{"id":4234,"date":"2014-11-24T17:08:35","date_gmt":"2014-11-24T16:08:35","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4234"},"modified":"2014-11-24T17:43:47","modified_gmt":"2014-11-24T16:43:47","slug":"naukowcy-odkryli-ze-kolo-jest-okragle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2014\/11\/24\/naukowcy-odkryli-ze-kolo-jest-okragle\/","title":{"rendered":"Naukowcy odkryli, \u017ce ko\u0142o jest okr\u0105g\u0142e!"},"content":{"rendered":"

\"3875392028_31958fe9cb_o\"<\/a>Mniej wi\u0119cej taki nag\u0142\u00f3wek, jak tytu\u0142 dzisiejszego wpisu, zauwa\u017cy\u0142em niedawno na fanpejd\u017cu jednego z serwis\u00f3w popularyzuj\u0105cych odkrycia naukowe. No dobrze, tak naprawd\u0119 brzmia\u0142: \u201eStudy shows removal of trees makes wetlands wetter”<\/a> (Badanie wykazuje, \u017ce usuni\u0119cie drzew czyni mokrad\u0142a mokrzejszymi), ale z mojej perspektywy to prawie takie samo odkrycie.
\n
\nPod wpisem od razu pojawi\u0142y si\u0119 komentarze wskazuj\u0105ce, \u017ce nie jestem odosobniony w swoim odczuciu. Pojawi\u0142y si\u0119 wpisy w stylu: \u201eCo ty nie powiesz?” albo \u201eTo rozs\u0105dne, czy wi\u0119c potrzeba do tego bada\u0144?” (moje t\u0142umaczenie). Oczywi\u015bcie samo potwierdzenie prawdy intuicyjnej przez badanie naukowe nie jest niespotykanym tematem bada\u0144 i artyku\u0142\u00f3w naukowych. Aby co\u015b wysz\u0142o ze sfery doniesie\u0144 anegdotycznych czy w\u0142a\u015bnie ch\u0142opskiego rozumu i trafi\u0142o albo na list\u0119 obalonych mit\u00f3w, albo potwierdzonych fakt\u00f3w, musi najpierw zosta\u0107 porz\u0105dnie zbadane. Przyznam, \u017ce chocia\u017c o tym, \u017ce wyci\u0119cie drzew powoduje podniesienie poziomu w\u00f3d gruntowych, by\u0142em uczony cho\u0107by na studiach (i sam to przekazuj\u0119 innym), to tak naprawd\u0119 nie mam w pami\u0119ci \u017cadnego artyku\u0142u, kt\u00f3ry by to potwierdza\u0142. Zaobserwowano to setki lat temu, potwierdzono dziesi\u0105tki i trafi\u0142o do podr\u0119cznik\u00f3w. Mimo to jako\u015b ci\u0119\u017cko by\u0142o mi uwierzy\u0107, \u017ce \u201eScience” opublikowa\u0142oby artyku\u0142, kt\u00f3ry w zasadzie tylko potwierdza intuicyjn\u0105 i przez lata powtarzan\u0105 prawd\u0119.<\/p>\n

W istocie nie trzeba nawet czyta\u0107 ca\u0142ego artyku\u0142u, \u017ceby zorientowa\u0107 si\u0119, \u017ce jest troch\u0119 o czym innym. No, mo\u017ce nie tyle o czym innym, ile niesie nieco bardziej rozbudowan\u0105 informacj\u0119 ni\u017c ta z nag\u0142\u00f3wka. <\/p>\n

W samym abstrakcie mo\u017cna przeczyta\u0107 \u201ean increase in water availability in deforested catchments is well known in modern studies”, a wi\u0119c sami autorzy zaznaczaj\u0105, \u017ce zwi\u0105zek wylesienia i wzrostu wilgotno\u015bci pod\u0142o\u017ca jest dobrze znany. Warto\u015bci\u0105 badania jest wi\u0119c nie odkrycie na miar\u0119 potwierdzenia okr\u0105g\u0142o\u015bci ko\u0142a, ale przyjrzenie si\u0119, jak wylesienie sprzed ponad stu lat wp\u0142yn\u0119\u0142o na rozw\u00f3j obecnych otwartych mokrade\u0142 i o jakiej skali mo\u017cna m\u00f3wi\u0107. <\/p>\n

Jednak nag\u0142\u00f3wek, kt\u00f3ry wybrali administratorzy profilu Phys.org, nie m\u00f3wi o tym, tylko o odkryciu bana\u0142u. By\u0107 mo\u017ce akurat zrobi\u0142 to kto\u015b, kto lepiej si\u0119 zna na fizyce ni\u017c ekologii i nie mia\u0142 \u015bwiadomo\u015bci. By\u0107 mo\u017ce zrobi\u0142 to kto\u015b, kto wiedzia\u0142, \u017ce nie jest to zupe\u0142na nowo\u015b\u0107, ale uzna\u0142, \u017ce taki nag\u0142\u00f3wek b\u0119dzie chwytliwy. <\/p>\n

Co wi\u0119cej, notatka w serwisie zawiera stwierdzenie, \u017ce wi\u0105zanie wycinania drzew ze wzmacnianiem efektu cieplarnianego jest wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 mantr\u0105, a artyku\u0142 ten b\u0119dzie kontrastem. Mo\u017ce jestem nieobiektywny, ale ja na przyk\u0142ad niejednokrotnie ju\u017c pisa\u0142em, \u017ce to nie drzewa jako takie s\u0105 wa\u017cne dla cyklu w\u0119glowego, ale warunki wodne. Rozumiem, \u017ce redakcja Phys.org nie czytuje tego bloga, ale to nie s\u0105 tezy, kt\u00f3re ja wymy\u015bli\u0142em i jestem jedynym ich propagatorem. To s\u0105 sprawy oczywiste dla wszystkich badaj\u0105cych mokrad\u0142a i obieg w\u0119gla.<\/p>\n

Zatem nauk\u0105 z tego niech b\u0119dzie przestroga, \u017ce czasem rzucenie zbyt uproszczonego nag\u0142\u00f3wka mo\u017ce prowadzi\u0107 do o\u015bmieszenia. A ju\u017c np. serwis Climatecentral.org da\u0142 nag\u0142\u00f3wek (i wpis<\/a>) znacznie trafniej oddaj\u0105cy wymow\u0119 tego artyku\u0142u, co pokazuje, \u017ce nie jest to niewykonalne.<\/p>\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n

ilustracja: Simon Strandgaard<\/a>, licencja CC BY-SA 2.0<\/a><\/em>
\n\"ResearchBlogging.org\"<\/a><\/span>
\nWoodward, C., Shulmeister, J., Larsen, J., Jacobsen, G., & Zawadzki, A. (2014). The hydrological legacy of deforestation on global wetlands Science, 346<\/span> (6211), 844-847 DOI: 10.1126\/science.1260510<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mniej wi\u0119cej taki nag\u0142\u00f3wek, jak tytu\u0142 dzisiejszego wpisu, zauwa\u017cy\u0142em niedawno na fanpejd\u017cu jednego z serwis\u00f3w popularyzuj\u0105cych odkrycia naukowe. No dobrze, tak naprawd\u0119 brzmia\u0142: \u201eStudy shows removal of trees makes wetlands wetter” (Badanie wykazuje, \u017ce usuni\u0119cie drzew czyni mokrad\u0142a mokrzejszymi), ale z mojej perspektywy to prawie takie samo odkrycie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,54,4,52,65],"tags":[133,78,70],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4234"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4234"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4249,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4234\/revisions\/4249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}