{"id":4731,"date":"2015-08-15T18:36:41","date_gmt":"2015-08-15T16:36:41","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4731"},"modified":"2015-08-15T19:24:39","modified_gmt":"2015-08-15T17:24:39","slug":"10-drzew-odmladza-o-poltora-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2015\/08\/15\/10-drzew-odmladza-o-poltora-roku\/","title":{"rendered":"10 drzew odm\u0142adza o p\u00f3\u0142tora roku"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

\u017bwirki i Wigury w Warszawie<\/p><\/div>\n

Nie wszystkie badania eksploruj\u0105 niepoznane obszary i podwa\u017caj\u0105 fundamenty. S\u0105 badania, kt\u00f3re pog\u0142\u0119biaj\u0105 wiedz\u0119 ju\u017c jako tako ugruntowan\u0105, ale maj\u0105 swoj\u0105 warto\u015b\u0107, kwantyfikuj\u0105c sprawy dot\u0105d uj\u0119te mniej lub bardziej intuicyjnie. Do takich bada\u0144 nale\u017cy analiza zwi\u0105zku drzew ulicznych i zdrowia mieszka\u0144c\u00f3w Toronto.
\n
\nCzasy, gdy naturalny krajobraz kojarzono z malaryczno\u015bci\u0105, min\u0119\u0142y. Wiadomo, \u017ce mimo bycia refugium dla kleszczy czy komar\u00f3w ziele\u0144 miejska w bilansie zdrowotnym miasta odgrywa rol\u0119 pozytywn\u0105. Kiedy\u015b pisa\u0142em<\/a> nawet o tym, \u017ce unaturalnienie park\u00f3w czy zamienionych w kana\u0142y potok\u00f3w mo\u017ce te\u017c zmniejszy\u0107 przest\u0119pczo\u015b\u0107. <\/p>\n

Jednak wci\u0105\u017c sprawa nie dla ka\u017cdego, a ju\u017c zw\u0142aszcza nie dla w\u0142odarzy miast, jest oczywista. Parki mo\u017cna urz\u0105dzi\u0107 na wizyt\u00f3wki miast, ale ju\u017c drzewa uliczne to tylko k\u0142opot \u2013 korzenie rozbijaj\u0105 chodniki i wysadzaj\u0105 asfalt, li\u015bcie trzeba grabi\u0107 (naprawd\u0119 a\u017c tak dok\u0142adnie?), co jaki\u015b czas wichura \u0142amie konar albo pie\u0144 i pretensje w\u0142a\u015bcicieli przygniecionego samochodu to najmniejsza mo\u017cliwa tego konsekwencja. Urbani\u015bci czy architekci krajobrazowi te\u017c niekoniecznie czuj\u0105 si\u0119 spe\u0142nieni, zostawiaj\u0105c drzewa do naturalnego rozro\u015bni\u0119cia, skoro ich praca polega na ich kszta\u0142towaniu w mniej lub bardziej sztuczn\u0105 form\u0119. <\/p>\n

W Warszawie ostatnio przebojem w\u0142adz miasta i symbolem, z kt\u00f3rym walcz\u0105 spo\u0142ecznicy, s\u0105 donice nierzadko wi\u0119ksze od wsadzonych do nich rachitycznych drzewek, kt\u00f3re s\u0105 r\u00f3wnie ustawnym elementem ma\u0142ej architektury, co \u0142awki czy kosze na \u015bmieci, a nie mniej lub bardziej nieprzewidywalnym elementem natury.<\/p>\n

A mo\u017ce to w\u0142odarze maj\u0105 racj\u0119 i wysi\u0142ki powinny i\u015b\u0107 w rozw\u00f3j park\u00f3w i rabatek, a drzewa uliczne to daleko poboczny temat? A mo\u017ce walka mieszka\u0144c\u00f3w o ka\u017cde drzewo przyuliczne z namalowan\u0105 kropk\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 znakiem dla s\u0142u\u017cb wycinaj\u0105cych jest przesad\u0105 ekooszo\u0142omstwa? Zw\u0142aszcza \u017ce zawsze list od jakiego\u015b obywatela narzekaj\u0105cego na ga\u0142\u0119zie obijaj\u0105ce si\u0119 o balkon albo obawiaj\u0105cego \u015bmierci pod z\u0142amanym konarem na biurku si\u0119 znajdzie. Ostatecznie miasto to miasto, a nie wie\u015b. W takiej Wenecji ci\u0119\u017cko znale\u017a\u0107 metr kwadratowy bez chodnika lub budowli, a ludzie nie padaj\u0105 jak muchy. Ba, mieszkania s\u0105 kilkakrotnie dro\u017csze ni\u017c na sta\u0142ym l\u0105dzie, a tury\u015bci wol\u0105 przyjecha\u0107 tam, a nie do miast szczyc\u0105cych si\u0119 zieleni\u0105 miejsk\u0105. Na ka\u017cdy g\u0142os znajdzie si\u0119 kontra. A co m\u00f3wi\u0105 nie opinie, a badania?<\/p>\n

