{"id":343,"date":"2009-06-15T12:54:33","date_gmt":"2009-06-15T11:54:33","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=343"},"modified":"2013-02-23T23:32:18","modified_gmt":"2013-02-23T22:32:18","slug":"szosty-stopien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2009\/06\/15\/szosty-stopien\/","title":{"rendered":"Sz\u00f3sty stopie\u0144"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Najwa\u017cniejsza dzi\u015b jest prewencja.<\/strong><\/p>\n

To, ze WHO og\u0142osi\u0142a najwy\u017cszy stopie\u0144 zagro\u017cenia nie oznacza, \u017ce \u015bwi\u0144ska grypa jest dzi\u015b gro\u017aniejsza ni\u017c tydzie\u0144 temu. Oznacza tylko tyle, \u017ce trzeba w walce z ni\u0105 wytoczy\u0107 najci\u0119\u017csze dzia\u0142a. Bo wirus jest po prostu nieprzewidywalny.<\/p>\n

Bezpo\u015brednim powodem og\u0142oszenia sz\u00f3stego stopnia zagro\u017cenia gryp\u0105 jest szybkie rozprzestrzenianie si\u0119 wirusa w Australii. W zwi\u0105zku z tym zaistnia\u0142y na \u015bwiecie dwa du\u017ce ogniska choroby: w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej i w\u0142a\u015bnie w Australii. Trzecim, niezale\u017cnym ogniskiem oka\u017ce si\u0119 zapewne za kilka dni Chile. W wielu innych krajach choroba zwi\u0119ksza sw\u00f3j zasi\u0119g, ale nie tak gwa\u0142townie. W\u0142a\u015bnie definicja dw\u00f3ch niezale\u017cnych i nieopanowanych ognisk choroby zmusza WHO do og\u0142oszenia \u015bwiatowej pandemii grypy.<\/p>\n


\nG\u0142\u00f3wny problem ze \u015bwi\u0144sk\u0105 gryp\u0105 jest taki, \u017ce jest ona nieprzewidywalna. Nie ma po prostu pewnych punkt\u00f3w odniesienia co do dalszej ewolucji sytuacji. Nie oznacza to wcale, \u017ce pandemia musi okaza\u0107 si\u0119 katastrofalna. Wr\u0119cz przeciwnie, do tej pory wirus typu A (H1N1) by\u0142 do\u015b\u0107 \u0142agodny, a choroba \u015bmiertelna w bardzo ma\u0142ym stopniu.<\/p>\n

Brak gotowej do u\u017cytku szczepionki powoduje, \u017ce trzeba si\u0119 jednak liczy\u0107 z najgorszym. Je\u015bli wirus zmutuje i uz\u0142o\u015bliwi si\u0119, to nie b\u0119dzie na niego sposobu poza prewencja i lekami antywirusowymi jak np. Tamiflu. Problem w tym, ze przy pomocy Tamiflu nie mo\u017cna leczy\u0107 ca\u0142ej populacji kuli ziemskiej.<\/p>\n

Ostatni\u0105 pandemi\u0119 grypy (i w og\u00f3le choroby zaka\u017anej) mieli\u015bmy w roku 1968, gdy na ca\u0142ym \u015bwiecie panoszy\u0142a si\u0119 grypa z Hongkongu. W okresie szczytowych zachorowa\u0144 zamkni\u0119te by\u0142y (r\u00f3wnie\u017c w Polsce) szko\u0142y, kina, teatry, anulowano wszelkie zebrania i koncerty. A to wszystko po to, by utrudni\u0107 zaka\u017cenia wirusem przenosz\u0105cego si\u0119 g\u0142\u00f3wnie drog\u0105 kropelkow\u0105 i poprzez bezpo\u015bredni kontakt z b\u0142onami \u015bluzowymi (np. przed dotkni\u0119cie d\u0142o\u0144mi najpierw powierzchni ska\u017conej wirusem, a nast\u0119pnie ust czy oczu).<\/p>\n

Og\u0142oszony w\u0142a\u015bnie sz\u00f3sty, najwy\u017cszy stopie\u0144 zagro\u017cenia oznacza te\u017c, ze wirus \u015bwi\u0144skiej grypy przenosi si\u0119 ju\u017c swobodnie mi\u0119dzy lud\u017ami, kt\u00f3rzy nie byli w jej pierwotnym ognisku. Przypadk\u00f3w zachorowa\u0144 os\u00f3b, kt\u00f3re nie podr\u00f3\u017cowa\u0142y do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej zanotowano ju\u017c wiele w r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach globu. Przetoczenie si\u0119 fali grypy przez ca\u0142y \u015bwiat jest ju\u017c nieuniknione. Ale fala ta mo\u017ce by\u0107 ca\u0142kiem \u0142agodna i w\u0142a\u015bnie og\u0142oszenie najwy\u017cszego stopnia zagro\u017cenia ma si\u0119 do tego przyczyni\u0107.<\/p>\n

