{"id":4721,"date":"2015-07-28T14:26:28","date_gmt":"2015-07-28T12:26:28","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4721"},"modified":"2015-07-28T14:42:06","modified_gmt":"2015-07-28T12:42:06","slug":"myslenie-logiczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2015\/07\/28\/myslenie-logiczne\/","title":{"rendered":"My\u015blenie logiczne"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/murawski.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/murawski.jpg\" alt=\"murawski\" width=\"240\" height=\"239\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4722\" srcset=\"\/naukowy\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/murawski.jpg 240w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/murawski-150x150.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 240px) 100vw, 240px\" \/><\/a>Jeszcze jakie\u015b sto lat temu psychologizm by\u0142 dosy\u0107 powszechnym pogl\u0105dem w filozofii logiki. Pogl\u0105d ten wywodzi\u0142 z oczywistej odpowiedzi na pytanie: co jest przedmiotem logiki?<br \/>\n<!--more--><br \/>\nMia\u0142o nim by\u0107 my\u015blenie, w domy\u015ble rzecz jasna, logiczne. A skoro przedmiotem logiki jest my\u015blenie, to wobec tego jej narz\u0119dzia b\u0119d\u0105 mia\u0142y charatker psychologiczny. W ten spos\u00f3b za\u0142atwiano dwie sprawy. Po pierwsze, okre\u015blano przedmiot tej nauki. Po wt\u00f3re, spe\u0142niano postulat, by za naukowe uchodzi\u0142y tylko dyscypliny, kt\u00f3rych metody maj\u0105 charakter empiryczny.<\/p>\n<p>Psychologizm doczeka\u0142 si\u0119 jednak wyra\u017anego sprzeciwu na prze\u0142omie XIX i XX wieku mi\u0119dzy innymi w kr\u0119gach polskich matematyk\u00f3w, logik\u00f3w oraz filozof\u00f3w. Dyskusje wok\u00f3\u0142 niego s\u0105 jednym z temat\u00f3w bardzo interesuj\u0105cej ksi\u0105\u017cki Romana Murawskiego \u201eFilozofia matematyki i logiki w Polsce mi\u0119dzywojennej\u201d.<\/p>\n<p>Co budzi\u0142o sprzeciw? Przede wszystkim u\u015bwiadamiano sobie, \u017ce prawa psychologii &#8211; jako empiryczne &#8211; b\u0119d\u0105 zawodne, poniewa\u017c nie wiadomo, czy nowsze badania nie zakwestionuj\u0105 dotychczasowych ustale\u0144. Tymczasem od praw logiki oczekiwano absolutnej wa\u017cno\u015bci. Nadto na marginesie dotychczasowych analiz j\u0119zykowych zauwa\u017cano, \u017ce prawa logiczne rzeczywi\u015bcie taki postulat spe\u0142niaj\u0105. Z kolei wprowadzenie j\u0119zyka symbolicznego do analiz prowadzi\u0142o do uzyskiwania wa\u017cnych i ciekawych wynik\u00f3w badawczych. Maj\u0105c lepsze metod\u0119 ni\u017c metody psychologiczne logicy bez \u017calu po\u017cegnali psychologizm ze wszystkim, co on ni\u00f3s\u0142.<\/p>\n<p>Poza dyskusjami wok\u00f3\u0142 filozofii matematyki i logiki ksi\u0105\u017cka przedstawia panoram\u0119 pogl\u0105d\u00f3w czo\u0142owych przedstawicieli tych nauk w Polsce. Naliczy\u0142em w sumie 22 nazwiska. Razi mnie troch\u0119 brak Kazimierza Twardowskiego, bo chocia\u017c nie by\u0142 on ani matematykiem, ani filozofem, to jednak jako nauczyciel i naukowiec wyra\u017anie wp\u0142yn\u0105\u0142 na osi\u0105gni\u0119cia polskiej szko\u0142y logicznej w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym. M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko &#8211; jej czo\u0142owi przedstawiciele to byli albo jego uczniowie (Kotarbi\u0144ski, Ajdukiewicz, \u0141ukasiewicz), albo uczniowie jego uczni\u00f3w (Tarski). Ale to s\u0105 szczeg\u00f3\u0142y.<\/p>\n<p>Wracaj\u0105c jeszcze do pytania o przedmiot logiki. Skoro przedmiotem logiki nie jest my\u015blenie, to czy jednak uprawianie logiki nie wp\u0142ywa na my\u015blenie cz\u0142owieka? Kilka dni po przeczytaniu tej ksi\u0105\u017cki natrafi\u0142em <a href=\"http:\/\/www.consolidata.co.uk\/business\/introductions-world-records-and-the-puzzles-of-data\/\" target=\"_blank\">na kr\u00f3tki opis pracy badawczej Oliviera Frosta<\/a> &#8211; jednego z czo\u0142owych speedcuber\u00f3w &#8211; potwierdzaj\u0105ce przypuszczenie, \u017ce d\u0142ugotrwa\u0142y trening w uk\u0142adaniu kostki Rubika ma pozytywny wp\u0142yw na pewne umiej\u0119tno\u015bci poznawcze. Rzecz jest do dok\u0142adnego zbadania &#8211; praca Frosta jest prac\u0105 licencjack\u0105, z konieczno\u015bci wi\u0119c jego badania wymagaj\u0105 pog\u0142\u0119bienia z pe\u0142nym wykorzystaniem metod naukowych.<\/p>\n<p><strong>Grzegorz Pacewicz<\/strong><br \/>\n<em>Ilustracja:\u00a0GP\u00a0(CC BY-ND 2.0)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jeszcze jakie\u015b sto lat temu psychologizm by\u0142 dosy\u0107 powszechnym pogl\u0105dem w filozofii logiki. Pogl\u0105d ten wywodzi\u0142 z oczywistej odpowiedzi na pytanie: co jest przedmiotem logiki?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,52,6,47],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4721"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4721"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4721\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4725,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4721\/revisions\/4725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4721"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4721"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}