{"id":4868,"date":"2015-11-26T08:00:56","date_gmt":"2015-11-26T07:00:56","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4868"},"modified":"2015-11-26T08:22:24","modified_gmt":"2015-11-26T07:22:24","slug":"zostan-geniuszem-za-269-zl-dziennie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2015\/11\/26\/zostan-geniuszem-za-269-zl-dziennie\/","title":{"rendered":"Zosta\u0144 geniuszem za 2,69 z\u0142 dziennie"},"content":{"rendered":"

\"la9194590737_ccbed11585_k\"<\/a>Mniej ni\u017c 3 z\u0142ote kosztuje dzienna dawka modafinilu, leku, kt\u00f3ry ma szans\u0119 zosta\u0107 pierwszym bezpiecznym \u201esterydem dla m\u00f3zgu\u201d.
\n
\nJu\u017c od wielu lat modafinil, lek przypisywany przy leczeniu narkolepsji, robi zawrotn\u0105 karier\u0119 w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Obok pochodnych amfetaminy oraz metylofenidatu (stosowanych przy ADHD) za\u017cywany jest przez student\u00f3w, makler\u00f3w, analityk\u00f3w gie\u0142dowych, pisarzy, przedsi\u0119biorc\u00f3w, naukowc\u00f3w i wszystkich ambitnych, chc\u0105cych poprawi\u0107 efektywno\u015b\u0107 swojej pracy umys\u0142owej.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d pozytywnych skutk\u00f3w takich substancji na osoby zdrowe wymienia si\u0119: \u0142atwo\u015b\u0107 skupienia i lepsze zapami\u0119tywanie, popraw\u0119 logicznego my\u015blenia i zwi\u0119kszon\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107. Skutki uboczne to uzale\u017cnienie, bezsenno\u015b\u0107, arytmia, b\u00f3le g\u0142owy, depresja i tak dalej, i tak dalej. Obiektywna ocena dzia\u0142ania tych lek\u00f3w na\u00a0osoby zdrowe jest jednak do\u015b\u0107 trudna – ze wzgl\u0119du na ma\u0142\u0105 liczb\u0119 rzetelnych bada\u0144. Lekarze bardzo rozs\u0105dnie odradzaj\u0105 przyjmowanie tego typu farmaceutyk\u00f3w, opieraj\u0105 si\u0119 jednak g\u0142\u00f3wnie na przekonaniu, \u017ce zwi\u0105zki stymuluj\u0105ce o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy po prostu\u00a0musz\u0105 mie\u0107 niebezpieczne skutki uboczne. W ci\u0105gu ostatnich lat nasza wiedza poprawia si\u0119 na tyle, by wyci\u0105gn\u0105\u0107 bardziej obiektywne\u00a0wnioski.<\/p>\n

Leki na ADHD jak Adderal (pochodna amfetaminy) czy Concerta (metylofenidat) uzale\u017cniaj\u0105. Przyjmowanie mo\u017ce powa\u017cnie odbi\u0107 si\u0119 na zdrowiu i samopoczuciu, co do tego nie ma raczej w\u0105tpliwo\u015bci. Jednak, jak donosi magazyn \u201eEuropean Neuropsychopharmacology”, sprawa wygl\u0105da inaczej, je\u017celi chodzi o modafinil.<\/p>\n

