
{"id":4568,"date":"2015-04-30T14:14:38","date_gmt":"2015-04-30T12:14:38","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4568"},"modified":"2015-04-30T14:42:03","modified_gmt":"2015-04-30T12:42:03","slug":"mech-hibernatyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2015\/04\/30\/mech-hibernatyk\/","title":{"rendered":"Mech hibernatyk"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/6\/6f\/Fictional_Snowball_Earth_1_Neethis.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/6\/6f\/Fictional_Snowball_Earth_1_Neethis.jpg\" alt=\"\" width=\"818\" height=\"684\" \/><\/a>Jedn\u0105 z bardziej intryguj\u0105cych koncepcji z historii Ziemi jest koncepcja Ziemi-\u015bnie\u017cki. Nie chodzi o kr\u00f3lewn\u0119 ani gwiazdk\u0119, tylko o \u015bnie\u017cn\u0105 kulk\u0119.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nIstnieje pewne pokrewie\u0144stwo mi\u0119dzy t\u0105 hipotez\u0105 a ba\u015bniami o kr\u00f3lewnach. \u015api\u0105ca kr\u00f3lewna po uk\u0142uciu wrzecionem, a kr\u00f3lewna \u015anie\u017cka po zad\u0142awieniu lub zatruciu jab\u0142kiem wpad\u0142y w katatoni\u0119. Ziemia za\u015b w pewnym okresie mog\u0142a wpa\u015b\u0107 te\u017c w rodzaj anabiozy czy kryptobiozy.<\/p>\n<p>Przyczyni\u0107 si\u0119 do tego m\u00f3g\u0142 rozw\u00f3j organizm\u00f3w fotosyntetyzuj\u0105cych, wychwytuj\u0105cych dwutlenek w\u0119gla i przeciwdzia\u0142aj\u0105cych naturalnemu efektowi cieplarnianemu. Mniejsza ju\u017c z samymi przyczynami, ale pewne \u015blady sugeruj\u0105, \u017ce ca\u0142a albo prawie ca\u0142a Ziemia w pewnym okresie (a mo\u017ce nawet nie jeden raz) uleg\u0142a zlodowaceniu. Mniejsza te\u017c o przyczyny odwr\u00f3cenia tego stanu, ale w ko\u0144cu z niego wysz\u0142a.<\/p>\n<p>Frapuj\u0105ce jest to, \u017ce \u017cycie przetrwa\u0142o. Ziemia, \u0142\u0105cznie z oceanem, by\u0142a pokryta lodem, ale &#8211; jak wida\u0107 &#8211; dla zamieszkuj\u0105cych go bakterii, w tym fotosyntetyzuj\u0105cych, ilo\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a i ciep\u0142a pod lodem by\u0142a wystarczaj\u0105ca. Obecnie dowiercamy si\u0119 do jezior odci\u0119tych przez tysi\u0105ce, a nawet miliony lat przez l\u0105dol\u00f3d Antarktydy. Tam warstwa lodu jest za gruba dla fotosyntezy, ale organizmy przyjmuj\u0105ce inne strategie metaboliczne funkcjonuj\u0105.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3re organizmy natomiast nie \u017cyj\u0105 w podlodowych g\u0142\u0119binach, lecz wmarzaj\u0105 w l\u00f3d. Dla wielu jest to zab\u00f3jcze, ale niekt\u00f3re potrafi\u0105 przehibernowa\u0107, a po rozmarzni\u0119ciu wr\u00f3ci\u0107 do \u017cycia. Dot\u0105d stwierdzano to w przypadku prostych (z naszej perspektywy) organizm\u00f3w zamarzaj\u0105cych na stosunkowo kr\u00f3tko. Ostatnio jednak z odwiertu wiecznej zmarzliny na Orkadach Po\u0142udniowych wydobyto zamarzni\u0119ty mech (<em>Chorisodontium aciphyllum<\/em>), kt\u00f3ry od\u017cy\u0142. Mech to ju\u017c ca\u0142kiem zaawansowana forma \u017cycia &#8211; przedstawiciel ro\u015blin zarodkowych, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 te\u017c ro\u015bliny, o kt\u00f3rych my\u015blimy na co dzie\u0144.<\/p>\n<p>Wraz z globalnym ociepleniem i tajaniem lodowc\u00f3w i wiecznej zmarzliny, kt\u00f3re powsta\u0142y tysi\u0105ce i miliony lat temu, pewnie b\u0119d\u0105 bite kolejne rekordy. Dot\u0105d dowody na hibernacj\u0119 mch\u00f3w zako\u0144czon\u0105 powrotem do \u017cycia dotyczy\u0142y kilkunastu-kilkudziesi\u0119ciu lat. Ten mech od\u017cy\u0142 po p\u00f3\u0142toratysi\u0105cletnim zamro\u017ceniu. Czyli l\u00f3d go sku\u0142, gdy w naszym rejonie trwa\u0142a w\u0119dr\u00f3wka lud\u00f3w, ca\u0142kiem zreszt\u0105 prawdopodobne, \u017ce zainicjowana m.in. \u00f3wczesnymi zmianami klimatu.<\/p>\n<p><strong>Piotr Panek<\/strong><\/p>\n<p><em>ilustracja: Neethis, domena publiczna<\/em><br \/>\n<span style=\"float: left; padding: 5px;\"><a href=\"http:\/\/www.researchblogging.org\"><img decoding=\"async\" style=\"border: 0;\" src=\"http:\/\/www.researchblogging.org\/public\/citation_icons\/rb2_large_gray.png\" alt=\"ResearchBlogging.org\" \/><\/a><\/span><br \/>\n<span class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.jtitle=Current+Biology&amp;rft_id=info%3Adoi%2F10.1016%2Fj.cub.2014.01.053&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fresearchblogging.org&amp;rft.atitle=Millennial+timescale+regeneration+in+a+moss+from+Antarctica&amp;rft.issn=09609822&amp;rft.date=2014&amp;rft.volume=24&amp;rft.issue=6&amp;rft.spage=0&amp;rft.epage=0&amp;rft.artnum=http%3A%2F%2Flinkinghub.elsevier.com%2Fretrieve%2Fpii%2FS0960982214000864&amp;rft.au=Roads%2C+E.&amp;rft.au=Longton%2C+R.&amp;rft.au=Convey%2C+P.&amp;rfe_dat=bpr3.included=1;bpr3.tags=Biology%2CGeosciences%2CBotany%2C+Climate+Science%2C+Glaciology\">Roads, E., Longton, R., &amp; Convey, P. (2014). Millennial timescale regeneration in a moss from Antarctica <span style=\"font-style: italic;\">Current Biology, 24<\/span> (6) DOI: <a href=\"http:\/\/dx.doi.org\/10.1016\/j.cub.2014.01.053\" rev=\"review\">10.1016\/j.cub.2014.01.053<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jedn\u0105 z bardziej intryguj\u0105cych koncepcji z historii Ziemi jest koncepcja Ziemi-\u015bnie\u017cki. Nie chodzi o kr\u00f3lewn\u0119 ani gwiazdk\u0119, tylko o \u015bnie\u017cn\u0105 kulk\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,54,65],"tags":[74],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4568"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4568"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4578,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4568\/revisions\/4578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}