{"id":4952,"date":"2016-01-11T01:11:40","date_gmt":"2016-01-11T00:11:40","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=4952"},"modified":"2016-01-11T01:51:48","modified_gmt":"2016-01-11T00:51:48","slug":"potwierdzone-mozgi-kobiet-i-mezczyzn-nie-roznia-sie-od-siebie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2016\/01\/11\/potwierdzone-mozgi-kobiet-i-mezczyzn-nie-roznia-sie-od-siebie\/","title":{"rendered":"Potwierdzone! M\u00f3zgi kobiet i m\u0119\u017cczyzn nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie"},"content":{"rendered":"

\"Phrenologychart\"<\/a>Na pewno s\u0142yszeli\u015bcie Pa\u0144stwo o ksi\u0105\u017cce \u201eM\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 z Marsa, a kobiety z Wenus”. Ka\u017cdy z nas na pewno te\u017c niejednokrotnie spotka\u0142 si\u0119 z opini\u0105, \u017ce kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie.
\n
\nKobiety s\u0105 bardziej emocjonalne, m\u0119\u017cczy\u017ani bardziej racjonalni itp. A jednak wszystkie te r\u00f3\u017cnice mog\u0105 si\u0119 okaza\u0107 jedynie kulturow\u0105 narzut\u0105, bowiem – jak wykaza\u0142y najnowsze badania \u2013 struktura zwana \u201em\u00f3zgiem m\u0119skim\u201d czy \u201em\u00f3zgiem \u017ce\u0144skim\u201d nie istnieje.<\/p>\n

Korzystaj\u0105c z r\u00f3\u017cnorodnych technik badawczych, naukowcy przebadali ponad 1400 m\u00f3zg\u00f3w kobiet i m\u0119\u017cczyzn i odkryli, \u017ce cho\u0107 drobne r\u00f3\u017cnice anatomiczne w budowie pewnych struktur m\u00f3zgowia s\u0105 wykrywalne, to przy zastosowaniu wi\u0119kszej skali r\u00f3\u017cnice te si\u0119 rozmywaj\u0105, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do powstania mozaikowatego obrazu m\u00f3zgu bez wyra\u017anego podzia\u0142u na m\u00f3zg \u017ce\u0144ski czy m\u0119ski.<\/p>\n

Innymi s\u0142owy \u2013 gdyby\u015bmy maj\u0105c dost\u0119p tylko do jednego m\u00f3zgu, mieli za zadanie oceni\u0107, czy nale\u017cy on do kobiety czy m\u0119\u017cczyzny, zadanie to okaza\u0142oby si\u0119 niewykonalne. Jak bowiem dowodz\u0105 naukowcy, nie ma jednoznacznych r\u00f3\u017cnic, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby nam bezb\u0142\u0119dnie oceni\u0107, do kogo \u00f3w m\u00f3zg nale\u017cy. Zaobserwowane r\u00f3\u017cnice przenikaj\u0105 si\u0119, i tak np. stwierdzono, i\u017c obszar lewego hipokampa jest zazwyczaj wi\u0119kszy u m\u0119\u017cczyzn ni\u017c u kobiet. W wielu jednak przypadkach obszary te by\u0142y zbli\u017cone wielko\u015bci\u0105, niekiedy wr\u0119cz obszar ten by\u0142 wi\u0119kszy u kobiet ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n

Dalej naukowcy wzi\u0119li pod lup\u0119 grup\u0119 zachowa\u0144 uwa\u017canych stereotypowo za m\u0119skie lub \u017ce\u0144skie \u2013 takie jak granie w gry komputerowe, d\u0142ugie k\u0105piele czy tworzenie i dekorowanie album\u00f3w rodzinnych (scrapbooking). I tu r\u00f3wnie\u017c okaza\u0142o si\u0119, \u017ce r\u00f3\u017cnice indywidualne przewa\u017caj\u0105 i \u017ce zar\u00f3wno w grupie m\u0119\u017cczyzn, jak i kobiet znalaz\u0142y si\u0119 osoby, kt\u00f3re w r\u00f3wnym stopniu oddawa\u0142y si\u0119 zaj\u0119ciom przypisywanym stereotypowo p\u0142ci odmiennej.<\/p>\n

