
{"id":2752,"date":"2013-05-06T22:18:25","date_gmt":"2013-05-06T20:18:25","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=2752"},"modified":"2013-05-06T22:19:08","modified_gmt":"2013-05-06T20:19:08","slug":"marzenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2013\/05\/06\/marzenia\/","title":{"rendered":"Marzenia"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/pretending-medieval.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2753\" title=\"pretending medieval\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/pretending-medieval.jpg\" alt=\"Nasi wsp\u00f3\u0142cze\u015bni w \u015bredniowieczu\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"\/naukowy\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/pretending-medieval.jpg 640w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/pretending-medieval-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Kiedy by\u0142em wyra\u017anie m\u0142odszy, histori\u0119 traktowa\u0142em du\u017co bardziej emocjonalnie ni\u017c dzi\u015b. Gdy uczy\u0142em si\u0119 o kolejnych przegrywanych potyczkach i bitwach, wkurzony marzy\u0142em o drobnej podr\u00f3\u017cy w czasie jakiego\u015b plutonu komandos\u00f3w albo cho\u0107by zwyk\u0142ej wsp\u00f3\u0142czesnej piechoty. Przyjemnie by\u0142o sobie wyobra\u017ca\u0107, jak by pogonili kota Rosjanom pod Rac\u0142awicami albo Szwedom pod Uj\u015bciem. Jeden karabin maszynowy potrafi\u0142by przecie\u017c zatrzyma\u0107 szar\u017c\u0119 ca\u0142ego pu\u0142ku rajtar\u00f3w, a snajper obezw\u0142adni\u0107 bateri\u0119 artylerii&#8230;<!--more--><\/p>\n<p>Z czasem zacz\u0105\u0142em zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce nawet taki pododdzia\u0142, mimo \u017ce pot\u0119\u017cny albo wr\u0119cz niepokonany w konfrontacji z przeciwnikiem z zamierzch\u0142ej przesz\u0142o\u015bci, jednak nie wystarczy\u0142by do wygrania wojny, najwy\u017cej potyczki albo bitwy.<\/p>\n<p>Pozbawiony mo\u017cliwo\u015bci uzupe\u0142nienia amunicji, cz\u0119\u015bci zamiennych do broni, skazany na marsz pieszy albo podr\u00f3\u017c wozem taborowym (kt\u00f3ry dzisiejszy piechur umie je\u017adzi\u0107 konno?), przemieszcza\u0142by si\u0119 r\u00f3wnie powoli jak dawne wojska i zapewne sprawni dow\u00f3dcy przeciwnika potrafiliby unika\u0107 konfrontacji z nim. A nawet gdyby \u017co\u0142nierze podr\u00f3\u017c w czasie odbyli z w\u0142asnym bojowym wozem piechoty, to gdzie by nim dojechali w kraju bez stacji benzynowych, utwardzonych dr\u00f3g i, co zapewne kluczowe, bez dok\u0142adnych map?<\/p>\n<p>Po prostu troch\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej technologii, rzucone w wiek XVII czy XVIII, z powodu braku niezb\u0119dnego zaplecza okaza\u0142oby si\u0119 du\u017co mniej znaczy\u0107, ni\u017c naiwny ch\u0142opak (czyli ja) sobie to wyobra\u017ca\u0142.<\/p>\n<p>Czasami my\u015bla\u0142em te\u017c sobie z przyjemno\u015bci\u0105, jak wiele dobrego m\u00f3g\u0142bym dokona\u0107, gdyby dane mi by\u0142o przenie\u015b\u0107 si\u0119 z moj\u0105 dzisiejsz\u0105 wiedz\u0105 w dawne czasy, powiedzmy w \u015bredniowiecze.<\/p>\n<p>Tak samo, jak z wojskiem, po krytycznym zbadaniu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zastanawiaj\u0105co niewiele moich umiej\u0119tno\u015bci i wiedzy da\u0142oby si\u0119 realnie zastosowa\u0107 w XIII czy XIV wieku. No bo co komu po facecie znaj\u0105cym si\u0119 na informatyce w czasach kiedy nie by\u0142o komputer\u00f3w? Co po mojej matematyce, je\u015bli potrzeby w tym zakresie w\u0142a\u015bciwie nie istnia\u0142y? Mo\u017ce jeszcze kto\u015b co\u015b liczy\u0142 na dworze kr\u00f3la i w paru rezydencjach najwi\u0119kszych magnat\u00f3w, ale poza tym to raczej matematyki nie by\u0142o do niczego potrzeba.