{"id":4377,"date":"2015-01-28T13:32:23","date_gmt":"2015-01-28T12:32:23","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4377"},"modified":"2015-01-28T13:51:46","modified_gmt":"2015-01-28T12:51:46","slug":"swiatowy-dzien-mokradel-2015","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2015\/01\/28\/swiatowy-dzien-mokradel-2015\/","title":{"rendered":"\u015awiatowy Dzie\u0144 Mokrade\u0142 2015"},"content":{"rendered":"

\"m\"<\/a>Co \u0142\u0105czy tajemnicze dziury w ziemi, odkryte w poprzednim roku na Syberii, i pozwanie przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 Polski i postawienie jej przed Europejski Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci?
\n
\nOba te wydarzenia dotykaj\u0105 zupe\u0142nie odmiennych zagadnie\u0144, ale jednocze\u015bnie maj\u0105 zwi\u0105zek ze wsp\u00f3\u0142czesnymi zmianami mokrade\u0142. Kratery w wiecznej zmarzlinie powstaj\u0105 na skutek rozmarzania z\u0142\u00f3\u017c metanu uwi\u0119zionych od epoki lodowcowej, a Komisja Europejska wytyka Polsce niew\u0142a\u015bciwe wprowadzanie dyrektyw dotycz\u0105cych w\u00f3d powierzchniowych i podziemnych. Mokrad\u0142a s\u0105 wsz\u0119dzie, a ich stan ma wp\u0142yw na codzienne \u017cycie ka\u017cdego z nas, cho\u0107 nie zawsze o tym pami\u0119tamy. Mokrad\u0142a to dno Kotliny Amazonki, ale te\u017c miejskie oczka wodne.<\/p>\n

2 lutego 1971 w ira\u0144skim Ramsarze, nad Morzem Kaspijskim, podpisano konwencj\u0119 o obszarach wodno-b\u0142otnych maj\u0105cych znaczenie mi\u0119dzynarodowe, zw\u0142aszcza jako \u015brodowisko \u017cyciowe ptactwa wodnego. Polska by\u0142a jednym z pierwszych kraj\u00f3w, kt\u00f3re podpisa\u0142y t\u0119 konwencj\u0119. Od tego czasu lista jej sygnatariuszy przekroczy\u0142a 160. Od 1997 r. Sekretariat Konwencji Ramsarskiej obchodzi rocznic\u0119 podpisania konwencji jako \u015awiatowy Dzie\u0144 Mokrade\u0142. <\/p>\n

Nazwa \u201emokrad\u0142a\u201d mo\u017ce by\u0107 nieco myl\u0105ca, gdy\u017c kojarzy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z obszarami podmok\u0142ymi, tymczasem konwencja ta dotyczy ochrony nie tylko bagien czy szuwar\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c wszystkich w\u00f3d \u015br\u00f3dl\u0105dowych, a nawet p\u0142ytkiego pasa morskich w\u00f3d przybrze\u017cnych. Podpisanie konwencji jako takiej by\u0142o ukoronowaniem tradycji ochrony ptak\u00f3w, kt\u00f3ra ma d\u0142ug\u0105 histori\u0119 i silne umocowanie w \u015bwiadomo\u015bci powszechnej, ale obecnie zakres zainteresowania s\u0142u\u017cb ochrony przyrody i organizacji przyrodniczych zwi\u0105zanych z mokrad\u0142ami obejmuje ca\u0142e ekosystemy z ich wszystkimi mieszka\u0144cami, zar\u00f3wno tymi lubianymi, jak ptaki, jak i uci\u0105\u017cliwymi, jak cho\u0107by powoduj\u0105ce toksyczne zakwity w\u00f3d sinice.<\/p>\n

