{"id":324,"date":"2009-05-21T22:51:47","date_gmt":"2009-05-21T21:51:47","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=324"},"modified":"2013-02-23T23:32:58","modified_gmt":"2013-02-23T22:32:58","slug":"sekwencjonowanie-niewiedzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2009\/05\/21\/sekwencjonowanie-niewiedzy\/","title":{"rendered":"Sekwencjonowanie niewiedzy"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
\n
\nMedialne „\u0142amanie kodu” i inne banialuki.
\n<\/strong>
\nPrzy okazji epidemii \u015bwi\u0144skiej grypy typu A wywo\u0142anej wirusem H1N1 mamy ca\u0142\u0105 lawin\u0119 informacji medialnych o \u0142amaniu kodu genetycznego. To za\u015b dow\u00f3d na medialn\u0105 epidemi\u0119 amnezji. Kod genetyczny bowiem z\u0142ama\u0142 w latach 60. XX wieku Marshal Nirenberg, za co dosta\u0142 Nagrod\u0119 Nobla w roku 1968.<\/p>\n

„Dziennik” donosi, \u017ce brytyjscy naukowcy „rozpracowali kod genetyczny wirusa<\/a>„. „Gazeta Wyborcza” ma jeszcze lepsz\u0105 wiadomo\u015b\u0107, mianowicie wed\u0142ug niej „naukowcy poznali genetyczny kod grypy A.H1N1<\/a>„. „Rzeczpospolita” daje za\u015b tryumfalny tytu\u0142: „Kod genetyczny z\u0142amany. Nied\u0142ugo szczepionka<\/a>„.<\/p>\n

<\/p>\n

Z tych doniesie\u0144 prasowych mo\u017cna wysnu\u0107 wniosek, \u017ce ca\u0142a robota Nirenberga posz\u0142a na marne. Jedno z najwi\u0119kszych odkry\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnej biologii wydaje si\u0119 zupe\u0142nie zapomniane lub ignorowane. A przecie\u017c od ponad 40 lat wiadomo, \u017ce kod genetyczny jest identyczny (z ma\u0142ymi wyj\u0105tkami np. u pierwotniak\u00f3w) u wszystkich \u017cyj\u0105cych na Ziemi organizm\u00f3w, od wirus\u00f3w do cz\u0142owieka.<\/p>\n

Medialne „\u0142amanie kodu” to po prostu odczytanie sekwencji nukleotyd\u00f3w RNA wirusa. Tak naprawd\u0119 nie ma mowy o \u0142amaniu czegokolwiek. Jest tylko zsekwencjonowanie lub odczytanie informacji genetycznej. Przeczyta\u0142em ostatnio ksi\u0105\u017ck\u0119 Milana Kundery „Spotkanie”. Gdybym chcia\u0142 u\u017cy\u0107 prasowego j\u0119zyka, to musia\u0142bym powiedzie\u0107, \u017ce z\u0142ama\u0142em kod jego nowej ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n

A przecie\u017c to bzdura. Ka\u017cde dziecko wie, \u017ce te same litery tworz\u0105 s\u0142owa w ka\u017cdej ksi\u0105\u017cce ze strefy europejskiej. Jednym s\u0142owem kod jakim pisze si\u0119 po francusku, polsku czy niemiecku jest dobrze znany. Nie znamy natomiast znaczenia tekstu zanim go nie przeczytamy. Dopiero, gdyby uda\u0142o mi si\u0119 odczyta\u0107 co\u015b, co zapisano np. chi\u0144skim pismem w\u0119ze\u0142kowym, to m\u00f3g\u0142bym m\u00f3wi\u0107 o z\u0142amaniu kodu.<\/p>\n

Tak samo jak ja odczyta\u0142em to, co napisa\u0142 Kundera, tak brytyjscy naukowcy odczytali to, co w RNA wirusa \u015bwi\u0144skiej grypy zapisa\u0142a natura. Czytanie sekwencji genom\u00f3w wirus\u00f3w wielko\u015bci wirusa grypy nie jest dzi\u015b wielk\u0105 naukow\u0105 nowo\u015bci\u0105. W przypadku wirusa H1N1 chodzi\u0142o oczywi\u015bcie o jak najszybsze odczytanie sekwencji jego RNA po to, by znaj\u0105c jej zapis r\u00f3wnie szybko przyst\u0105pi\u0107 do szykowania szczepionki.<\/p>\n

Istnienie wsp\u00f3lnego i jedynego kodu genetycznego u wszystkich \u017cyj\u0105cych na Ziemi organizm\u00f3w jest jednym z koronnych dowod\u00f3w na ich pochodzenie od wsp\u00f3lnego przodka. Inaczej trudno wyobrazi\u0107 sobie jak kod genetyczny wirusa i cz\u0142owieka m\u00f3g\u0142by by\u0107 oparty na dok\u0142adnie tych samych zasadach. Jednak obecnie wyst\u0119puj\u0105cy na Ziemi kod genetyczny nie jest niezmienny i tak samo jak wszystkie przejawy \u017cycia ewoluuje.<\/p>\n