Mi\u0119dzynarodowy (g\u0142\u00f3wnie ameryka\u0144sko-kanadyjski) zesp\u00f3\u0142 postanowi\u0142 przeanalizowa\u0107 jeden z najcz\u0119\u015bciej poruszanych przez zwolennik\u00f3w zieleni miejskiej w\u0105tek \u2013 wp\u0142yw na zdrowie. Jak pisa\u0142em wcze\u015bniej, badania wi\u0105\u017c\u0105ce ziele\u0144 miejsk\u0105 ze zdrowiem ju\u017c robiono. \u017beby wi\u0119c mie\u0107 nowy temat naukowcy skupili si\u0119 nie na zieleni w og\u00f3le, ale na drzewach ulicznych. Argumentuj\u0105 to tym, \u017ce do park\u00f3w nie ka\u017cdy codziennie chodzi, ziele\u0144 w prywatnych ogr\u00f3dkach ma bardzo ograniczon\u0105 liczb\u0119 bezpo\u015brednich beneficjent\u00f3w, a trawniki i zakrzewienia s\u0105 zbyt efemeryczne, \u017ceby bada\u0107 ich wp\u0142yw w wi\u0119kszej skali. Drzewa uliczne natomiast spotyka ka\u017cdy \u2013 id\u0105c co dzie\u0144 do pracy, na zakupy czy cho\u0107by patrz\u0105c przez okno.<\/p>\n

Nie jest r\u00f3wnie\u017c przypadkiem, \u017ce badacze ameryka\u0144scy przenie\u015bli badania na drug\u0105 stron\u0119 Wielkich Jezior \u2013 mimo ostatnich reform ameryka\u0144ski system opieki zdrowotnej wci\u0105\u017c jest silnie liberalny (kapitalistyczny). Natomiast w Kanadzie, podobnie jak w Europie, obowi\u0105zuje powszechna opieka zdrowotna. Jak wiemy z Polski, nie oznacza to, \u017ce bogatsi nie mog\u0105 wi\u0119cej ni\u017c biedniejsi, ale jednak status maj\u0105tkowy nie skazuje niekt\u00f3rych na praktyczny brak opieki. Mizern\u0105, bo mizern\u0105, ale jak\u0105\u015b opiek\u0119 w takim systemie, zw\u0142aszcza w mniej k\u0142opotliwych przypadkach, ka\u017cdy dostanie.<\/p>\n

Zatem badacze zmapowali wszystkie uliczne drzewa w Toronto i skorelowali powierzchni\u0119 ich koron ze zdrowiem w najbli\u017cszej okolicy. To, \u017ce wi\u0119cej drzew oznacza lepsze zdrowie, zw\u0142aszcza w zakresie schorze\u0144 kardiologiczno-metabolicznych, nie jest niespodziank\u0105. A jakie s\u0105 konkrety? Ot\u00f3\u017c dodanie 11 przeci\u0119tnych drzew na kwadrat badawczy wi\u0105\u017ce si\u0119 popraw\u0105 stanu zdrowotnego w okolicy tak\u0105 sam\u0105 jak odm\u0142odzenie jej mieszka\u0144c\u00f3w o 1,4 roku albo wzrost rocznych dochod\u00f3w o 20\u00a0200 dolar\u00f3w (chyba kanadyjskich). Owszem, powszechna opieka powszechn\u0105 opiek\u0105, ale bogatsi s\u0105 i tak zdrowsi. Samoocena zdrowotna (health perception<\/em>) wynikaj\u0105ca z dziesi\u0119ciu dodatkowych drzew odpowiada samoocenie ludzi m\u0142odszych a\u017c o siedem lat (ale bogatszych tylko o 10\u00a0200 dolar\u00f3w rocznego dochodu).<\/p>\n

Odm\u0142odzi\u0107 si\u0119 nie da. Zwi\u0119kszy\u0107 dochody ju\u017c \u0142atwiej, ale – jak zauwa\u017caj\u0105 autorzy artyku\u0142u – taniej jest dosadzi\u0107 i potem dba\u0107 o te 10-11 drzew na kwadrat wi\u0119cej \u2013 w warunkach Toronto to zwi\u0119kszenie zag\u0119szczenia ulicznych zadrzewie\u0144 jedynie o 4 proc. Drodzy w\u0142odarze miast, pomy\u015blcie o tym.<\/p>\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n

fot. Piotr Panek, licencja GFDL<\/a>\/CC BY-SA 3.0<\/a><\/em>
\n\"ResearchBlogging.org\"<\/a><\/span>
\nKardan, O., Gozdyra, P., Misic, B., Moola, F., Palmer, L., Paus, T., & Berman, M. (2015). Neighborhood greenspace and health in a large urban center Scientific Reports, 5<\/span> DOI: 10.1038\/srep11610<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie wszystkie badania eksploruj\u0105 niepoznane obszary i podwa\u017caj\u0105 fundamenty. S\u0105 badania, kt\u00f3re pog\u0142\u0119biaj\u0105 wiedz\u0119 ju\u017c jako tako ugruntowan\u0105, ale maj\u0105 swoj\u0105 warto\u015b\u0107, kwantyfikuj\u0105c sprawy dot\u0105d uj\u0119te mniej lub bardziej intuicyjnie. Do takich bada\u0144 nale\u017cy analiza zwi\u0105zku drzew ulicznych i zdrowia mieszka\u0144c\u00f3w Toronto.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,54,65],"tags":[75,179,178],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4731"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4731"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4735,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4731\/revisions\/4735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}