{"id":4113,"date":"2014-09-23T20:47:33","date_gmt":"2014-09-23T18:47:33","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4113"},"modified":"2014-11-09T21:45:18","modified_gmt":"2014-11-09T20:45:18","slug":"dobrodziejstwa-aspiryny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2014\/09\/23\/dobrodziejstwa-aspiryny\/","title":{"rendered":"Dobrodziejstwa aspiryny"},"content":{"rendered":"

\"Aspirin-rod-povray\"<\/a>Aspiryna jaka jest, ka\u017cdy widzi – mo\u017cna by powiedzie\u0107, parafrazuj\u0105c znan\u0105 fraz\u0119. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce ta niepozorna tabletka kryje w sobie wi\u0119ksz\u0105 moc, ni\u017c dotychczas przypuszczano.\u00a0Aspiryna, kt\u00f3rej podstawow\u0105 substancj\u0105 czynn\u0105 jest kwas acetylosalicylowy, zyska\u0142a w ostatnich latach drug\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107.\u00a0<\/p>\n

Aspiryna pod postaci\u0105 czystego kwasu acetylosalicylowanego zosta\u0142a po raz pierwszy zsyntezowana pod koniec XIX wieku w laboratoriach niemieckiej firmy Bayer, a rozg\u0142os i popularno\u015b\u0107 zyska\u0142a w latach 1918-1919, gdy przez \u015bwiat przetacza\u0142a si\u0119 epidemia grypy hiszpanki. Przeciwzapalne i przeciwgor\u0105czkowe dzia\u0142anie aspiryny okaza\u0142o si\u0119 wysoce skuteczne w zwalczaniu objaw\u00f3w choroby, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do zmniejszenia ognisk zapalnych i umo\u017cliwiaj\u0105c ca\u0142kowity powr\u00f3t do zdrowia.<\/p>\n

Mimo zdobytego rozg\u0142osu i popularno\u015bci do lat 60. nieznany by\u0142 mechanizm dzia\u0142ania tej\u017ce substancji. \u015awiat\u0142o na t\u0119 spraw\u0119 rzuci\u0142y dopiero badania kilku brytyjskich naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy metod\u0105 pr\u00f3b i b\u0142\u0119d\u00f3w odkryli, \u017ce podstaw\u0105 dzia\u0142ania aspiryny by\u0142o hamowanie akcji prostaglandyn, substancji m.in. reguluj\u0105cych prac\u0119 mi\u0119\u015bni g\u0142adkich oraz bior\u0105cych udzia\u0142 w wytwarzaniu odczyn\u00f3w zapalnych.<\/p>\n

Odkryto, \u017ce aspiryna, hamuj\u0105c wytwarzanie prozapalnych prostaglandyn, stanowi bardzo skuteczny \u015brodek przeciwzapalny. Zauwa\u017cono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce opr\u00f3cz w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwzapalnych aspiryna ma r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142anie przeciwzakrzepowe. I w\u0142a\u015bnie te w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwzakrzepowe przyczyni\u0142y si\u0119 w g\u0142\u00f3wnej mierze do ponownego wzrostu zainteresowania aspiryn\u0105 po tym, gdy inne substancje przeciwzapalne, takie jak ibuprofen czy paracetamol, wypar\u0142y j\u0105 na polu przeciwb\u00f3lowym.<\/p>\n

Aspiryna sta\u0142a si\u0119 lekiem z wyboru zalecanym w profilaktyce chor\u00f3b serca i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, ale te\u017c stosowana jest coraz cz\u0119\u015bciej jako rozcie\u0144czalnik krwi (blood thinner) przy r\u00f3\u017cnego rodzaju zaburzeniach, w kt\u00f3rych dochodzi od zag\u0119szczenia krwi. Obecnie cz\u0119sto zaleca si\u0119 podawanie niskich dawek (80 mg) aspiryny kobietom staraj\u0105cym si\u0119 o dziecko, u kt\u00f3rych zdiagnozowano genetyczne mutacje czynnik\u00f3w krzepni\u0119cia i kt\u00f3re w zwi\u0105zku z tym nara\u017cone s\u0105 na cz\u0119ste poronienia.<\/p>\n

