{"id":374,"date":"2009-08-27T08:57:15","date_gmt":"2009-08-27T07:57:15","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=374"},"modified":"2013-02-23T23:32:18","modified_gmt":"2013-02-23T22:32:18","slug":"w-kierunku-sztucznego-zycia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2009\/08\/27\/w-kierunku-sztucznego-zycia\/","title":{"rendered":"W kierunku sztucznego \u017cycia"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
\n
\nCraig Venter na pierwszej linii frontu rewolucji genomicznej.<\/strong><\/p>\n

Niekonwencjonalne badania naukowe uwa\u017cam za najbardziej intryguj\u0105ce. Wychodz\u0105 one bowiem poza schematy my\u015blowe, troch\u0119 tak jak nowe koncepcje filozoficzne. W\u0142a\u015bnie umiej\u0119tno\u015b\u0107 wy\u0142amania si\u0119 z utartych \u015bcie\u017cek \u015bwiadczy o przenikliwo\u015bci umys\u0142u ich autor\u00f3w. W\u015br\u00f3d tego typu naukowc\u00f3w Craig Venter jest zapewne postaci\u0105 pierwszoplanow\u0105. Pisa\u0142em o jego projektach na \u0142amach „Polityki” ju\u017c kilka razy (tutaj<\/a> i tutaj<\/a>), przy okazji kolejnych wa\u017cnych doniesie\u0144. Teraz czas na kolejn\u0105 porcj\u0119 nowo\u015bci.<\/p>\n

<\/p>\n

Na internetowych \u0142amach „Science” pracuj\u0105ca z Venterem ekipa Johna Glassa donosi jak prze\u0142ama\u0142a trudno\u015bci w przenoszeniu ca\u0142ych genom\u00f3w bakteryjnych z jednych kom\u00f3rek do innych. U\u017cyli oni kom\u00f3rek dro\u017cd\u017cy do genetycznego klonowania i modyfikowania genomu mykoplazmy – prymitywnej bakterii posiadaj\u0105cej do\u015b\u0107 ma\u0142y genom (co u\u0142atwia tego typu badania).<\/p>\n

Dla laika przerzucanie genom\u00f3w mi\u0119dzy dro\u017cd\u017cami i bakteriami nie musi od razu kojarzy\u0107 si\u0119 z jakim\u015b wielkim osi\u0105gni\u0119ciem. Przypomnijmy jednak, \u017ce dro\u017cd\u017ce to organizmy wprawdzie r\u00f3wnie\u017c jednokom\u00f3rkowe, jak i bakterie, ale zorganizowane tak samo, jak np. kom\u00f3rki ssak\u00f3w, w tym cz\u0142owieka. W przeciwie\u0144stwie do bakterii (Prokaryota), dro\u017cd\u017ce (Eukaryota) maj\u0105 wyodr\u0119bnione przez b\u0142on\u0119 kom\u00f3rkow\u0105 j\u0105dro kom\u00f3rkowe i na inny spos\u00f3b zorganizowane zar\u00f3wno pojedyncze geny (i ich kontrol\u0119), jak i ca\u0142y genom.<\/p>\n

U\u017cywaj\u0105c przeno\u015bni mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 kom\u00f3rk\u0119 bakteryjn\u0105 do wozu drabiniastego, kt\u00f3ry \u015bwietnie sprawdza si\u0119 w transporcie siana czy kartofli w trudnych, g\u00f3rskich warunkach, z nowoczesnym samochodem z nap\u0119dem na cztery ko\u0142a. W pewnych warunkach oba mog\u0105 ze sob\u0105 konkurowa\u0107 (w\u0142a\u015bnie w niedost\u0119pnych g\u00f3rach), ale przewaga tego ostatniego chyba dla ka\u017cdego jest oczywista.<\/p>\n

