{"id":3944,"date":"2014-07-22T00:17:13","date_gmt":"2014-07-21T22:17:13","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=3944"},"modified":"2018-05-06T20:07:45","modified_gmt":"2018-05-06T18:07:45","slug":"zakwit-z-salmonella","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2014\/07\/22\/zakwit-z-salmonella\/","title":{"rendered":"Zakwit z salmonell\u0105"},"content":{"rendered":"
\"ga\u0142\u0119zatka\"<\/a>

Ga\u0142\u0119zatka<\/p><\/div>\n

Zakwity glonowe w\u00f3d s\u0105 powszechnie znane i nielubiane. S\u0142usznie. Czasem s\u0105 nielubiane nawet na wyrost, bo tak naprawd\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zakwit\u00f3w nie jest toksyczna. Ostatnio jednak w Wielkich Jeziorach (ameryka\u0144skich) przeprowadzono badania, kt\u00f3re pokaza\u0142y kolejn\u0105 nieprzyjemn\u0105 dla nas konsekwencj\u0119 zakwit\u00f3w.
\n
\nZakwity glonowe \u015bwiadcz\u0105 o prze\u017cy\u017anieniu w\u00f3d. Tworz\u0105ce zakwit glony zu\u017cywaj\u0105 biogeny, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 wykorzystane przez bardziej lubiane przez nas makrofity, a potem szybko obumieraj\u0105 i uwalniaj\u0105 je z powrotem, przez co nie przyczyniaj\u0105 si\u0119 do d\u0142u\u017cszego ich zwi\u0105zania. Po obumarciu szybko gnij\u0105, zu\u017cywaj\u0105c lawinowo tlen, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do przyduchy i masowej \u015bmierci \u017cyj\u0105cych w zbiorniku organizm\u00f3w tlenowych. Niekt\u00f3re, zw\u0142aszcza sinice, uwalniaj\u0105 – zar\u00f3wno w trakcie \u017cycia, jak te\u017c po \u015bmierci – toksyny, kt\u00f3re w najlepszym wypadku podra\u017cniaj\u0105 sk\u00f3r\u0119, a w najgorszym s\u0105 \u015bmiertelne. Zakwity zwykle \u015bmierdz\u0105, a – wbrew nazwie – raczej nie s\u0105 uwa\u017cane za estetyczne.<\/p>\n

Zakwity tworz\u0105 zar\u00f3wno glony jednokom\u00f3rkowe, mikroskopijne, jak i nitkowate, widoczne go\u0142ym okiem. Zakwit jednych i drugich odcina od \u015bwiat\u0142a to\u0144 wodn\u0105, co przyczynia si\u0119 do jej odtleniania jeszcze przed masowym gniciem (brak \u015bwiat\u0142a zwalnia fotosyntez\u0119 u zanurzonych glon\u00f3w i ro\u015blin). Z drugiej strony – mata spl\u0105tanych nici sama w sobie tworzy nowe \u015brodowisko, metafiton, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 zasiedlone przez organizmy, kt\u00f3re w toni wodnej nie czu\u0142yby si\u0119 dobrze. W metafitonie \u017cyj\u0105 liczne okrzemki, desmidie, zielenice kokalne i inne glony. \u017byj\u0105 w nim liczne pierwotniaki i bezkr\u0119gowce. \u017byj\u0105 te\u017c bakterie.<\/p>\n

W wodach \u017cyje mn\u00f3stwo bakterii. Sinice to jedna z ich grup. Poza nimi istnieje te\u017c olbrzymia masa pikoplanktonu i nanoplanktonu badana przez mikrobiolog\u00f3w \u015brodowiskowych. Ale to nie jest jedyny dzia\u0142 mikrobiologii zainteresowany zbiornikami wodnymi. Mikrobiologia sanitarna te\u017c ma tam co bada\u0107. W wodzie znajduj\u0105 si\u0119 te\u017c bakterie, kt\u00f3re dosta\u0142y si\u0119 tam z ka\u0142em ludzi i zwierz\u0105t. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 zjadliwe, jak np. Salmonella<\/em>, inne zwykle nie, jak Escherichia coli<\/em>, ale obecno\u015b\u0107 jednych i drugich \u015bwiadczy o tym, \u017ce do wody dosta\u0142 si\u0119 ka\u0142, a z nim, opr\u00f3cz tych bakterii, r\u00f3wnie\u017c mog\u0142y si\u0119 dosta\u0107 jeszcze bardziej zjadliwe gatunki, a tak\u017ce wirusy, paso\u017cytnicze pierwotniaki czy jaja paso\u017cyt\u00f3w zwierz\u0119cych. W czasach, gdy sekwencjonowanie mikrobiomu nie by\u0142o nawet w planach, ustalono, \u017ce dobrymi wska\u017anikami takiego zanieczyszczenia b\u0119d\u0105 gatunki bakterii, kt\u00f3re normalnie nie wyst\u0119puj\u0105 w wodzie, ale poza organizmem ludzkim s\u0105 w stanie prze\u017cy\u0107 wystarczaj\u0105co d\u0142ugo. Wyb\u00f3r pad\u0142 w\u0142a\u015bnie na E. coli<\/em> i Salmonell\u0119<\/em> (badane s\u0105 te\u017c inne szczepy\/gatunki\/rodzaje, ale rzadziej).<\/p>\n

