{"id":4566,"date":"2015-07-14T08:28:12","date_gmt":"2015-07-14T06:28:12","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4566"},"modified":"2023-01-16T09:21:31","modified_gmt":"2023-01-16T08:21:31","slug":"skocz-z-drzewa-na-jednego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2015\/07\/14\/skocz-z-drzewa-na-jednego\/","title":{"rendered":"Skocz z drzewa na jednego"},"content":{"rendered":"

\"piwo\"<\/a>Pisa\u0142em kiedy\u015b<\/a> o pszczo\u0142ach narkotyzuj\u0105cych si\u0119 kofein\u0105. To niejedyny taki zwi\u0105zek w naturze. Jest jeszcze przecie\u017c alkohol.
\n
\nSk\u0105d wzi\u0105\u0107 alkohol? Powstaje podczas fermentacji w\u0119glowodan\u00f3w. \u015alady wykorzystywania alkoholu si\u0119gaj\u0105 kilku, a nawet ju\u017c kilkunastu tysi\u0119cy lat. Ludzie nauczyli si\u0119 tak przekszta\u0142ca\u0107 owoce zawieraj\u0105ce prostsze cukry i te cz\u0119\u015bci ro\u015blin, kt\u00f3re zawieraj\u0105 skrobi\u0119, \u017ceby si\u0119 nie zatru\u0107 produktami ich rozk\u0142adu. Pierwszym jednak warunkiem jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 trawienia samego etanolu, kt\u00f3ry – by\u0142o nie by\u0142o – jest trucizn\u0105.<\/p>\n

Dotychczas wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce czas, w kt\u00f3rym ludzkie organizmy nauczy\u0142y si\u0119 – drog\u0105 ewolucji – tej sztuki i ludzie zacz\u0119li pi\u0107 napoje alkoholowe, by\u0142 podobny. Z drugiej jednak strony – s\u0105 zwierz\u0119ta takie jak s\u0142onie czy osy, kt\u00f3re podchmielaj\u0105 si\u0119 nie od picia jakiej\u015b postaci piwa czy wina, a od zjadania fermentuj\u0105cych owoc\u00f3w.<\/p>\n

Owoce fermentuj\u0105 zwykle dopiero po spadni\u0119ciu na ziemi\u0119, gnij\u0105c. Dla naszych bardzo odleg\u0142ych, nadrzewnych i owoco\u017cernych przodk\u00f3w raczej nie by\u0142y one atrakcyjne. Dlatego te\u017c nie by\u0142o silnej presji doboru na usprawnienie trawienia etanolu.<\/p>\n

Ostatnio opublikowano wyniki bada\u0144 paleogenetycznych, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce mutacja daj\u0105ca w efekcie wytwarzanie efektywnych dehydrogenaz alkoholu pojawi\u0142a si\u0119 u naszych przodk\u00f3w ju\u017c 10 milion\u00f3w lat temu. Zatem to nie jest \u015bwie\u017cy nabytek cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego ani nawet w og\u00f3le cz\u0142owieka. To nabytek wsp\u00f3lnego przodka cz\u0142owieka i innych ma\u0142p cz\u0142ekokszta\u0142tnych pochodz\u0105cy mniej wi\u0119cej z czas\u00f3w, gdy \u201eschodzi\u0142 on z drzewa”.<\/p>\n

Przodek ten, poszukuj\u0105c pokarmu raczej pod drzewami ni\u017c na nich, natyka\u0142 si\u0119 na owoce w r\u00f3\u017cnym stadium fermentacji. Zatem umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozk\u0142adu alkoholu okaza\u0142a si\u0119 przydatna. A miliony lat p\u00f3\u017aniej ta sama umiej\u0119tno\u015b\u0107 sprawia, \u017ce pij\u0105c piwo, wino czy nawet w\u00f3dk\u0119, nie padamy trupem, lecz pozbywamy si\u0119 toksycznego alkoholu. Czasem pozbywamy si\u0119 go nadal zbyt wolno, o czym przekonuj\u0105 si\u0119 ci, kt\u00f3rzy trac\u0105 prawo jazdy zdziwieni, \u017ce po kilku czy nawet kilkunastu godzinach od zako\u0144czenia picia i przy poczuciu, \u017ce ma si\u0119 nie upojenie, a kaca, alkomat ma odmienne zdanie.<\/p>\n

Nasz przodek sprzed 10 milion\u00f3w lat to tak\u017ce przodek szympans\u00f3w, a wi\u0119c i one powinny by\u0107 zdolne do konsumpcji alkoholu. I okazuje si\u0119, \u017ce s\u0105. W podobnym czasie opublikowano obserwacje regularnego spo\u017cywania przez pewn\u0105 grup\u0119 szympans\u00f3w fermentuj\u0105cego soku palmowego o zwarto\u015bci alkoholu jak w piwie. <\/p>\n

Nie s\u0105 to obserwacje przypadkowe – szympansy wytwarzaj\u0105 specjalne narz\u0119dzia z li\u015bci, \u017ceby dosta\u0107 si\u0119 do kadzi z fermentuj\u0105cym napojem. U ludzi picie alkoholu jest powszechne w licznych spo\u0142eczno\u015bciach, u szympans\u00f3w tylko w jednym stadzie, ale wydaje si\u0119, \u017ce ta sk\u0142onno\u015b\u0107 jest wsp\u00f3lna dla obu gatunk\u00f3w.<\/p>\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n

ilustracja w domenie publicznej, skopiowana ze zbior\u00f3w polona.pl (autor nieznany) <\/em>
\n\"ResearchBlogging.org\"<\/a><\/span><\/p>\n