Zwi\u0105zek odkryty i stosowany we Francji ju\u017c od pocz\u0105tku lat 90. – przy leczeniu zaburze\u0144 cyklu oko\u0142odobowego czy snu. Dok\u0142adny mechanizm jego dzia\u0142ania wci\u0105\u017c nie jest znany, prawdopodobnie jest\u00a0podobny do amfetaminy i wp\u0142ywa na metabolizm dopaminy w m\u00f3zgu. W efekcie poprawia stan czuwania, koncentracj\u0119 i dzia\u0142a euforycznie. Cho\u0107 brakuje d\u0142ugookresowych bada\u0144 na temat za\u017cywania go przez osoby zdrowe, to przynajmniej kr\u00f3tkotrwa\u0142e stosowanie nie uzale\u017cnia i nie powoduje znacznych skutk\u00f3w ubocznych.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 badanych podkre\u015bla pozytywne skutki zwi\u0105zane z lepsz\u0105 koncentracj\u0105, \u0142atwo\u015bci\u0105 podejmowania decyzji, wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105 i jasno\u015bci\u0105 umys\u0142u. Jedynie 10 proc. skar\u017cy si\u0119 na jakiekolwiek skutki uboczne, takie jak problemy ze snem, stany l\u0119kowe, nier\u00f3wne bicie serca czy obni\u017cenie kreatywnego my\u015blenia. Przewa\u017cnie s\u0105 one lekkie i przy braku uzale\u017cnienia jest to cena, kt\u00f3r\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b jest w stanie zap\u0142aci\u0107.<\/p>\n

\u015arodki jak modafilin nie s\u0105 dost\u0119pne bez recepty. By wej\u015b\u0107 w ich posiadanie, ludzie symuluj\u0105 objawy choroby\u00a0lub otrzymuj\u0105 je od cierpi\u0105cych na ni\u0105\u00a0przyjaci\u00f3\u0142 i rodziny. Nie ma jednak wi\u0119kszych problem\u00f3w z zakupem lek\u00f3w przez internet. Sprowadzenie do Polski jest wci\u0105\u017c trudniejsze ni\u017c zakup z terenu Wielkiej Brytanii czy USA, lecz z \u0142atwo\u015bci\u0105 da si\u0119 znale\u017a\u0107 mniej lub bardziej podejrzan\u0105 aptek\u0119 internetow\u0105, kt\u00f3ra prze\u015ble lek na dowolny adres na \u015bwiecie.<\/p>\n

Ceny s\u0105 naprawd\u0119 niewyg\u00f3rowane. Przy zakupie wi\u0119kszej ilo\u015bci najtaniej uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107 Provigil (nazwa rynkowa modafinilu) w cenie 0,69 dol. za 200-miligramow\u0105 tabletk\u0119 (co odpowiada dawce dziennej, polecanej na wi\u0119kszo\u015bci for\u00f3w internetowych). Wydaje mi si\u0119, \u017ce z\u0142agodzenie restrykcji dotycz\u0105cych klasyfikacji, obrotu i posiadania lek\u00f3w o potencjale \u201esteryd\u00f3w dla m\u00f3zgu\u201d jest tylko kwesti\u0105 czasu. Zapotrzebowanie i zainteresowanie jest ogromne. Wielko\u015b\u0107 \u015bwiatowego rynku ju\u017c szacowa\u0107 mo\u017cna na ponad 2 mld dol. i ro\u015bnie w zawrotnym tempie. Za\u0142o\u017c\u0119 si\u0119, \u017ce ka\u017cdy koncern farmaceutyczny je\u017celi nie pracuje bezpo\u015brednio nad tego typu \u015brodkami, to przynajmniej testuje pod tym k\u0105tem w\u0142asn\u0105 bibliotek\u0119 potencjalnych neurostymulant\u00f3w. W gruncie rzeczy nowe, bezpieczne \u015brodki nootropowe (stymulanty o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego) poza lepszym dzia\u0142aniem nie b\u0119d\u0105 r\u00f3\u017cni\u0142y od tych obecnie akceptowanych, takich jak kofeina czy nikotyna.<\/p>\n

