{"id":3677,"date":"2014-04-09T00:51:18","date_gmt":"2014-04-08T22:51:18","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=3677"},"modified":"2014-04-10T02:01:28","modified_gmt":"2014-04-10T00:01:28","slug":"emocjonalne-bialka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2014\/04\/09\/emocjonalne-bialka\/","title":{"rendered":"Emocjonalne bia\u0142ka"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Wprawdzie pierwszy kwietnia min\u0105\u0142 kilka dni temu, postanowi\u0142am jednak zachowa\u0107 co\u015b z nastroju tego dnia i podzieli\u0107 si\u0119 z Czytelnikami wiedz\u0105 na temat kilku bia\u0142ek o nietypowych, niekiedy trudnych do odgadni\u0119cia nazwach, \u015bwiadcz\u0105cych o tym, \u017ce i naukowcy maj\u0105 czasem poczucie humoru (a z poczuciem humoru u naukowc\u00f3w r\u00f3\u017cnie bywa). Bia\u0142ka te, mimo i\u017c ich nazwy brzmi\u0105 ma\u0142o powa\u017cnie, dziwnie czy wr\u0119cz groteskowo, pe\u0142ni\u0105 wa\u017cne role w biologii i medycynie.<\/p>\n

Emocjonalne bia\u0142ka:<\/p>\n

RAGE<\/strong> (receptor for advanced glycation endproducts<\/em>; receptor produkt\u00f3w zaawansowanej glikacji) – bia\u0142ko teoretycznie niewiele maj\u0105ce wsp\u00f3lnego z w\u015bciek\u0142o\u015bci\u0105 czy furi\u0105, jednak po dok\u0142adnym przegl\u0105dzie jego funkcji, mo\u017cna dopatrzy\u0107 si\u0119 oznak agresji; bia\u0142ko to bowiem w gwa\u0142towny spos\u00f3b zaognia procesy zapalne, powoduj\u0105c pogorszenie objaw\u00f3w choroby. Dzieje si\u0119 tak w przypadku powik\u0142a\u0144 cukrzycy, proces\u00f3w zapalnych w nerkach czy zmianach patologicznych przy neuropatiach lub chorobach neurodegeneracyjnych o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. Obecnie trwaj\u0105 pr\u00f3by farmakologicznego blokowania tego receptora w niekt\u00f3rych jednostkach chorobowych (cukrzyca, stwardnienie zanikowe boczne, nefropatie), jednak dotychczas ma\u0142o skuteczne.<\/p>\n

MAD<\/strong> (Mothers against decapentaplegic<\/em>, w lu\u017anym t\u0142umaczeniu matki przeciwko parali\u017cowi pi\u0119tnastki) – bia\u0142ko z rodziny SMAD; wykryto, i\u017c u muszki owocowej mutacje w genie MAD\u00a0u matek – nosicielek wywo\u0142uj\u0105 supresj\u0119 genu decapentaplegic<\/em> u zarodk\u00f3w, powoduj\u0105c ich niedorozw\u00f3j. Nazwa bia\u0142ka powsta\u0142a jako \u017cartobliwe nawi\u0105zanie do organizacji „Mothers against Drunk Driving (MADD)”. Homologi bia\u0142ka MAD wykryto u wielu innych gatunk\u00f3w, w tym r\u00f3wnie\u017c u cz\u0142owieka, gdzie s\u0105 odpowiedzialne za wysy\u0142anie sygna\u0142\u00f3w hamuj\u0105cych podzia\u0142y kom\u00f3rkowe. Bia\u0142ka z rodziny SMAD s\u0105 obiektem bada\u0144 wielu naukowc\u00f3w, wykryto bowiem, i\u017c ich mutacje przyczyniaj\u0105 si\u0119 do powstania nowotor\u00f3w.<\/p>\n

SMILE<\/strong> (SHP-interacting leucine zipper protein<\/em>, bia\u0142ko z suwakiem leucynowym wi\u0105\u017cace SHP) – stosunkowo niedawno odkryte bia\u0142ko, bior\u0105ce udzia\u0142 w regulacji aktywno\u015bci receptor\u00f3w estrogenowych. Pocz\u0105tkowo wyst\u0119puj\u0105ce pod nazw\u0105 Zhangfei i opisane jako bia\u0142ko wi\u0105\u017c\u0105ce wirus opryszczki, dzi\u015b znane jest przede wszystkim z wi\u0105zania si\u0119 z bia\u0142kiem SHP (small heterodimer protein), nale\u017c\u0105cego do wielobia\u0142kowej rodziny j\u0105drowych czynnik\u00f3w transkrypcyjnych i moduluj\u0105cego dzia\u0142anie receptor\u00f3w retinoidowych oraz receptor\u00f3w hormon\u00f3w tarczycy. Obecne badania wykazuj\u0105, i\u017c bia\u0142ko SMILE opr\u00f3cz funkcji reguluj\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 receptor\u00f3w estrogenowych, bierze r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w r\u00f3\u017cnicowaniu osteoblast\u00f3w (kom\u00f3rek ko\u015bciotw\u00f3rczych).<\/p>\n