Wspomniane wy\u017cej pierwotniaki, u kt\u00f3rych znajduje si\u0119 (drobne zreszt\u0105) odst\u0119pstwa od powszechnie wyst\u0119puj\u0105cego kodu s\u0105 w\u0142a\u015bnie dowodem na tak\u0105 ewolucj\u0119. Wyst\u0119puje u nich inne przyporz\u0105dkowanie pewnych tr\u00f3jek nukleotyd\u00f3w aminokwasom lub znakom przestankowym zapisu ni\u017c u wi\u0119kszo\u015bci organizm\u00f3w. Ale nawet to nie oznacza, \u017ce pierwotniaki u\u017cywaj\u0105 innego kodu genetycznego. Kod jest ten sam, a one wykazuj\u0105 tylko od powszechnej zasady drobne odst\u0119pstwa.<\/p>\n

Prawdopodobnie obecny tr\u00f3jkowy kod genetyczny (trzy nukleotydy w DNA lub RNA oznaczaj\u0105 przy\u0142\u0105czanie do bia\u0142ka odpowiedniego aminokwasu lub koniec translacji) wy\u0142oni\u0142 si\u0119 z kodu prostszego. Mo\u017cna tu wy\u0142\u0105cznie fantazjowa\u0107, bo oczywi\u015bcie nie ma \u017cadnych \u015blad\u00f3w kopalnego kwasu nukleinowego si\u0119gaj\u0105cych tak daleko w czasie. Mo\u017cliwe, \u017ce na pocz\u0105tku jeden nukleotyd oznacza\u0142 jeden aminokwas. A, \u017ce nukleotyd\u00f3w by\u0142o tylko cztery, to i pierwotne bia\u0142ka budowa\u0142y zapewne wy\u0142\u0105cznie cztery aminokwasy.<\/p>\n

Nast\u0119pnym etapem mog\u0142o by\u0107 pojawienie si\u0119 kodu dw\u00f3jkowego: dwa nukleotydy oznacza\u0142y w nim jeden aminokwas. Tu ju\u017c zr\u00f3\u017cnicowanie by\u0142o o wiele wi\u0119ksze. Metod\u0105 „ka\u017cdy z ka\u017cdym” mo\u017cna by\u0142o uzyska\u0107 kod zapisuj\u0105cy 16 r\u00f3\u017cnych aminokwas\u00f3w. A, \u017ce w przyrodzie jest 21 podstawowych aminokwas\u00f3w, to i dw\u00f3jkowy zapis nie wystarcza\u0142. Zabrak\u0142o mo\u017cliwo\u015bci zapisu dla 5 aminokwas\u00f3w i trzeba by\u0142o przej\u015b\u0107 na zapis tr\u00f3jkowy. Ten za\u015b w pe\u0142ni satysfakcjonuje \u017cyj\u0105ce na Ziemi organizmy (nie ma \u017cadnej presji ewolucyjnej, by go zmienia\u0107), gdy\u017c teoretycznie pozwala na zapisanie informacji o 64 aminokwasach.<\/p>\n

Poniewa\u017c taka liczba kombinacji wystarcza z nawi\u0105zk\u0105 do wype\u0142nienia przypisanej kodowi genetycznemu funkcji, to mo\u017cna s\u0105dzi\u0107, \u017ce do powstania system czw\u00f3rkowego nigdy nie dojdzie. Gdyby jednak ten nowy kod by z\u0142amano i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jaki\u015b organizm u\u017cywa takiego w\u0142a\u015bnie systemu, to w\u00f3wczas, owszem, mo\u017cna by by\u0142o napisa\u0107 o tym na czo\u0142\u00f3wkach gazet. A tak, to mamy wy\u0142\u0105cznie po\u0142amane informacje i nie\u017ale z\u0142amane dziennikarskie pi\u00f3ra.<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

Fot. <\/em>thomasina<\/a>, Flickr (CC SA)<\/em>
\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Medialne „\u0142amanie kodu” i inne banialuki. Przy okazji epidemii \u015bwi\u0144skiej grypy typu A wywo\u0142anej wirusem H1N1 mamy ca\u0142\u0105 lawin\u0119 informacji medialnych o \u0142amaniu kodu genetycznego. To za\u015b dow\u00f3d na medialn\u0105 epidemi\u0119 amnezji. Kod genetyczny bowiem z\u0142ama\u0142 w latach 60. XX wieku Marshal Nirenberg, za co dosta\u0142 Nagrod\u0119 Nobla w roku 1968. „Dziennik” donosi, \u017ce brytyjscy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,11,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/324"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=324"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/324\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2461,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/324\/revisions\/2461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}