{"id":478,"date":"2010-01-09T09:05:02","date_gmt":"2010-01-09T07:05:02","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=478"},"modified":"2018-07-25T20:50:52","modified_gmt":"2018-07-25T18:50:52","slug":"%e2%80%9czaginiony-symbol%e2%80%9d-watki-naukowe-pseudonaukowe-i-inne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2010\/01\/09\/%e2%80%9czaginiony-symbol%e2%80%9d-watki-naukowe-pseudonaukowe-i-inne\/","title":{"rendered":"Zaginiony symbol"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Po\u0142kn\u0105\u0142em w\u0142a\u015bnie jednym haustem „Zaginiony symbol” Dana Browna. Oczywi\u015bcie, ksi\u0105\u017cka ta s\u0142u\u017cy\u0107 ma wy\u0142\u0105cznie samej przyjemno\u015bci czytania i nie powinna by\u0107 traktowana jako \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy. Jednak naukowe w\u0105tki „Symbolu” sk\u0142aniaj\u0105 do pewnej refleksji.<\/p>\n

Nie mog\u0119 opisa\u0107 tu akcji ksi\u0105\u017cki, bo by\u0142oby to zbrodni\u0105 gorsz\u0105 ni\u017c ta opisana przez Browna. Chcia\u0142bym podzieli\u0107 si\u0119 jednak z blogowiczami kilkoma my\u015blami, kt\u00f3re przychodz\u0105 do g\u0142owy podczas tej lektury.
\nJak wszystkie dotychczasowe ksi\u0105\u017cki Dana Browna „Symbol” jest krymina\u0142em z bogatym „historyzuj\u0105cym” t\u0142em. S\u0105dz\u0119, \u017ce niedo\u015bcignionym pierwowzorem dla autora by\u0142o „Imi\u0119 r\u00f3\u017cy” Umberto Eco. R\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce Eco potrafi\u0142 z wielkim smakiem wple\u015b\u0107 w akcj\u0119 ksi\u0105\u017cki prawdziwe informacje historyczne, a Brown \u017congluje wieloma pseudoinformacjami. Skoro jednak jego ksi\u0105\u017cki to zwyk\u0142e krymina\u0142y, to nie mo\u017cna uzna\u0107 tej \u017conglerki za grzech.<\/p>\n


\nDla mnie ksi\u0105\u017cki Browna to doskona\u0142e czytad\u0142a. Poch\u0142aniam je bez ogl\u0105dania si\u0119 na to, co w nich jest prawd\u0105, a co wymys\u0142em autora. Nie rozumiem jak mog\u0142o doj\u015b\u0107 do burzliwej dyskusji na temat stosunku Browna do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego po „Kodzie da Vinci”. R\u00f3wnie\u017c potencjalna dyskusja o masonerii na podstawie „Symbolu” pachnie mi zwyk\u0142ym marketingiem.<\/p>\n

Przecie\u017c czytaj\u0105c Artura Conan Doyle’a (z kt\u00f3rego zreszt\u0105 czerpa\u0142 Eco pisz\u0105c „Imi\u0119 r\u00f3\u017cy”) nikt nie ma chyba zamiaru dowiedzie\u0107 si\u0119, jakiej dok\u0142adnie rasy jest pies Baskerville’\u00f3w i czy fosfor wydobywaj\u0105cy si\u0119 z jego pyska m\u00f3g\u0142 rzeczywi\u015bcie uchodzi\u0107 za piekielny ogie\u0144. Przeczyta\u0142em „Psa Baskerville’\u00f3w” maj\u0105c pewnie 12 czy 13 lat i lektur\u0119 t\u0119 pami\u0119tam do dzi\u015b. Podczas gdy wiele innych ksi\u0105\u017cek przeczytanych p\u00f3\u017aniej nie pozostawi\u0142o we mnie \u017cadnego \u015bladu. A to chyba najlepsza rekomendacja.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cki Browna te\u017c pozostawiaj\u0105 po sobie \u015blad. Oczywi\u015bcie za nic nie mog\u0119 sobie przypomnie\u0107 o co chodzi\u0142o w kwestii p\u0142ci Chrystusa czy seksuologii Marii Magdaleny z „Kodu da Vinci”. Ale pami\u0119tam, \u017ce te\u017c konsumowa\u0142em t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 bez opami\u0119tania. To samo dotyczy „Anio\u0142\u00f3w i demon\u00f3w” i „Zaginionego symbolu”. Nastr\u00f3j i zawrotne tempo akcji ca\u0142ej trylogii o Robercie Langdonie mam ca\u0142y czas w pami\u0119ci, cho\u0107 od lektury dw\u00f3ch pierwszych cz\u0119\u015bci min\u0119\u0142o ju\u017c kilka \u0142adnych lat.<\/p>\n