Aspiryna, czy raczej kwas acetylosalicylowy, zdobywa r\u00f3wnie\u017c coraz wi\u0119ksz\u0105 powodzenie w profilaktyce nowotwor\u00f3w (zw\u0142aszcza raka okr\u0119\u017cnicy). Ponadto ze wzgl\u0119du na swoje dzia\u0142anie przeciwzapalne jest cz\u0119sto pierwszym lekiem z wyboru w leczeniu reumatoidalnego zapalenia staw\u00f3w, zyskuje r\u00f3wnie\u017c na popularno\u015bci jako substancja czynna wielu szampon\u00f3w przeciw\u0142upie\u017cowych.<\/p>\n

Na tym jednak rola aspiryny si\u0119 nie ko\u0144czy, bowiem, jak podaje fundacja zajmuj\u0105ca si\u0119 aspiryn\u0105 (Aspirin Foundation), obecnie prowadzi si\u0119 badania nad zastosowaniem aspiryny w zapobieganiu rzucawce porodowej, za\u0107mie, \u0142agodzenia os\u0142abienia funkcji poznawczych oraz demencji.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie m\u00f3wi\u0105c o dobrodziejstwach aspiryny, nie nale\u017cy zapomina\u0107 o skutkach ubocznych. Coraz wi\u0119cej danych wykazuje jednak, \u017ce korzy\u015bci ze stosowania aspiryny, zw\u0142aszcza tej o obni\u017conej dawce (80 mg), przewy\u017cszaj\u0105 ewentualne skutki uboczne…<\/p>\n

Tak wi\u0119c gdy nast\u0119pnym razem lekarz zaleci nam profilaktyczne stosowanie aspiryny, by\u0107 mo\u017ce b\u0119dziemy mogli z mniejsz\u0105 rezerw\u0105 stosowa\u0107 si\u0119 do podanych zalece\u0144 i ze spokojn\u0105 g\u0142ow\u0105 zacz\u0105\u0107 za\u017cywa\u0107 przepisane nam aspirynowowe tabletki.<\/p>\n

Judyta Juranek<\/strong><\/p>\n

Ilustracja: Rob Hooft;\u00a0CC BY-SA 3.0<\/a><\/em><\/p>\n

\"ResearchBlogging.org\"<\/a><\/span><\/p>\n

Wang J, Tan L, Wang HF, Tan CC, Meng XF, Wang C, Tang SW, & Yu JT (2014). Anti-Inflammatory Drugs and Risk of Alzheimer’s Disease: An Updated Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Alzheimer’s disease : JAD<\/span> PMID: 25227314<\/a><\/span><\/p>\n

Undas A, Brummel-Ziedins K, & Mann KG (2014). Why does aspirin decrease the risk of venous thromboembolism? On old and novel antithrombotic effects of acetyl salicylic acid. Journal of thrombosis and haemostasis : JTH<\/span> PMID: 25213262<\/a><\/span><\/p>\n

LeFevre ML (2014). Low-Dose Aspirin Use for the Prevention of Morbidity and Mortality From Preeclampsia: U.S. Preventive Services Task Force Recommendation Statement. Annals of internal medicine<\/span> PMID: 25200125<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aspiryna jaka jest, ka\u017cdy widzi – mo\u017cna by powiedzie\u0107, parafrazuj\u0105c znan\u0105 fraz\u0119. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce ta niepozorna tabletka kryje w sobie wi\u0119ksz\u0105 moc, ni\u017c dotychczas przypuszczano.\u00a0Aspiryna, kt\u00f3rej podstawow\u0105 substancj\u0105 czynn\u0105 jest kwas acetylosalicylowy, zyska\u0142a w ostatnich latach drug\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[66,6,65],"tags":[125,126],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4113"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4113"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4226,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4113\/revisions\/4226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}