Czym wi\u0119c wyt\u0142umaczy\u0107 zaobserwowane r\u00f3\u017cnice w zachorowalno\u015bci na pewne choroby mi\u0119dzy p\u0142ciami, cho\u0107by zapadalno\u015b\u0107 na choroby neurozwyrodnieniowe, takie jak stwardnienie zanikowe boczne, stwardnienie rozsiane czy choroba Parkinsona?<\/p>\n

Naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce za r\u00f3\u017cnice te odpowiedzialne s\u0105 przede wszystkim hormony (sk\u0105din\u0105d ma\u0142o badany u ludzi, ale znany od lat naukowcom pracuj\u0105cym ze zwierz\u0119tami ochronny wp\u0142yw estrogen\u00f3w sprawia, i\u017c w modelach zwierz\u0119cych chor\u00f3b neurodegeneracyjnych prawie wy\u0142\u0105czne wykorzystuje si\u0119 osobniki m\u0119skie \u2013 do\u015bwiadczenie w\u0142asne autorki), pewien wp\u0142yw mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c czynniki \u015brodowiskowe czy zmiany epigenetyczne, wspominane w jednym z wcze\u015bniejszych wpis\u00f3w.<\/p>\n

A r\u00f3\u017cnice w zachowaniu\u2026? Badacze nie podaj\u0105 jednoznacznej odpowiedzi, jednak domy\u015blnie mo\u017cna dopatrzy\u0107 si\u0119 tezy, i\u017c za r\u00f3\u017cnice w zachowaniu odpowiedzialne s\u0105 inne ni\u017c anatomiczne czynniki. Z bada\u0144 wynika bowiem, i\u017c dystrybucja \u201estereotypowych\u201d zainteresowa\u0144, sk\u0142onno\u015bci czy zachowa\u0144 jest roz\u0142o\u017cona mniej wi\u0119cej jednakowo w\u015br\u00f3d os\u00f3b obu p\u0142ci, a tak zwany typowy m\u0119\u017cczyzna czy typowa kobieta po prostu nie istniej\u0105. Ka\u017cdy z nas posiada w sobie mieszank\u0119 cech m\u0119skich i \u017ce\u0144skich\u2026<\/p>\n

Nawi\u0105zuj\u0105c do podanego na wst\u0119pie tytu\u0142u \u201eM\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 z Marsa, a kobiety z Wenus\u201d, wydaje si\u0119, \u017ce dobrym podsumowaniem wspominanych tutaj bada\u0144 mo\u017ce by\u0107 tytu\u0142 innej, opublikowanej w 2010 r. ksi\u0105\u017cki – \u201eLudzie s\u0105 z Ziemi\u201d – nawi\u0105zuj\u0105cej zreszt\u0105 prowokacyjne do wspomnianej wcze\u015bniej publikacji.<\/p>\n

Judyta Juranek<\/strong>
\nIlustracja: 19th century Phrenology chart, from Fowlers&Wells; domena publiczna<\/em><\/p>\n

\"ResearchBlogging.org\"\u00a0\u00a0<\/span>Joel D, Berman Z, Tavor I, Wexler N, Gaber O, Stein Y, Shefi N, Pool J, Urchs S, Margulies DS, Liem F, H\u00e4nggi J, J\u00e4ncke L, & Assaf Y (2015). Sex beyond the genitalia: The human brain mosaic. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 112<\/span> (50), 15468-73 PMID: 26621705<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na pewno s\u0142yszeli\u015bcie Pa\u0144stwo o ksi\u0105\u017cce \u201eM\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 z Marsa, a kobiety z Wenus”. Ka\u017cdy z nas na pewno te\u017c niejednokrotnie spotka\u0142 si\u0119 z opini\u0105, \u017ce kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[66,196,6],"tags":[205,206],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4952"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4952"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4967,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4952\/revisions\/4967"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}