To \u201ewystarczaj\u0105co d\u0142ugo\u201d oznacza w przypadku E. coli<\/em> od kilku godzin do mniej wi\u0119cej dw\u00f3ch dni (im wi\u0119cej osobnik\u00f3w w pr\u00f3bie, tym wi\u0119cej czasu zajmuje spadek populacji do poziomu, kt\u00f3ry mo\u017cna uzna\u0107 za nieistotny), a w przypadku salmonelli dwa-trzy tygodnie. Dla organizmu, kt\u00f3ry za \u015brodowisko naturalne uwa\u017ca jelito ssaka, jezioro czy rzeka to rzeczywi\u015bcie zab\u00f3jcze warunki. Jedzenie jest jakie\u015b inne, woda jest zimna, a z nieba bombarduj\u0105 promienie ultrafioletowe. Du\u017co jednak si\u0119 zmienia, gdy bakterie ka\u0142owe trafi\u0105 pod os\u0142on\u0119 zakwitu glonowego. W przywo\u0142anym badaniu wybrano ga\u0142\u0119zatk\u0119, pospolit\u0105 nitkowat\u0105 zielenic\u0119 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w wielu rzekach, oraz E. coli<\/em> i serotyp Typhimurium Salmonella enterica<\/em>. W obecno\u015bci ga\u0142\u0119zatki Escherichia<\/em> prze\u017cywa par\u0119 razy d\u0142u\u017cej (odpowiednio 16 godzin lub 11 dni), a Salmonella<\/em> w zasadzie ma si\u0119 prawie tak dobrze, jak w jelicie. Dzieje si\u0119 tak dzi\u0119ki temu, \u017ce bakterie te mog\u0105 si\u0119 od\u017cywia\u0107 wydzielinami ga\u0142\u0119zatki (nie staj\u0105c si\u0119 przy okazji dla niej chorobotw\u00f3rczymi), a jej mata chroni przed nadfioletem.<\/p>\n

Ga\u0142\u0119zatka wyst\u0119puje w r\u00f3\u017cnych wodach. Cz\u0119sto w szybko p\u0142yn\u0105cych potokach, kojarz\u0105cych si\u0119 z czyst\u0105 wod\u0105. Jednak znosi te\u017c zanieczyszczenie materi\u0105 organiczn\u0105 (w praktyce – ka\u0142em i odpadkami kompostowymi) i jest uznawana w istocie za wska\u017anik w\u00f3d niezbyt czystych. Jak wida\u0107, jej zakwity mog\u0105 na dodatek spowalnia\u0107 samooczyszczanie w\u00f3d z bakterii ka\u0142owych.<\/p>\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n

Fot. Bernadette Hubart,<\/a> licencja CC BY-ND 2.0 <\/a><\/em><\/p>\n

\"ResearchBlogging.org\"<\/a><\/span>
\nBeckinghausen, A., Martinez, A., Blersch, D., & Haznedaroglu, B. (2014). Association of nuisance filamentous algae Cladophora<\/em> spp. with E. coli<\/em> and Salmonella<\/em> in public beach waters: impacts of UV protection on bacterial survival Environmental Science: Processes & Impacts, 16<\/span> (6), 1267-1274 DOI: 10.1039\/C3EM00659J<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zakwity glonowe w\u00f3d s\u0105 powszechnie znane i nielubiane. S\u0142usznie. Czasem s\u0105 nielubiane nawet na wyrost, bo tak naprawd\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zakwit\u00f3w nie jest toksyczna. Ostatnio jednak w Wielkich Jeziorach (ameryka\u0144skich) przeprowadzono badania, kt\u00f3re pokaza\u0142y kolejn\u0105 nieprzyjemn\u0105 dla nas konsekwencj\u0119 zakwit\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,54,65],"tags":[113,114,85,72,70],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3944"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3944"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3978,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3944\/revisions\/3978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}