Ale Venter i Glass nie wprowadzali genomu mykoplazmy do dro\u017cd\u017cy tylko po to, by sprawdzi\u0107 jak drewniany system przek\u0142adni drabiniastego wozu zadzia\u0142a po zamontowaniu w b\u0142yszcz\u0105cym silniku 4×4. Chodzi\u0142o o to, \u017ce w kom\u00f3rkach dro\u017cd\u017cy ze swej natury nie dzia\u0142a system obronny niszcz\u0105cy obce DNA. Bakterie bowiem taki system maj\u0105, co bardzo utrudnia transplantacje ca\u0142ych genom\u00f3w. Naznaczaj\u0105 one swoje geny metyluj\u0105c je w specyficzny spos\u00f3b. Wprowadzenie obcego DNA, bez specyficznego naznaczenia metylacj\u0105, w\u0142\u0105cza tzw. enzymy restrykcyjne niszcz\u0105ce intruza. Dro\u017cd\u017ce (i inne Eukaryota) tego systemu, jak wspomnia\u0142em wy\u017cej, nie posiadaj\u0105. To w\u0142a\u015bnie pozwala\u0142 na \u0142atwiejsze w\u0142\u0105czanie obcych, np. sztucznie otrzymanych w laboratorium, sekwencji DNA.<\/p>\n

Ekipa Glassa w\u0142\u0105czy\u0142a do genomu bakterii fragment dro\u017cd\u017cowego DNA pozwalaj\u0105cy na namna\u017canie si\u0119 ca\u0142o\u015bci w kom\u00f3rkach dro\u017cd\u017cy. Nast\u0119pnie wprowadzi\u0142a go do kom\u00f3rek dro\u017cd\u017cy. Tam namno\u017cy\u0142a, i co wa\u017cniejsze, zmieni\u0142a sekwencje dos\u0142ownie na \u017cyczenie, po czym sztucznie zmetylowa\u0142a nowy, zmodyfikowany genom. Nast\u0119pnie zn\u00f3w przenios\u0142a do kom\u00f3rki bakteryjnej, z kt\u00f3rej usun\u0119\u0142a nast\u0119pnie jej w\u0142asny genom.<\/p>\n

W ten spos\u00f3b udowodniono skuteczno\u015b\u0107 przenoszenia i modyfikowania genom\u00f3w bakteryjnych mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi kom\u00f3rkami bakteryjnymi z u\u017cyciem jako po\u015brednika kom\u00f3rki dro\u017cd\u017ca. Nast\u0119pnym etapem b\u0119dzie zapewne wprowadzenie do dro\u017cd\u017cy sztucznie uzyskanego genomu „minimalnej” bakterii (tzn. posiadaj\u0105cej minimaln\u0105 liczb\u0119 gen\u00f3w), kt\u00f3ry mo\u017cna b\u0119dzie do woli zmienia\u0107 wed\u0142ug plan\u00f3w naukowc\u00f3w.<\/p>\n

A zmiany dotyczy\u0107 mog\u0105 zar\u00f3wno gen\u00f3w odpowiedzialnych za produkcj\u0119 po\u017c\u0105danych bia\u0142ek (np. insulina czy hormon wzrostu – bia\u0142ka-lekarstwa uzyskiwane drog\u0105 in\u017cynierii genetycznej pozwalaj\u0105cej na produkcj\u0119 bezpiecznych, bo nie ska\u017conych ludzkimi wirusami czy prionami biologicznie czynnych produkt\u00f3w), jak te\u017c enzym\u00f3w prowadz\u0105cych po\u017c\u0105dane reakcje (np. wytwarzaj\u0105cych alkohol z celulozy, czy poch\u0142aniaj\u0105cych i wi\u0105\u017c\u0105cych na sta\u0142e w\u0119giel).<\/p>\n

Do\u015bwiadczenia Glassa i Ventera to kolejne przyk\u0142ady nadci\u0105gaj\u0105cej wieloma frontami rewolucji genomicznej, o kt\u00f3rej niedawno pisa\u0142em w „Niedowiarach”<\/a>. Jak\u017ce nie fascynowa\u0107 si\u0119 takimi do\u015bwiadczeniami?<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

Fot. jochen<\/strong><\/a>, Flickr (CC SA)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Craig Venter na pierwszej linii frontu rewolucji genomicznej. Niekonwencjonalne badania naukowe uwa\u017cam za najbardziej intryguj\u0105ce. Wychodz\u0105 one bowiem poza schematy my\u015blowe, troch\u0119 tak jak nowe koncepcje filozoficzne. W\u0142a\u015bnie umiej\u0119tno\u015b\u0107 wy\u0142amania si\u0119 z utartych \u015bcie\u017cek \u015bwiadczy o przenikliwo\u015bci umys\u0142u ich autor\u00f3w. W\u015br\u00f3d tego typu naukowc\u00f3w Craig Venter jest zapewne postaci\u0105 pierwszoplanow\u0105. Pisa\u0142em o jego projektach na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,43,6,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=374"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2449,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374\/revisions\/2449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}