CRY<\/strong> (crystal proteins<\/em>, bia\u0142kowe toksyny krystaliczne) – owadob\u00f3jcze toksyny bia\u0142kowe produkowane przez szczepy gram dodatnich laseczek B. thuringiensis<\/em>. Opr\u00f3cz dzia\u0142ania owadob\u00f3jczego, bia\u0142ka CRY mog\u0105 szkodliwie oddzia\u0142ywa\u0107 \u00a0na niekt\u00f3re nicienie, roztocza i pierwotniaki. Bia\u0142ka te, wydzielane przez bakterie w postaci nieaktywnych kryszta\u0142\u00f3w, zostaj\u0105 uaktywnione po spo\u017cyciu i rozpuszczeniu kryszta\u0142owej pow\u0142oki w przewodzie pokarmowym larwy owada, doprowadzaj\u0105c do jego og\u00f3lnego zaka\u017cenia i \u015bmierci. Preparaty owadob\u00f3jcze zawieraj\u0105ce kryszta\u0142y i spory B. thuringiensis<\/em> po raz pierwszy zastosowano w latach 30tych ubieg\u0142ego wieku; obecnie zdobywaj\u0105 coraz wi\u0119ksza popularno\u015b\u0107 jako biopestycydy stanowi\u0105ce alternatyw\u0119 dla syntetycznych \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin. Na rynku pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c genetycznie modyfikowane ro\u015bliny zawieraj\u0105ce geny koduj\u0105ce bia\u0142ka CRY, oznakowane jako ro\u015bliny Bt np. kukurydza Bt (dopuszczalna w Europie) czy soja Bt. Zastosowanie ro\u015blin Bt ma w za\u0142o\u017ceniu pom\u00f3c w ograniczaniu czasu oraz \u015brodk\u00f3w finansowych po\u015bwi\u0119conych na ochron\u0119 upraw oraz zapobiega\u0107 rozprzestrzenianiu si\u0119 szkodliwych dla ludzi onkogennych mykotoksyn…<\/p>\n

Opr\u00f3cz bia\u0142ek, w kt\u00f3rych nazwach mo\u017cna znale\u015b\u0107 s\u0142owa wyra\u017caj\u0105ce emocje, istnieje jeszcze ca\u0142a gama innych zabawnie b\u0105d\u017a osobliwie nazwanych bia\u0142ek, takich cho\u0107by jak: Sonic Hedgehog<\/em>, Ranasmurfin<\/em>, INDY (I’m not dead yet) lub Cheapdate<\/em>, kt\u00f3re jednak stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 temat na osobn\u0105 opowie\u015b\u0107.<\/p>\n

Judyta Juranek
\nIlustracja: <\/em>RAGE – struktura 3D, autor: Pleiotrope; Domena Publiczna<\/em><\/p>\n

Pi\u015bmiennictwo:<\/p>\n

\"ResearchBlogging.org\"<\/a><\/span><\/p>\n

Ramasamy R, Yan SF, & Schmidt AM (2012). Advanced glycation endproducts: from precursors to RAGE: round and round we go. Amino acids, 42<\/span> (4), 1151-61 PMID: 20957395<\/a><\/span><\/p>\n

Xie YB, Lee OH, Nedumaran B, Seong HA, Lee KM, Ha H, Lee IK, Yun Y, & Choi HS (2008). SMILE, a new orphan nuclear receptor SHP-interacting protein, regulates SHP-repressed estrogen receptor transactivation. The Biochemical journal, 416<\/span> (3), 463-73 PMID: 18657049<\/a><\/span><\/p>\n

Kim J, Johnson K, Chen HJ, Carroll S, & Laughon A (1997). Drosophila Mad binds to DNA and directly mediates activation of vestigial by Decapentaplegic. Nature, 388<\/span> (6639), 304-8 PMID: 9230443<\/a><\/span><\/p>\n

E. Schnepf, N. Crickmore, J. Van Rie, D. Lereclus, J. Baum, J. Feitelson, D. R. Zeigler, & D. H. Dean (1998). Bacillus thuringiensis and Its Pesticidal Crystal Proteins Microbiol Mol Biol Rev.<\/span><\/span><\/p>\n

Edyta Konecka, Adam Kaznowski, & Jakub Baranek (2011). Wykorzystanie bakterii Bacillus Thuringiensis do produkcji bioinstektycyd\u00f3w POST. MIKROBIOL.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wprawdzie pierwszy kwietnia min\u0105\u0142 kilka dni temu, postanowi\u0142am jednak zachowa\u0107 co\u015b z nastroju tego dnia i podzieli\u0107 si\u0119 z Czytelnikami wiedz\u0105 na temat kilku bia\u0142ek o nietypowych, niekiedy trudnych do odgadni\u0119cia nazwach, \u015bwiadcz\u0105cych o tym, \u017ce i naukowcy maj\u0105 czasem poczucie humoru (a z poczuciem humoru u naukowc\u00f3w r\u00f3\u017cnie bywa). Bia\u0142ka te, mimo i\u017c ich […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[66,65],"tags":[103,102,100,99,101],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3677"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3677"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3677\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3693,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3677\/revisions\/3693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}