Je\u015bli wirus H1N1 nie zmutuje, przekszta\u0142caj\u0105c si\u0119 w wirusa rzeczywi\u015bcie \u015bmierciono\u015bnego, to obecny sz\u00f3sty stopie\u0144 zagro\u017cenia mo\u017ce mie\u0107 charakter wy\u0142\u0105cznie pr\u00f3by generalnej przed hipotetycznie gro\u017aniejsz\u0105 pandemi\u0105. Takie pe\u0142nowymiarowe i przeprowadzone rzeczywi\u015bcie na serio \u0107wiczenia mog\u0105 mie\u0107 zbawienne skutki w przypadku pojawienia si\u0119 gro\u017aniejszego wirusa. Wszystkim zale\u017cy na tym, aby grypa A(H1N1) okaza\u0142a si\u0119 jedynie \u0142agodn\u0105 wprawk\u0105. A czy tak si\u0119 stanie, b\u0119dziemy wiedzieli dopiero mniej wi\u0119cej za 10 miesi\u0119cy, kiedy sko\u0144czy si\u0119 grypowy sezon na obu p\u00f3\u0142kulach. Dopiero w\u00f3wczas b\u0119dziemy mieli wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 informacji i punkt\u00f3w odniesienia, by prorokowa\u0107 z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem, jak sprawy mog\u0105 si\u0119 toczy\u0107 dalej.<\/p>\n

I oczywi\u015bcie b\u0119dziemy mieli w\u00f3wczas do dyspozycji szczepionk\u0119. A to jedyna skuteczna (na poziomie populacji) bro\u0144 przeciwko grypie. Dzie\u0144 po og\u0142oszeniu pandemii firma Novartis og\u0142osi\u0142a, \u017ce szczepionk\u0119 ju\u017c ma. Zmieniono procedury hoduj\u0105c wirusa nie tradycyjnie w kurzych jajach, lecz w kom\u00f3rkach hodowanych in vitro. To za\u015b przyspieszy\u0142o namna\u017canie si\u0119 wirusa – \u017ar\u00f3d\u0142a antygenu. Teraz trzeba szczepionk\u0119 przetestowa\u0107, by mie\u0107 pewno\u015b\u0107, jaka jest jej skuteczno\u015b\u0107 i czy nie wywo\u0142uje skutk\u00f3w ubocznych. To wiadomo\u015b\u0107 niezwyk\u0142ej wagi i tym bardziej zaskakuj\u0105ca, \u017ce po raz pierwszy uda\u0142o si\u0119 w tak b\u0142yskawicznym tempie uzyska\u0107 szczepionk\u0119 na tak szybko i na tak\u0105 skal\u0119 atakuj\u0105c\u0105 chorob\u0119.<\/p>\n

Teraz wystarczy trwa\u0107 w gotowo\u015bci, dok\u0142adnie \u015bledzi\u0107 przebieg wypadk\u00f3w i w razie potrzeby podejmowa\u0107 szybkie decyzje (np. o zamykaniu szk\u00f3\u0142). Najwa\u017cniejsze, aby nie wpada\u0107 w panik\u0119, ale traktowa\u0107 sytuacj\u0119 na serio. O tym, \u017ce pandemia grypy jest tu\u017c tu\u017c epidemiolodzy przestrzegali od oko\u0142o 10 lat. Wiedziano, ze nale\u017cy wystrzega\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3lnie wirus\u00f3w grypy ptasiej i \u015bwi\u0144skiej. Prognozy te sprawdzi\u0142y si\u0119 w pe\u0142ni, cho\u0107 do tej pory na szcz\u0119\u015bcie, nowy wirus nie jest tak gro\u017any, jak m\u00f3g\u0142by by\u0107. Niepokojem napawa g\u0142\u00f3wnie w\u0142a\u015bnie to, \u017ce jest nowy, nadziej\u0119 na szybkie uporanie si\u0119 z chorob\u0105 daj\u0105 perspektywy b\u0142yskawicznego uzyskania szczepionki.<\/p>\n

Og\u0142oszenie pandemii, w krajach gdzie liczba zachorowa\u0144 jest niewielka, jak np. w Polsce, nie oznacza wielkich zmian. Wystarczy utrzymanie takiego samego jak do tej pory stopnia gotowo\u015bci. Ale tam, gdzie choroba szerzy si\u0119 szybciej, np. w Wielkiej Brytanii, rz\u0105d i s\u0142u\u017cba zdrowia musz\u0105 by\u0107 o wiele bardziej zapobiegliwe. Ewentualne zamkni\u0119cie na jaki\u015b czas szk\u00f3\u0142, kin, teatr\u00f3w i szczeg\u00f3lne przestrzeganie zasad higieny (maski ochronne, cz\u0119ste mycie i sterylizowanie r\u0105k) mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do szybszego opanowania sytuacji. Najwa\u017cniejsza dzi\u015b jest w\u0142a\u015bnie prewencja.<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

Fot. Paul Pellerito<\/a>, Flickr (CC SA)<\/em>
\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najwa\u017cniejsza dzi\u015b jest prewencja. To, ze WHO og\u0142osi\u0142a najwy\u017cszy stopie\u0144 zagro\u017cenia nie oznacza, \u017ce \u015bwi\u0144ska grypa jest dzi\u015b gro\u017aniejsza ni\u017c tydzie\u0144 temu. Oznacza tylko tyle, \u017ce trzeba w walce z ni\u0105 wytoczy\u0107 najci\u0119\u017csze dzia\u0142a. Bo wirus jest po prostu nieprzewidywalny. Bezpo\u015brednim powodem og\u0142oszenia sz\u00f3stego stopnia zagro\u017cenia gryp\u0105 jest szybkie rozprzestrzenianie si\u0119 wirusa w Australii. W […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,44],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=343"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2457,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343\/revisions\/2457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}