieplenia klimatu i mo\u017ce przy\u015bpieszy\u0107 koniec naszej cywilizacji.<\/p>\n

Zar\u00f3wno skutki ideologii jak i nauki mog\u0105 by\u0107 negatywne. R\u00f3\u017cnica polega jednak na diametralnie r\u00f3\u017cnych mo\u017cliwo\u015bciach korekty dzia\u0142a\u0144 kierowanych przez ideologi\u0119 i nauk\u0119. Wielko\u015b\u0107 pola manewru takiej korekty \u0142\u0105czy si\u0119 za\u015b ze stopniem racjonalno\u015bci owych dzia\u0142a\u0144. Ideologia docelowo jest bezmy\u015blna, a nauka racjonalna. Wynoszenie przez senatora Gowina \u017cycia ludzkiego w postaci jednokom\u00f3rkowej zygoty niemal\u017ce na o\u0142tarze i r\u00f3wnoczesne nieliczenie si\u0119 z potrzebami doros\u0142ych ludzi trudno uzna\u0107 za szczyt praktycznego my\u015blenia. Ma to zadowoli\u0107 potrzeby intelektualne senatora i my\u015bl\u0105cych podobnie do niego.<\/p>\n

To prawda, \u017ce zar\u00f3wno stosowanie ideologii, jak i osi\u0105gni\u0119\u0107 nauki mo\u017ce mie\u0107 skutki katastrofalne: hitleryzm, stalinizm, ideologia Czerwonych Khmer\u00f3w czy Al-Kaidy z jednej strony i BSE z drugiej. Ale poza BSE nie mog\u0119 jako\u015b znale\u017a\u0107 wielu przyk\u0142ad\u00f3w zgubnych skutk\u00f3w zastosowania osi\u0105gni\u0119\u0107 nauki (jeszcze Hiroszima i Nagasaki). Ta dysproporcja chyba m\u00f3wi sama za siebie.<\/p>\n

Nauka, kieruj\u0105c si\u0119 racjonalnym my\u015bleniem nawet je\u015bli powoduje niedobre skutki, potrafi szybko zorientowa\u0107 si\u0119 w szkodach i szuka (jak dot\u0105d skutecznie) \u015brodk\u00f3w do ich naprawy. Ideologia nigdy nie przyznaje si\u0119 do w\u0142asnych b\u0142\u0119d\u00f3w. Aby zmieni\u0107 skutki danej ideologii trzeba najpierw zlikwidowa\u0107 j\u0105 sam\u0105. Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki zdaje sobie z tego spraw\u0119?<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

Ilustracja: Helena Pry\u0142owska<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co wsp\u00f3lnego ma in vitro z chodnikiem pod moim oknem? W epoce p\u00f3\u017anego Gomu\u0142ki i wczesnego Gierka by\u0142em uczniem szko\u0142y podstawowej. Z powodu przezi\u0119bienia, odry czy \u015bwinki siedzia\u0142em w domu i z nud\u00f3w wygl\u0105da\u0142em przez okno. Zauwa\u017cy\u0142em w\u00f3wczas, \u017ce przez trawnik pod blokiem wiod\u0142a wydeptana przez przechodni\u00f3w b\u0142otnista \u015bcie\u017cka, a kilka metr\u00f3w od niej po\u0142o\u017cono […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,11,30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/267"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=267"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2474,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/267\/revisions\/2474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}