{"id":4122,"date":"2014-09-27T19:02:52","date_gmt":"2014-09-27T17:02:52","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4122"},"modified":"2014-09-27T19:29:26","modified_gmt":"2014-09-27T17:29:26","slug":"rozplatywanie-wezla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2014\/09\/27\/rozplatywanie-wezla\/","title":{"rendered":"Rozpl\u0105tywanie w\u0119z\u0142a"},"content":{"rendered":"

\"knot\"<\/a>Kilka dni temu przeczyta\u0142em klasyczn\u0105 ju\u017c ksi\u0105\u017ck\u0119 Marii Ossowskiej \u201ePodstawy nauki o moralno\u015bci”. Dziwnie mi si\u0119 czyta prac\u0119 kogo\u015b, kto zmar\u0142 w roku, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142em, na dodatek sama ksi\u0105\u017cka wydana zosta\u0142a blisko 30 lat wcze\u015bniej. Mo\u017cna powiedzie\u0107 – klasyka gatunku.
\n
\nWra\u017cenie og\u00f3lne po jej przeczytaniu mam takie, \u017ce popl\u0105tane zagadnienia zwi\u0105zane z moralno\u015bci\u0105 Ossowska pr\u00f3buje przynajmniej nieco uporz\u0105dkowa\u0107. Wykorzysta\u0142a do tego umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re naby\u0142a we wcze\u015bniejszej pracy. Oto w nocie biograficznej mo\u017cna przeczyta\u0107, \u017ce pocz\u0105tkowo w pracy naukowej zajmowa\u0142y j\u0105 przede wszystkim zagadnienia zwi\u0105zane z j\u0119zykiem, w tym teorie znaczenia, logika oraz og\u00f3lna metodologia nauk. Dopiero utrata materia\u0142\u00f3w w trakcie Powstania Warszawskiego mia\u0142a sk\u0142oni\u0107 j\u0105 do przeniesienia w pe\u0142ni zainteresowa\u0144 naukowych na etyk\u0119.<\/p>\n

Zasta\u0142a tutaj bogate pole do pracy. Oto bowiem ju\u017c na wst\u0119pie swojej rozprawy zaznacza, \u017ce dzie\u0142 moralnych oraz etycznych jest ca\u0142e mn\u00f3stwo, gorzej z pracami, kt\u00f3re by te zagadnienia uporz\u0105dkowa\u0142y naukowo – to jest w spos\u00f3b aksjologicznie i \u015bwiatopogl\u0105dowo neutralny. Jej dalsze analizy pokazuj\u0105 za\u015b, \u017ce mamy tutaj do czynienia z tytu\u0142owym w\u0119z\u0142em, to jest splotem zagadnie\u0144, kt\u00f3re nie s\u0105 proste do uporz\u0105dkowania.<\/p>\n

Autorka przez znaczne partie pracy poszukuje specyfiki oceny i normy moralnej. Stara si\u0119 j\u0105 odnale\u017a\u0107, analizuj\u0105c zjawiska, jakie ludzie uwa\u017caj\u0105 za nale\u017c\u0105ce do moralno\u015bci. Rzecz charakterystyczna – sama nie zajmuje jakiegokolwiek stanowiska. Bierze pod uwag\u0119 tylko szereg pogl\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re poddaje drobiazgowej analizie.<\/p>\n

Po jej przeprowadzeniu dochodzi do wniosku, \u017ce precyzyjnie okre\u015bli\u0107 moralno\u015bci si\u0119 nie da, poniewa\u017c mamy do czynienia ze splotem wielu zjawisk, kt\u00f3re nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie. Moralno\u015b\u0107 kszta\u0142tuje si\u0119 pod wp\u0142ywem wielu tradycji i do\u015bwiadcze\u0144 grupowych, sama jest wi\u0119c tworem niesp\u00f3jnym. W zasadzie jedynym czynnikiem \u0142\u0105cz\u0105cym niesp\u00f3jne elementy j\u0105 tworz\u0105ce to sama nazwa. \u201eMoralno\u015b\u0107” (jako wyra\u017cenie) jest z tego punktu widzenia podobna do \u201enabia\u0142u”, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodz\u0105 tak r\u00f3\u017cne produkty, \u017ce scala je tylko tradycyjna nazwa.<\/p>\n

Ogromnym plusem tej pracy jest to, \u017ce Ossowska nie zajmuje w zasadzie \u017cadnego stanowiska w sporach moralnych czy etycznych. Ona tylko analizuje i porz\u0105dkuje, poniewa\u017c taki jest wzorzec uprawiania nauki. St\u0105d te\u017c tytu\u0142 dzie\u0142a: nauka o… To \u201eo” czyni tutaj ogromn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy rozpraw\u0105 naukowca a moralisty. W t\u0119 drug\u0105 rol\u0119 autorka nie wchodzi.<\/p>\n

Grzegorz Pacewicz<\/strong><\/p>\n

fot: Tomas Buchtele\/flickr.com,\u00a0CC BY-NC-ND 2.0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kilka dni temu przeczyta\u0142em klasyczn\u0105 ju\u017c ksi\u0105\u017ck\u0119 Marii Ossowskiej \u201ePodstawy nauki o moralno\u015bci”. Dziwnie mi si\u0119 czyta prac\u0119 kogo\u015b, kto zmar\u0142 w roku, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142em, na dodatek sama ksi\u0105\u017cka wydana zosta\u0142a blisko 30 lat wcze\u015bniej. Mo\u017cna powiedzie\u0107 – klasyka gatunku.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,8,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4122"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4122"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4126,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4122\/revisions\/4126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}