W tym roku \u015awiatowy Dzie\u0144 Mokrade\u0142 obchodzony jest pod has\u0142em: \u201eMokrad\u0142a a nasza przysz\u0142o\u015b\u0107: zacznij dzia\u0142a\u0107!”. Takie has\u0142o ma zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na obop\u00f3ln\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107: cz\u0142owieka od mokrade\u0142 i mokrade\u0142 od cz\u0142owieka. Mokrad\u0142a cz\u0119sto s\u0105 postrzegane jako nieu\u017cytki. Bagna s\u0105 osuszane, oczka wodne zasypywane, rzeki regulowane. Nie jest to tylko historyczne podej\u015bcie – od 1900 roku do dzi\u015b znik\u0142o dwie trzecie mokrade\u0142. W\u00a0Europie, zw\u0142aszcza zachodniej, znaczna powierzchnia mokrade\u0142 znik\u0142a jeszcze wcze\u015bniej. <\/p>\n

Tymczasem mokrad\u0142a to nie tylko lokalne centra bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, tworz\u0105ce niegdy\u015b enklawy dla \u015bwiat\u0142olubnych organizm\u00f3w w\u00a0pierwotnym krajobrazie zdominowanym przez lasy, a dzi\u015b ostoje dla dzikich stworze\u0144 w krajobrazie rolniczym i miejskim. Mokrad\u0142a takie jak wody \u015br\u00f3dl\u0105dowe, rafy koralowe czy szuwary to \u017ar\u00f3d\u0142o po\u017cywienia dla miliard\u00f3w ludzi, a doliny rzeczne to cz\u0119sto obszary naj\u017cy\u017aniejszych gleb, kt\u00f3rych odpowiednie zagospodarowanie, bez nieracjonalnej melioracji czy nadmiernego nawo\u017cenia daje szans\u0119 na zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j. Wody s\u0142odkie i\u00a0odsalane wody przybrze\u017cne to \u017ar\u00f3d\u0142o wody pitnej, ale tak\u017ce odpowiedniej jako\u015bciowo wody dla przemys\u0142u i\u00a0rolnictwa. Wreszcie sztuczne mokrad\u0142a to kolejne \u017ar\u00f3d\u0142a po\u017cywienia – jak stawy rybne czy pola ry\u017cowe albo wydajne i tanie oczyszczalnie \u015bciek\u00f3w powszechnie ju\u017c stosowane na \u015bwiecie. <\/p>\n

Tereny podmok\u0142e otaczaj\u0105ce wody powierzchniowe chroni\u0105 je przed zanieczyszczeniami. Ekosystemy przybrze\u017cne chroni\u0105 brzegi morskie przed niszczeniem przez fale. Ale przede wszystkim to mokrad\u0142a, a nie lasy s\u0105 g\u0142\u00f3wnym miejscem, gdzie dwutlenek w\u0119gla jest wi\u0105zany nie na kilka czy cho\u0107by kilkaset, ale na tysi\u0105ce, a potencjalnie miliony lat.<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat obecnego i przewidywanego stanu mokrade\u0142 mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 na organizowanych przez r\u00f3\u017cne organizacje i instytucje lokalnych obchodach \u015awiatowego Dnia Mokrade\u0142. Tradycyjnie ju\u017c organizuj\u0105 je niekt\u00f3re parki narodowe chroni\u0105ce m.in. mokrad\u0142a, ale centralne polskie obchody co roku organizuje Centrum Ochrony Mokrade\u0142, zwykle we wsp\u00f3\u0142pracy z Uniwersytetem Warszawskim i przy udziale Krajowego Sekretariatu Konwencji Ramsarskiej przy Generalnej Dyrekcji Ochrony \u015arodowiska. Wi\u0119cej informacji tutaj<\/a> i tutaj<\/a>.<\/p>\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n

fot. Piotr Panek, licencja CC BY-SA 4.0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co \u0142\u0105czy tajemnicze dziury w ziemi, odkryte w poprzednim roku na Syberii, i pozwanie przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 Polski i postawienie jej przed Europejski Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,54,43],"tags":[86,78,70],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4377"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4377"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4377\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4380,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4377\/revisions\/4380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}