{"id":415,"date":"2009-10-26T14:06:56","date_gmt":"2009-10-26T13:06:56","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=415"},"modified":"2013-02-23T23:32:17","modified_gmt":"2013-02-23T22:32:17","slug":"415","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2009\/10\/26\/415\/","title":{"rendered":"Na \u015bmier\u0107 szarej wilczycy"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

527F nie \u017cyje.<\/strong><\/p>\n

W dzieci\u0144stwie zaczytywa\u0142em sie ksi\u0105\u017ckami Jamesa Curwooda. „Szara wilczyca”, „W\u0142\u00f3czegi p\u00f3lnocy”, „Bari, syn szarej wilczycy”, „\u0141owcy wilk\u00f3w”, „\u0141owcy z\u0142ota”, „\u0141owcy przyg\u00f3d” by\u0142y moimi ulubionymi lekturami. Do dzi\u015b nie potrafi\u0119 wskaza\u0107, kt\u00f3ra z tych ksi\u0105\u017cek by\u0142a lepsza i zaciekawi\u0142a b\u0105d\u017a wzruszy\u0142a mnie bardziej ni\u017c inne.<\/p>\n

<\/p>\n

Ostatni numer „Science” donosi o \u015bmierci wilczycy 527F, przyw\u00f3dczyni stada wilk\u00f3w z Yellowstone. Zosta\u0142a zastrzelona 3. pa\u017adziernika w stanie Montana kilka mil od granicy parku narodowego w g\u00f3rach Absaroka-Beartooth. St\u0105d w\u0142a\u015bnie wspomnienie o ksi\u0105\u017ckach Curwooda.<\/p>\n

Wilczyca 527F mia\u0142a 7 lat, a od pi\u0119ciu nosi\u0142a obro\u017c\u0119 i by\u0142a obiektem bada\u0144 naukowych.<\/p>\n

Znana by\u0142a r\u00f3wnie\u017c jej genealogia, a informacje o przemieszczaniu si\u0119 samej wilczycy i jej stada (by\u0142a wilczyc\u0105 alfa swej sfory) by\u0142y podstaw\u0105 do poznania \u017cycia wilk\u00f3w bytuj\u0105cych na swobodzie. Jej \u015bmier\u0107 z r\u0119ki my\u015bliwego k\u0142adzie niespodziewany koniec d\u0142ugoterminowym badaniom przewidzianym na jeszcze wiele lat.<\/p>\n

Choc odstrza\u0142 by\u0142 ca\u0142kiem zgodny z prawem, to jednak zaskoczy\u0142 naukowc\u00f3w. Wilki z Yellowstone nie s\u0119 przyzwyczajone do kontakt\u00f3w z my\u015bliwymi. Przez ca\u0142y okres pobytu na terenie Parku nic im nie grozi. Dopiero po przekroczeniu jego granicy mog\u0105 pa\u015b\u0107 ofiar\u0105 polowa\u0144. Oczywi\u015bcie wilki nie s\u0105 \u015bwiadome, kiedy t\u0119 granic\u0119 przekraczaj\u0105.<\/p>\n

Wilczyca 527F, jako przyw\u00f3dczyni stada, mog\u0142aby \u015bmia\u0142o uchodzi\u0107 za Szar\u0105 wilczyc\u0119. Nie wiadomo, jaki los spotka\u0142 jej 5-miesi\u0119czne szczeni\u0119ta (Bari?). Pomijaj\u0105c, \u017ce samo za\u0142o\u017cenie obro\u017cy wilkowi kosztuje 1500 dolar\u00f3w, to strata dla nauki jest niepomierna, poniewa\u017c dotychczasowe wyniki dotycz\u0105ce 527F trac\u0105 ca\u0142\u0105 sw\u0105 warto\u015b\u0107. Jednym z g\u0142\u00f3wnych za\u0142o\u017ce\u0144 bada\u0144 by\u0142o bowiem poznanie wieku, jakiego do\u017cywaj\u0105 wilki na wolno\u015bci.<\/p>\n

Jedynym sposobem zabezpieczenia si\u0119 przed dalsz\u0105 utrat\u0105 tak samych wilk\u00f3w, jak i dotycz\u0105cych ich wynik\u00f3w bada\u0144 naukowych jest rozszerzenie strefy ochronnej poza Park Narodowy. Ciekawe, co na ten temat powiedzia\u0142by sam James Oliver Curwood.<\/p>\n

Curwood \u017cy\u0142 dawno, bo w latach 1878-1927. Napisa\u0142 oko\u0142o 30 powie\u015bci na temat przyrody i ludzi w niej bytuj\u0105cych na dalekiej p\u00f3\u0142nocy Ameryki. Ostatni\u0105 jego powie\u015bci\u0105 byli „\u0141owcy przyg\u00f3d”. Ksi\u0105\u017ck\u0119 t\u0119 doko\u0144czy\u0142a ju\u017c po \u015bmierci Curwooda jego polska t\u0142umaczka, Halina Borowikowa, pisz\u0105ca pod pseudonimem literackim „Jerzy Marlicz”.<\/p>\n

Cho\u0107 Curwood pisa\u0142 nie tylko o dzikich zwierz\u0119tach, ale i o ludziach dalekiej p\u00f3\u0142nocy, to w jego powie\u015bciach dzika przyroda odgrywa zawsze g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119. Napisa\u0142 mi\u0119dzy innymi takie s\u0142owa:<\/p>\n

„Nature is my religion. And my desire… my ambition… the great goal I wish to achieve is to take my readers with me into the heart of this Nature. I love it, and I feel that they must love it… if I can only get the two acquainted.”<\/p><\/blockquote>\n

Zupe\u0142nie niez\u0142e epitafium na \u015bmier\u0107 Szarej wilczycy 527F.<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

Fot. funpics47<\/strong><\/a>, Flickr (CC SA)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

527F nie \u017cyje. W dzieci\u0144stwie zaczytywa\u0142em sie ksi\u0105\u017ckami Jamesa Curwooda. „Szara wilczyca”, „W\u0142\u00f3czegi p\u00f3lnocy”, „Bari, syn szarej wilczycy”, „\u0141owcy wilk\u00f3w”, „\u0141owcy z\u0142ota”, „\u0141owcy przyg\u00f3d” by\u0142y moimi ulubionymi lekturami. Do dzi\u015b nie potrafi\u0119 wskaza\u0107, kt\u00f3ra z tych ksi\u0105\u017cek by\u0142a lepsza i zaciekawi\u0142a b\u0105d\u017a wzruszy\u0142a mnie bardziej ni\u017c inne.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=415"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2438,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415\/revisions\/2438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}