
{"id":484,"date":"2010-01-15T08:22:13","date_gmt":"2010-01-15T07:22:13","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=484"},"modified":"2013-02-14T09:16:54","modified_gmt":"2013-02-14T08:16:54","slug":"zemsta-rubika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2010\/01\/15\/zemsta-rubika\/","title":{"rendered":"Zemsta Rubika"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2010\/01\/rubik.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-485\" title=\"rubik\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2010\/01\/rubik.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"252\" srcset=\"\/naukowy\/wp-content\/uploads\/2010\/01\/rubik.jpg 450w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2010\/01\/rubik-300x168.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Jak zrozumie\u0107 przestrze\u0144? Czym jest przestrze\u0144? Jak si\u0119 zachowuje? Takich pyta\u0144 na og\u00f3\u0142 ludzie sobie nie zadaj\u0105, mimo \u017ce przestrze\u0144 dotyczy ka\u017cdego z nas. Przed miesi\u0105cem <a href=\"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=470\" target=\"_self\">Jacek Kubiak zmaga\u0142 si\u0119<\/a> z nimi. Teraz przysz\u0142a kolej na mnie.<\/p>\n<p>Nie tylko fizycy zmagaj\u0105 si\u0119 z przestrzeni\u0105. Jest ona bardzo wa\u017cna tak\u017ce w pracy architekta. W ko\u0144cu praca ta polega na organizowaniu przestrzeni i gospodarowaniu przestrzeni\u0105. Architekt musi wi\u0119c mie\u0107 pewne zrozumienie dla przestrzeni. Jak jednak zrozumie\u0107 przestrze\u0144? Pewien architekt z Budapesztu &#8211; Erno Rubik &#8211; znalaz\u0142 na to spos\u00f3b.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Wyobra\u017amy sobie przestrze\u0144 jako pude\u0142ko o regularnych bokach &#8211; sze\u015bcian. Jest to o tyle uprawnione, \u017ce przestrze\u0144 opisywana jest na trzech osiach u\u0142o\u017conych do siebie pod k\u0105tem prostym, tak jak boki sze\u015bcianu. Spr\u00f3bujmy teraz podzieli\u0107 ka\u017cd\u0105 kraw\u0119d\u017a na trzy r\u00f3wne cz\u0119\u015bci. Chodzi mi o to, by w efekcie otrzyma\u0107 sze\u015bcian, w kt\u00f3rym ka\u017cda \u015bcianka podzielona jest na 9 r\u00f3wnych cz\u0119\u015bci.<\/p>\n<p>Co b\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o, gdyby ka\u017cdy z element\u00f3w \u015bcianki mo\u017cna by\u0142o przestawia\u0107? Wi\u0105za\u0142oby si\u0119 to z dwoma mo\u017cliwo\u015bciami. Albo taka cz\u0119\u015b\u0107 wypada poza sze\u015bcian i na jej miejsce mamy pustk\u0119. A co gdyby taka kostka &#8222;nie mog\u0142a&#8221; wypa\u015b\u0107 poza sze\u015bcian? Wtedy mamy drug\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107. Wszelka zmiana jednego elementu musia\u0142aby si\u0119 wi\u0105za\u0107 ze zmianami w innych elementach. \u017baden element takiej przestrzeni nie m\u00f3g\u0142by funkcjonowa\u0107 samodzielnie, lecz by\u0142by powi\u0105zany z innymi. W efekcie przestawienie jednego elementu musia\u0142oby si\u0119 wi\u0105za\u0107 ze zmian\u0105 innego elementu takiego sze\u015bcianu.<\/p>\n<p>Ka\u017cdy obiekt fizyczny znajduje si\u0119 w przestrzeni. Poniewa\u017c wszystko znajduje si\u0119 w przestrzeni, poj\u0119cie to zwi\u0105zane jest z opisem jakiej\u015b konfiguracji przedmiot\u00f3w. Kluczowe s\u0105 dwa elementy: relacje mi\u0119dzy obiektami oraz perspektywa, z jakiej na to wszystko patrzymy. Poniewa\u017c mamy do czynienia z relacjami, to izolacja przedmiot\u00f3w lub ich powi\u0105zanie ma charakter wzgl\u0119dny i zale\u017cy od perspektywy. W zale\u017cno\u015bci od niej pewne przedmioty mog\u0105 wygl\u0105da\u0107 na izolowane, a inne na powi\u0105zane. Ponadto mimo, \u017ce relacje mi\u0119dzy przedmiotami s\u0105 sta\u0142e, to ich opis zale\u017cy od miejsca, z kt\u00f3rego na nie patrzymy.<\/p>\n<p>My\u015bli te kr\u0105\u017c\u0105 mi po g\u0142owie, gdy po raz kolejny uk\u0142adam kostk\u0119 Rubika w wersji 4x4x4. Jej tw\u00f3rc\u0105 jest oczywi\u015bcie Erno Rubik. Jako profesor architektury pierwotnie wymy\u015bli\u0142 kostk\u0119 w wersji 3x3x3 po to, by pom\u00f3c studentom architektury w zrozumieniu przestrzeni. W ko\u0144cu jest to podstawa w tej pracy. Chocia\u017c dalsze losy tej zabawki potoczy\u0142y si\u0119 nieco inaczej, to my\u015bl\u0119, \u017ce wynalazek Rubika \u015bwietnie si\u0119 sprawdza w tej podstawowej roli &#8211; zrozumieniu, czym jest przestrze\u0144.<br \/>\n<strong><br \/>\nGrzegorz Pacewicz<\/strong><\/p>\n<p><em>Fot. <\/em><em><a title=\"Link to alvy's photostream\" rel=\"dc:creator cc:attributionURL\" href=\"http:\/\/www.flickr.com\/photos\/alvy\/\">alvy<\/a>, Flickr (CC SA)<\/em><strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak zrozumie\u0107 przestrze\u0144? Czym jest przestrze\u0144? Jak si\u0119 zachowuje? Takich pyta\u0144 na og\u00f3\u0142 ludzie sobie nie zadaj\u0105, mimo \u017ce przestrze\u0144 dotyczy ka\u017cdego z nas. Przed miesi\u0105cem Jacek Kubiak zmaga\u0142 si\u0119 z nimi. Teraz przysz\u0142a kolej na mnie. Nie tylko fizycy zmagaj\u0105 si\u0119 z przestrzeni\u0105. Jest ona bardzo wa\u017cna tak\u017ce w pracy architekta. W ko\u0144cu praca [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,43,6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/484"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=484"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2284,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/484\/revisions\/2284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}