{"id":4219,"date":"2014-11-09T20:21:37","date_gmt":"2014-11-09T19:21:37","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4219"},"modified":"2014-11-11T15:13:53","modified_gmt":"2014-11-11T14:13:53","slug":"zaniedbane-choroby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2014\/11\/09\/zaniedbane-choroby\/","title":{"rendered":"\u201eZaniedbane” choroby"},"content":{"rendered":"

\"640px-Trypanosoma_sp._PHIL_613_lores\"<\/a>W obliczu panuj\u0105cej wci\u0105\u017c epidemii gor\u0105czki krwotocznej Ebola, jednej z dotychczas lekcewa\u017conych chor\u00f3b na kontynencie afryka\u0144skim, kt\u00f3rej niespodziewane rozprzestrzenianie si\u0119 obudzi\u0142o u\u015bpion\u0105 uwag\u0119 \u015bwiata medycyny, pomy\u015bla\u0142am, \u017ce warto przypomnie\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne, mniej znane, lecz zbieraj\u0105ce co roku spore \u015bmiertelne \u017cniwo lekcewa\u017conych tropikalnych chor\u00f3b.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy z Pa\u0144stwa zapewne si\u0119 ze mn\u0105 nie zgodz\u0105 co do statusu gor\u0105czki krwotocznej wywo\u0142anej przez wirusa ebola jako choroby lekcewa\u017conej, zw\u0142aszcza, \u017ce nag\u0142e zainteresowanie medi\u00f3w i niespotykana wcze\u015bniej liczba zachorowa\u0144 przyczyni\u0142y si\u0119 do uruchomienia znacznych \u015brodk\u00f3w finansowych i przyspieszenia prac nad wynalezieniem skutecznego lekarstwa i \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych…<\/p>\n

Jednak nie zawsze tak by\u0142o. Ba, przez ostatnie 40 lat od czasu opisania pierwszego przypadku zainteresowanie \u015brodowiska medycznego i \u015bwiata naukowego nie wykracza\u0142o poza pisanie raport\u00f3w i rekomendacji, a nak\u0142ady finansowe przeznaczone na badania tej choroby by\u0142y minimalne.<\/p>\n

Podobnie ma si\u0119 sprawa z innymi schorzeniami z listy Chor\u00f3b Zaniedbanych\/Lekcewa\u017conych opracowanej przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia<\/a>. Lista ta obejmuje 17 chor\u00f3b i podzielona jest na kilka podgrup ze wzgl\u0119du na czynnik wywo\u0142uj\u0105cy dan\u0105 chorob\u0119. Na li\u015bcie tej mo\u017cemy znale\u017a\u0107 m.in: w\u015bcieklizn\u0119, \u015bpi\u0105czk\u0119 afryka\u0144sk\u0105 (przenoszon\u0105 przez much\u0119 tse-tse), chorob\u0119 Chagasa, b\u0105blowic\u0119, s\u0142oniowacizn\u0119, onchocerkoz\u0119 (\u015blepota rzeczna), wrz\u00f3d Buruli, tr\u0105d (choroba Hansena), chorob\u0119 kiwaj\u0105cej g\u0142owy i inne. O wielu z tych chor\u00f3b zapewne ka\u017cdy z nas s\u0142ysza\u0142, inne s\u0105 mniej znane, lecz r\u00f3wnie gro\u017ane. Jednym z gro\u017aniejszych schorze\u0144, kt\u00f3re w krajach rozwini\u0119tych kojarzy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie ze szczepionkami dla zwierz\u0105t, jest w\u015bcieklizna.<\/p>\n