„Zaginiony symbol” mo\u017ce w mojej pami\u0119ci znale\u017a\u0107 jednak nieco inne miejsce. A g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 w\u0105tk\u00f3w naukowych i, powiedzmy, pseudonaukowych. Rozwa\u017cania Browna o geometrycznym czy wyk\u0142adniczym post\u0119pie nauki, kt\u00f3rej dzi\u015b nie spos\u00f3b obj\u0105\u0107 pojedynczym m\u00f3zgiem, wcale nie s\u0105 idiotyczne. U\u015bmiercenie Roberta Langdona (nie zdradz\u0119 nic wi\u0119cej, cho\u0107by mnie torturowa\u0142o dziesi\u0119ciu Moloch\u00f3w-Mal’akh\u00f3w!) te\u017c znajduje pseudonaukowe, ale przekonuj\u0105ce jak na krymina\u0142, wyt\u0142umaczenie.<\/p>\n

Wyra\u017any k\u0142opot ma Brown z noetyk\u0105 Katherine Solomon. No c\u00f3\u017c, wymy\u015blenie i wiarygodne opisanie ca\u0142ej nowej, nieistniej\u0105cej w rzeczywisto\u015bci dziedziny nauki nie jest rzecz\u0105 \u0142atw\u0105. Trzeba Brownowi zn\u00f3w odda\u0107 honor za to, \u017ce tak \u0142adnie wyszed\u0142 z tej sytuacji, wysadzaj\u0105c po prostu laboratorium Katherine w powietrze (przypomnienie o konieczno\u015bci backupowania zawarto\u015bci naszych komputer\u00f3w). A „Symbol” to r\u00f3wnie\u017c swego rodzaju katalog sprz\u0119tu internetowego.<\/p>\n

Trudno komentowa\u0107 natomiast w\u0105tki maso\u0144skie, bo masoni odgrywaj\u0105 w powie\u015bci rol\u0119 psa Baskerville’\u00f3w. Nu\u017c\u0105cy jest up\u00f3r autora, kt\u00f3ry \u0142opatologicznie przekonuje czytelnik\u00f3w, \u017ce masoni s\u0105 z zasady dobrzy, a ich dziwnie wygl\u0105daj\u0105ce obrz\u0119dy s\u0105 po prostu \u017ale interpretowane. Sprowadzanie „wiary” wolnomularskiej do prawdziwych religii mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 efekt przeciwny do zamierzonego – czyli sk\u0142onienia czytelnika, by uzna\u0142 masoneri\u0119 za g\u0142\u00f3wn\u0105 si\u0142\u0119 post\u0119pu naszej cywilizacji.<\/p>\n

Polecam lektur\u0119 „Symbolu” (sam czyta\u0142em wersj\u0119 francusk\u0105, nie mog\u0119 wi\u0119c r\u0119czy\u0107 za stan przysz\u0142ego przek\u0142adu polskiego) wszystkim, kt\u00f3rzy lubi\u0105 dobry krymina\u0142, napi\u0119cie i wartk\u0105 akcj\u0119. Mo\u017ce by\u0107 to r\u00f3wnie\u017c fajna lektura dla przeciwnik\u00f3w spiskowej teorii dziej\u00f3w. Zwolennicy tej teorii powinni wstrzyma\u0107 si\u0119 z lektur\u0105, gdy\u017c dydaktyzm Browna mo\u017ce ich jedynie utwierdzi\u0107 w przekonaniu, \u017ce maj\u0105 racj\u0119.<\/p>\n

Jacek Kubiak
\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po\u0142kn\u0105\u0142em w\u0142a\u015bnie jednym haustem „Zaginiony symbol” Dana Browna. Oczywi\u015bcie, ksi\u0105\u017cka ta s\u0142u\u017cy\u0107 ma wy\u0142\u0105cznie samej przyjemno\u015bci czytania i nie powinna by\u0107 traktowana jako \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy. Jednak naukowe w\u0105tki „Symbolu” sk\u0142aniaj\u0105 do pewnej refleksji. Nie mog\u0119 opisa\u0107 tu akcji ksi\u0105\u017cki, bo by\u0142oby to zbrodni\u0105 gorsz\u0105 ni\u017c ta opisana przez Browna. Chcia\u0142bym podzieli\u0107 si\u0119 jednak z blogowiczami […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,11,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/478"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=478"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/478\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6217,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/478\/revisions\/6217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}