Przy coraz skuteczniejszych i bezpieczniejszych suplementach wi\u0119kszo\u015b\u0107 obiekcji w kwestii ich za\u017cywania odnosi\u0107 si\u0119 b\u0119dzie do kwestii moralno-spo\u0142ecznych. Nale\u017cy odpowiedzie\u0107 na pytania, jak du\u017c\u0105 przewag\u0119 otrzymaj\u0105 osoby bior\u0105ce takie leki nad odmawiaj\u0105cymi ich przyj\u0119cia, czy mo\u017ce powsta\u0107 presja \u015brodowiskowa wymuszaj\u0105ca branie takich suplement\u00f3w (tak\u017ce przez nieletnich) w celu wyr\u00f3wnania szans w pracy lub szkole. W \u015bwiecie, gdzie jeste\u015bmy jedynie niewielk\u0105 sk\u0142adow\u0105 masy zwanej zasobem ludzkim, nasza warto\u015b\u0107 definiowana jest wydajno\u015bci\u0105 i jako\u015bci\u0105 pracy. Kto z nas nie chcia\u0142by, aby nasi chirurdzy, kierowcy autobus\u00f3w czy maklerzy nie pope\u0142niali prostych b\u0142\u0119d\u00f3w wynikaj\u0105cych ze zm\u0119czenia i braku koncentracji? Spo\u0142ecze\u0144stwa, gdzie \u015brodki jak modafilin b\u0119d\u0105 legalne i szeroko stosowane, prawdopodobnie stan\u0105 si\u0119 bardziej innowacyjne i konkurencyjne. Czy jednak cen\u0105, jak\u0105 zap\u0142acimy, nie b\u0119dzie spo\u0142ecze\u0144stwo robot\u00f3w skupionych na pracy, gdzie kreatywno\u015b\u0107 zast\u0105pi tabela z Excela?<\/p>\n

Tytu\u0142 wpisu oczywi\u015bcie jest nadu\u017cyciem. Modafilin nie spowoduje, \u017ce zostaniesz geniuszem. Zapomnijmy o bzdurach w stylu pigu\u0142ek odblokowuj\u0105cych ukryty potencja\u0142 umys\u0142u. Sprawi jednak, \u017ce ka\u017cdego dnia b\u0119dziesz w wy\u015bmienitej formie. Wypocz\u0119ty, pe\u0142ny energii, skupiony i \u015bwietnie zorganizowany. To wystarcza, by znacz\u0105co podnie\u015b\u0107 jako\u015b\u0107 codziennej pracy i samopoczucie. Raport, kt\u00f3ry masz przygotowa\u0107 na jutro, nie napisze si\u0119 sam, a wiedza potrzebna do zdania egzaminu nie pojawi si\u0119 magicznie w Twojej g\u0142owie. Jednak wszystko p\u00f3jdzie Ci du\u017co szybciej, a wolny czas po\u015bwi\u0119cisz na co\u015b przyjemniejszego. Jeden z najwybitniejszych obecnie \u017cyj\u0105cych matematyk\u00f3w Schinichi Mochizuki opisywany jest przez koleg\u00f3w ze studi\u00f3w nie jako ten \u201egenialny\u201d, lecz ten o \u201enadludzkiej zdolno\u015bci do koncentracji i skupienia si\u0119 na pracy\u201d.<\/p>\n

Ciekawe, jak kwestia dost\u0119pu do nowych nootrop\u00f3w i u\u017cytku tych obecnie istniej\u0105cych w celach innych ni\u017c lecznicze rozwi\u0105zana zostanie w Polsce. W kraju, gdzie walka z mi\u0119kkimi narkotykami okaza\u0142a si\u0119 totaln\u0105 kl\u0119sk\u0105 skutkuj\u0105c\u0105 fal\u0105 zatru\u0107 dopalaczami, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej staniemy przed kwesti\u0105 legalizacji \u201edopalaczy umys\u0142u\u201d. Dobrze by by\u0142o decyzje w tej kwestii oprze\u0107 na badaniach naukowych i rozwa\u017cy\u0107 potencjalne konsekwencje.<\/p>\n

Karol Fiedorczuk<\/strong><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: 1<\/a>, 2<\/a>
\nIlustracja i licencja: 1<\/a> (CC)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mniej ni\u017c 3 z\u0142ote kosztuje dzienna dawka modafinilu, leku, kt\u00f3ry ma szans\u0119 zosta\u0107 pierwszym bezpiecznym \u201esterydem dla m\u00f3zgu\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[176,111],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4868"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4868"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4868\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4885,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4868\/revisions\/4885"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4868"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4868"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4868"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}