Ma\u0142o kto wie, \u017ce choroba ta, kt\u00f3r\u0105 dzi\u0119ki odpowiedniej profilaktyce uda\u0142o si\u0119 w niekt\u00f3rych krajach prawie ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0107, wci\u0105\u017c zbiera tysi\u0105ce ofiar w Azji (g\u0142\u00f3wnie Indie), Afryce i krajach Ameryki \u0141aci\u0144skiej. Ocenia si\u0119, \u017ce rocznie umiera na w\u015bcieklizn\u0119 do 55 tys. os\u00f3b, natomiast nara\u017conych na zaka\u017cenie jest ponad 2 miliardy os\u00f3b na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym rezerwuarem choroby s\u0105 zwierz\u0119ta domowe, g\u0142\u00f3wnie psy, koty, byd\u0142o oraz zwierz\u0119ta dzikie, m.in. nietoperze, lisy, wilki, nied\u017awiedzie. W\u015bcieklizna jest chorob\u0105 nieuleczaln\u0105, w przypadku wyst\u0105pienia objaw\u00f3w szanse na wyzdrowienie wynosz\u0105 0,5 proc. By zapobiec wyst\u0105pieniu objaw\u00f3w, pok\u0105sanym podaje si\u0119 seri\u0119 zastrzyk\u00f3w zawieraj\u0105cych odpowiednio przygotowan\u0105 surowic\u0119. Niestety metoda ta sprawdza si\u0119 tylko wtedy, gdy seri\u0119 zastrzyk\u00f3w zastosowano odpowiednio wcze\u015bnie.<\/p>\n

Opr\u00f3cz chor\u00f3b wywo\u0142ywanych przez wirusy (Denga, w\u015bcieklizna) powszechne w\u015br\u00f3d chor\u00f3b zaniedbanych s\u0105 schorzenia wywo\u0142ywane przez pierwotniaki. Ma\u0142o znane w krajach o umiarkowanym klimacie stanowi\u0105 ogromny problem w krajach o gor\u0105cym klimacie.<\/p>\n

\u015api\u0105czka afryka\u0144ska wywo\u0142ywana przez \u015bwidrowca Trypanosoma<\/em> jest jedn\u0105 z wielu chor\u00f3b o wysokiej \u015bmiertelno\u015bci i niezbyt skutecznym leczeniu. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku \u015blepoty rzecznej. Brak odpowiednich szczepionek, drogie i\/lub ma\u0142o efektywne leczenie sprawiaj\u0105, \u017ce choroby, kt\u00f3rym teoretycznie mo\u017cna \u0142atwo zapobiec, od lat n\u0119kaj\u0105 ludno\u015b\u0107 na terenach Azji, Afryki czy Ameryki \u0141aci\u0144skiej. Choroby te, ze wzgl\u0119du na podr\u00f3\u017cuj\u0105cych na dalekie odleg\u0142o\u015bci przenosz\u0105cych je ludzi, coraz cz\u0119\u015bciej diagnozowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c na innych kontynentach.<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce wi\u0119c warto zacz\u0105\u0107 inwestowa\u0107 w badania, by unikn\u0105\u0107 powt\u00f3rki z wirusem ebola, kt\u00f3ry 40 lat od odkrycia wci\u0105\u017c straszy swoj\u0105 krwio\u017cerczo\u015bci\u0105, atakuj\u0105c coraz bli\u017cej domu… Lekcewa\u017cony i zapomniany, przypomnia\u0142 o sobie ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105, obna\u017caj\u0105c s\u0142abo\u015bci \u015bwiatowego medyczno-naukowego ekosystemu.<\/p>\n

Judyta Juranek<\/strong><\/p>\n

Ilustracja: Trypanosoma; Dr. Myron D. Schultz; Centers for Disease Control and Prevention’s Public Health Image Library (PHIL)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W obliczu panuj\u0105cej wci\u0105\u017c epidemii gor\u0105czki krwotocznej Ebola, jednej z dotychczas lekcewa\u017conych chor\u00f3b na kontynencie afryka\u0144skim, kt\u00f3rej niespodziewane rozprzestrzenianie si\u0119 obudzi\u0142o u\u015bpion\u0105 uwag\u0119 \u015bwiata medycyny, pomy\u015bla\u0142am, \u017ce warto przypomnie\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne, mniej znane, lecz zbieraj\u0105ce co roku spore \u015bmiertelne \u017cniwo lekcewa\u017conych tropikalnych chor\u00f3b.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[66,69],"tags":[115,132,131,130],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4219"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4219"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4228,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4219\/revisions\/4228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}