{"id":470,"date":"2009-12-26T10:42:29","date_gmt":"2009-12-26T09:42:29","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=470"},"modified":"2013-02-13T19:27:35","modified_gmt":"2013-02-13T18:27:35","slug":"harmonia-bytu-z-niebytem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2009\/12\/26\/harmonia-bytu-z-niebytem\/","title":{"rendered":"Harmonia bytu z niebytem"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/space.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-471\" title=\"space\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/space.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"600\" srcset=\"\/naukowy\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/space.jpg 450w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/space-225x300.jpg 225w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Po czasie z poprzedniego wpisu wzi\u0105\u0142em na warsztat swych rozwa\u017ca\u0144 przestrze\u0144. To w ko\u0144cu drugi z najwa\u017cniejszych parametr\u00f3w wszystkich do\u015bwiadcze\u0144.<\/strong><\/p>\n<p>Ka\u017cdy proces odbywa si\u0119 w okre\u015blonej przestrzeni. Nie spos\u00f3b wi\u0119c nie uwzgl\u0119dni\u0107 jej w jakimkolwiek do\u015bwiadczeniu. Dlatego pojawia si\u0119 zwykle jako obj\u0119to\u015b\u0107. Cho\u0107 obj\u0119to\u015b\u0107 to zapewne u\u017cyteczny spos\u00f3b na okre\u015blenie przestrzeni, to nie o ni\u0105 tu chodzi.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Przestrze\u0144 na poziomie atom\u00f3w i cz\u0105steczek to bowiem po prostu pustka pomi\u0119dzy moleku\u0142ami. A konia z rz\u0119dem temu, kto da definicj\u0119 owej pustki.<\/p>\n<p>Z przestrzeni\u0105 k\u0142opot mam r\u00f3wnie powa\u017cny co z czasem. Ot\u00f3\u017c o przestrzeni wiemy tylko tyle, \u017ce istnieje. W pierwszej chwili wydaje si\u0119, \u017ce o czasie wiemy wi\u0119cej, bo przynajmniej to, \u017ce p\u0142ynie. Ale na tej samej zasadzie mo\u017cemy z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem powiedzie\u0107 o pustce, \u017ce pozostaje w bezruchu. Nie mamy poj\u0119cia, czym s\u0105 i jak je bada\u0107.<\/p>\n<p>Skoro przestrze\u0144 jest pustk\u0105, kt\u00f3rej nie potrafimy w \u017caden spos\u00f3b okre\u015bli\u0107, to chyba jest ona r\u00f3wnoznaczna z filozoficznym niebytem. Je\u015bli za\u015b to za\u0142o\u017cenie jest s\u0142uszne, to znaczy, \u017ce z niebytem (pustk\u0105, przestrzeni\u0105) mamy do czynienia cz\u0119\u015bciej ni\u017c tego by\u015bmy si\u0119 spodziewali, bo na co dzie\u0144.<\/p>\n<p>Nawet mi\u0119dzy najbardziej zbitymi atomami metalu, a co dopiero m\u00f3wi\u0107 o wodzie czy powietrzu, znajduje si\u0119 wolna przestrze\u0144. Zapewne wi\u0119c ponad 99 proc. Wszech\u015bwiata sk\u0142ada si\u0119 w\u0142a\u015bnie z niebytu. Dlaczego wi\u0119c nic a nic o nim nie wiemy? Dlaczego skupiamy si\u0119 na tej reszt\u00f3wce Wszech\u015bwiata, kt\u00f3ra uwa\u017camy za byt?<br \/>\nNajwyra\u017aniej dlatego, \u017ce z nieznanych nam przyczyn bada\u0107 mo\u017cemy wy\u0142\u0105cznie byt, a nie mo\u017cemy bada\u0107 niebytu.<\/p>\n<p>I tu pojawia si\u0119 problem kolejny. Mianowicie, z powy\u017cszych przemy\u015ble\u0144 wynika, \u017ce pustka, czyli niebyt, jest cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 materii, czyli bytu. Innymi s\u0142owy niebyt wsp\u00f3\u0142tworzy byt. Na poz\u00f3r jest to wniosek ca\u0142kowicie fa\u0142szywy, ale chyba tylko dlatego, \u017ce sami przeciwstawiamy sobie byt i niebyt. A mo\u017ce oba w\u0142a\u015bnie zupe\u0142nie harmonijnie si\u0119 dope\u0142niaj\u0105 i jedynie nasza u\u0142omno\u015b\u0107 nie pozwala nam na zrozumienie, czym jest niebyt.<\/p>\n<p>Tu schodz\u0105 si\u0119 rozmy\u015blania nad tym, czym jest pustka i czas. Jedno i drugie jest dla nas niezwykle wa\u017cne. Ba, jeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 obu: czasu i pustki. Ale nie potrafimy zupe\u0142nie okre\u015bli\u0107, czym s\u0105 oba te&#8230; byty-niebyty?<\/p>\n<p>Dlatego w\u0142a\u015bnie przychodzi mi na my\u015bl nast\u0119pna karko\u0142omna hipoteza, \u017ce mo\u017ce nie tylko pustka jest niebytem, ale r\u00f3wnie\u017c i czas. Nie wiem, czy wymienione wy\u017cej wsp\u00f3lne cechy obu wystarcz\u0105, aby uzna\u0107 je za przejawy, czy cz\u0119\u015bci niebytu.<\/p>\n<p>Je\u015bli za\u0142o\u017cymy jednak, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie jest, to szybko dojdziemy r\u00f3wnie\u017c do wniosku, \u017ce podzia\u0142 na byt i niebyt jest sztuczny, po prostu przez nas wymy\u015blony. G\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy bytem i niebytem polega\u0142aby na atomowej strukturze tego pierwszego i nieznanej drugiego. Najwyra\u017aniej potrafimy dzi\u015b bada\u0107 wy\u0142\u0105cznie to, co jest z\u0142o\u017cone z atom\u00f3w, a jeste\u015bmy zupe\u0142nie bezradni wobec ogromu tego, co zbudowane jest z czego\u015b innego.<\/p>\n<p><strong> Jacek Kubiak<em><br \/>\n<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Fot. <a href=\"http:\/\/www.flickr.com\/photos\/nh567\/\"><strong>NH567<\/strong><\/a>, Flickr (CC SA)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po czasie z poprzedniego wpisu wzi\u0105\u0142em na warsztat swych rozwa\u017ca\u0144 przestrze\u0144. To w ko\u0144cu drugi z najwa\u017cniejszych parametr\u00f3w wszystkich do\u015bwiadcze\u0144. Ka\u017cdy proces odbywa si\u0119 w okre\u015blonej przestrzeni. Nie spos\u00f3b wi\u0119c nie uwzgl\u0119dni\u0107 jej w jakimkolwiek do\u015bwiadczeniu. Dlatego pojawia si\u0119 zwykle jako obj\u0119to\u015b\u0107. Cho\u0107 obj\u0119to\u015b\u0107 to zapewne u\u017cyteczny spos\u00f3b na okre\u015blenie przestrzeni, to nie o ni\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,11,6,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/470"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=470"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2265,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/470\/revisions\/2265"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}