{"id":3767,"date":"2014-05-08T18:29:46","date_gmt":"2014-05-08T16:29:46","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=3767"},"modified":"2014-05-08T18:29:46","modified_gmt":"2014-05-08T16:29:46","slug":"40-lat-minelo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2014\/05\/08\/40-lat-minelo\/","title":{"rendered":"40 lat min\u0119\u0142o"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

O ile dobrze pami\u0119tam, kostce Rubika po\u015bwi\u0119ci\u0142em tutaj dwa swoje wpisy. Dzi\u015b za\u015b chc\u0119 tylko zaznaczy\u0107, \u017ce od kilku tygodni w mediach m\u00f3wi si\u0119 o niej cz\u0119\u015bciej, poniewa\u017c wiosn\u0105 tego roku up\u0142yn\u0119\u0142o 40 lat od jej wynalezienia. Z tej okazji 26 kwietnia otwarto w Liberty Science Center w New Jersey pierwsz\u0105 na \u015bwiecie (jak zaznaczaj\u0105 tw\u00f3rcy) wystaw\u0119 muzealn\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 kostce.<\/p>\n

Przez te 40 lat z kostk\u0105 sta\u0142o si\u0119 kilka rzeczy. Najpierw wywo\u0142a\u0142a entuzjastyczne reakcje zwi\u0105zane z ogromn\u0105 fal\u0105 popularno\u015bci, kt\u00f3ra przetoczy\u0142a si\u0119 po ca\u0142ym \u015bwiecie. Fala ta jednak, tak jak przysz\u0142a, tak te\u017c opad\u0142a. Sam pami\u0119tam jak w wieku mo\u017ce 12 lat dosta\u0142em kostk\u0119 oraz to jak wydawa\u0142a si\u0119 ciekawa i fascynuj\u0105ca. Tyle tylko, \u017ce w \u015blad za tym nie posz\u0142o nic wi\u0119cej, bo nikt nie wiedzia\u0142 w mojej okolicy, jak u\u0142o\u017cy\u0107 kostk\u0119. Nic dziwnego, \u017ce zainteresowanie na ca\u0142ym \u015bwiecie zamar\u0142o, tak \u017ce nawet przestano organizowa\u0107 zawody w uk\u0142adaniu kostki na czas.<\/p>\n

Prawdopodobnie speedcubing nie od\u017cy\u0142by, gdyby nie Internet. Z pewno\u015bci\u0105 nie jest to jedyna dziedzina ludzkiej aktywno\u015bci, kt\u00f3ra sporo skorzysta\u0142a na tym wynalazku. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce pod koniec lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych dzi\u0119ki Internetowi zainteresowanie kostk\u0105 Rubika zacz\u0119\u0142o od\u017cywa\u0107. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu speedcuberzy z ca\u0142ego \u015bwiata zacz\u0119li si\u0119 ze sob\u0105 komunikowa\u0107, co zaowocowa\u0142o powstaniem w roku 2004 World Cube Association.<\/a><\/p>\n

Internet oznacza\u0142 r\u00f3wnie\u017c pojawienie si\u0119 poradnik\u00f3w. Sam pami\u0119tam, jak latem roku 2001 uczy\u0142em si\u0119 uk\u0142ada\u0107 kostk\u0119 z jednego z nich. Poradniki i \u0142atwy dost\u0119p do nich oznacza\u0142y za\u015b, \u017ce ludzi umiej\u0105cych u\u0142o\u017cy\u0107 kostk\u0119 b\u0119dzie znacznie wi\u0119cej ni\u017c przed er\u0105 Internetu.<\/p>\n

Typ\u00f3w kostek jest wiele od regularnych do nieregularnych, od du\u017cych do ma\u0142ych. Sposob\u00f3w u\u0142o\u017cenia kostki te\u017c jest wiele. Jedne z nich wymagaj\u0105 pewnej inwencji tw\u00f3rczej, inne w zasadzie sprowadzaj\u0105 si\u0119 do wykonania kilku algorytm\u00f3w ze zbioru algorytm\u00f3w danej metody. Jedno co zas\u0142uguje na podkre\u015blenie, to fakt, \u017ce w sporcie tym granice ludzkich mo\u017cliwo\u015bci zosta\u0142y przesuni\u0119te daleko poza to, co wydawa\u0142o si\u0119 mo\u017cliwe do osi\u0105gni\u0119cia. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce tw\u00f3rczyni popularnej metody Jessica Fridrich s\u0105dzi\u0142a kiedy\u015b, \u017ce kostk\u0119 da si\u0119 u\u0142o\u017cy\u0107 g\u00f3ra w 13 sekund i szybciej si\u0119 nie da. Tymczasem dzi\u015b taki wynik (a w zasadzie \u015brednia z 5 u\u0142o\u017ce\u0144 po odrzuceniu dw\u00f3ch skrajnych wynik\u00f3w) na mistrzostwach \u015bwiata da\u0142by wynik w okolicach ko\u0144ca pierwszej setki.<\/p>\n

Samo zjawisko speedcubingu jest bardzo ciekawe i \u017cycz\u0119 mu, by rozwija\u0142o si\u0119 dalej r\u00f3wnie owocnie, co do tej pory. Z naukowego punktu widzenia ciekawie by\u0142oby je zbada\u0107 pod wzgl\u0119dem socjologicznym czy kulturowym.<\/p>\n

W ci\u0105gu najbli\u017cszych siedmiu lat wystawa z New Jersey ma odwiedzi\u0107 muzea zwi\u0105zane z nauk\u0105 i projektowaniem na ca\u0142ym \u015bwiecie i mam cich\u0105 nadziej\u0119, \u017ce zawita te\u017c do Polski.<\/p>\n

\n

Grzegorz Pacewicz<\/p>\n

Na zdj\u0119ciu Erno Rubik<\/p>\n

Foto: zsoolt, flickr.com, licencja CC BY-SA 3.0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O ile dobrze pami\u0119tam, kostce Rubika po\u015bwi\u0119ci\u0142em tutaj dwa swoje wpisy. Dzi\u015b za\u015b chc\u0119 tylko zaznaczy\u0107, \u017ce od kilku tygodni w mediach m\u00f3wi si\u0119 o niej cz\u0119\u015bciej, poniewa\u017c wiosn\u0105 tego roku up\u0142yn\u0119\u0142o 40 lat od jej wynalezienia. Z tej okazji 26 kwietnia otwarto w Liberty Science Center w New Jersey pierwsz\u0105 na \u015bwiecie (jak zaznaczaj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,6,47],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3767"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3767"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3767\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3773,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3767\/revisions\/3773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}