{"id":4291,"date":"2014-12-18T09:45:06","date_gmt":"2014-12-18T08:45:06","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4291"},"modified":"2014-12-18T11:40:41","modified_gmt":"2014-12-18T10:40:41","slug":"problemy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2014\/12\/18\/problemy\/","title":{"rendered":"Problemy"},"content":{"rendered":"

\"q1\"<\/a>Trudno omin\u0105\u0107 reklamy. W drodze do pracy przez godzin\u0119 jazdy zawsze na co\u015b trafi\u0119. A w telewizji jest o nie jeszcze \u0142atwiej. W sezonie jesienno-zimowym szczeg\u00f3lnie intensywnie atakuj\u0105 mnie reklamy zwi\u0105zane z lekami na przezi\u0119bienie i gryp\u0119. Zbudowane s\u0105 one na og\u00f3\u0142 na jednym, prostym jak s\u0142ynna budowa cepa powtarzalnym schemacie.
\n
\nNajpierw mamy szkic problemu. Czasem jest to jedno zdanie, czasem nawet d\u0142u\u017csza wypowied\u017a lub sytuacja. Potem pojawia sie rozwi\u0105zanie w postaci medykamentu odpowiedniego rodzaju.<\/p>\n

Niby proste, a ja mam wra\u017cenie, \u017ce si\u0119ga do jednego z najbardziej podstawowych za\u0142o\u017ce\u0144 naukowych: na dobrze postawione pytanie mo\u017cna znale\u017a\u0107 odpowied\u017a. Albo inaczej: ka\u017cdy prawid\u0142owo sformu\u0142owany problem da si\u0119 rozwi\u0105za\u0107. Oczywi\u015bcie reklama sugeruje, \u017ce rozwi\u0105zanie problemu mo\u017ce by\u0107 tylko jedno i \u017ce zosta\u0142o ono w\u0142a\u015bnie przedstawione. Tymczasem w pracy naukowej (i nie tylko naukowej) sprawy maj\u0105 si\u0119 inaczej.<\/p>\n

Skrzy\u017cujmy dwie cechy: spos\u00f3b sformu\u0142owania problemu – to jest dobrze lub \u017ale – oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 jego rozwi\u0105zania – tj. rozwi\u0105zywalny i nierozwi\u0105zywalny. Otrzymamy cztery pary.<\/p>\n

    \n
  1. Problem dobrze sformu\u0142owany i rozwi\u0105zywalny.<\/li>\n
  2. Problem dobrze sformu\u0142owany i nierozwi\u0105zywalny.<\/li>\n
  3. Problem \u017ale sformu\u0142owany i rozwi\u0105zywalny.<\/li>\n
  4. Problem \u017ale sformu\u0142owany i nierozwi\u0105zywalny.<\/li>\n<\/ol>\n

    Ju\u017c samo pogrupowanie \u201eproblem\u00f3w\u201d pokazuje, \u017ce problem problemowi nier\u00f3wny. Punkt 1. i 4. to oczywiste przeciwie\u0144stwa i raczej nie rodz\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci. Jednak opr\u00f3cz nich zaj\u015b\u0107 mo\u017ce opcja druga i trzecia. Co wtedy?<\/p>\n

    Prawid\u0142owo sformu\u0142owany problem mo\u017ce nie dawa\u0107\u00a0si\u0119 rozwi\u0105za\u0107. Mo\u017ce tak si\u0119 dzia\u0107 z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, na przyk\u0142ad ogranicze\u0144 technicznych. Historycznie istnieje tendencja, by problemy z tej grupy wpycha\u0107 do grupy z punktu czwartego, tj. by przyczyn nierozwi\u0105zywalno\u015bci problem\u00f3w szuka\u0107 po stronie ich z\u0142ego sformu\u0142owania.<\/p>\n

    Problem mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c sformu\u0142owany \u017ale, a mimo to dawa\u0107 si\u0119 rozwi\u0105za\u0107. Zdarza si\u0119. Sytuacja taka ujawnia jednak, \u017ce drog\u0105 do rozwi\u0105zania problemu jest wyja\u015bnienie mechanizmu jakiego\u015b zjawiska. Konsekwencj\u0105 tego jest dopiero rozwi\u0105zanie problemu.<\/p>\n

    Powy\u017cszy schemat zbudowany jest na za\u0142o\u017ceniu, kt\u00f3re pomija liczb\u0119 sposob\u00f3w rozwi\u0105zywania problem\u00f3w. Chodzi mi o to, \u017ce rozwi\u0105za\u0144 mo\u017ce by\u0107 kilka i mog\u0105 by\u0107 one r\u00f3wnowa\u017cne. Sytuacji tej oczywi\u015bcie nie przewiduj\u0105 reklamy.<\/p>\n

    Grzegorz Pacewicz<\/strong>
    \nZdj\u0119cie: Wee Sen Goh\/flickr.com (CC BY-NC 2.0)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Trudno omin\u0105\u0107 reklamy. W drodze do pracy przez godzin\u0119 jazdy zawsze na co\u015b trafi\u0119. A w telewizji jest o nie jeszcze \u0142atwiej. W sezonie jesienno-zimowym szczeg\u00f3lnie intensywnie atakuj\u0105 mnie reklamy zwi\u0105zane z lekami na przezi\u0119bienie i gryp\u0119. Zbudowane s\u0105 one na og\u00f3\u0142 na jednym, prostym jak s\u0142ynna budowa cepa powtarzalnym schemacie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,69,43],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4291"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4291"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4295,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4291\/revisions\/4295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}