\u00a0 Co po umiej\u0119tno\u015bciach technicznych, je\u015bli nie by\u0142o \u015brub, wkr\u0119t\u00f3w, klej\u00f3w, pi\u0142 i wiertarek, bez kt\u00f3rych niewiele umiem zrobi\u0107?<\/p>\n<p>Przez pewien czas my\u015bla\u0142em, \u017ce mo\u017ce m\u00f3g\u0142bym co\u015b dobrego zrobi\u0107 w zakresie higieny i medycyny, kt\u00f3re znam bardzo powierzchownie ale przecie\u017c i tak lepiej, ni\u017c nasi rodacy sprzed 800 lat. Ale i tu czyhaj\u0105 natychmiast wielkie przeszkody. No bo co z tego, \u017ce ja\u00a0 wiem, \u017ce ko\u0142tun mo\u017cna bezkarnie obci\u0105\u0107, skoro sam jego &#8222;posiadacz&#8221; by\u0142 przekonany, \u017ce spowoduje to u niego \u015blepot\u0119 i chorob\u0119 umys\u0142ow\u0105? Musia\u0142bym albo pr\u00f3bowa\u0107 ko\u0142tuniastego zmusi\u0107, co by\u0142oby trudne albo nawet gro\u017ane dla mnie, albo przekona\u0107, \u017ce obci\u0119cie niczym nie grozi. Powiedzmy nawet, \u017ce by mi si\u0119 uda\u0142o i obci\u0105\u0142bym mu go bez z\u0142ych skutk\u00f3w. Wtedy nadal istniej\u0105ca powszechna wiara, \u017ce obcinanie ko\u0142tun\u00f3w szkodzi, zapewne spowodowa\u0142aby podejrzenie mnie o konszachty z si\u0142ami nieczystymi i naturalne w\u00f3wczas konsekwencje. I b\u0105d\u017a tu cz\u0142owieku m\u0105dry. Podobny by\u0142by zapewne efekt pr\u00f3by wprowadzenia wczesnych form szczepie\u0144 na osp\u0119, kt\u00f3re chyba nie przerasta\u0142y mo\u017cliwo\u015bci wykonawczych \u015bredniowiecza.<\/p>\n<p>Pewnie z tego wszystkiego potrafi\u0142bym ludzi przekona\u0107 do mycia r\u0105k. Zawsze co\u015b, tylko co by to warte by\u0142o bez myd\u0142a?<\/p>\n<p>A Ty, Drogi Czytelniku? Potrafi\u0142by\u015b co\u015b ze swojej dzisiejszej wiedzy u\u017cy\u0107 w tamtych czasach? I czy naprawd\u0119 by\u0142by\u015b w stanie przystosowa\u0107 si\u0119 do \u017cycia w \u015bwiecie, gdzie wstaje si\u0119 o \u015bwicie i nie ma sk\u0105d wzi\u0105\u0107 swojej codziennej dawki kofeiny?<\/p>\n<p><strong>Jerzy Tyszkiewicz<\/strong><\/p>\n<p><em>Ilustracja Ma\u0142opolski Instytut Kultury, Flickr (CC BY-NC-ND 2.0)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy by\u0142em wyra\u017anie m\u0142odszy, histori\u0119 traktowa\u0142em du\u017co bardziej emocjonalnie ni\u017c dzi\u015b. Gdy uczy\u0142em si\u0119 o kolejnych przegrywanych potyczkach i bitwach, wkurzony marzy\u0142em o drobnej podr\u00f3\u017cy w czasie jakiego\u015b plutonu komandos\u00f3w albo cho\u0107by zwyk\u0142ej wsp\u00f3\u0142czesnej piechoty. Przyjemnie by\u0142o sobie wyobra\u017ca\u0107, jak by pogonili kota Rosjanom pod Rac\u0142awicami albo Szwedom pod Uj\u015bciem. Jeden karabin maszynowy potrafi\u0142by przecie\u017c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60,11,28],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2752"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2752"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2752\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2758,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2752\/revisions\/2758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}