{"id":51,"date":"2007-03-08T14:44:40","date_gmt":"2007-03-08T13:44:40","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=51"},"modified":"2013-02-14T10:54:02","modified_gmt":"2013-02-14T09:54:02","slug":"nauka-nie-nauka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2007\/03\/08\/nauka-nie-nauka\/","title":{"rendered":"Nauka, nie-nauka"},"content":{"rendered":"

\"tory_200.jpg\"Teren filozofii jest grz\u0105ski i powik\u0142any, tak jak powik\u0142ana jest my\u015bl ludzka.
\n<\/strong><\/p>\n

Chyba pora ju\u017c zada\u0107 sobie pytanie, czym jest filozofia? Ostrzegam, \u017ce b\u0119dzie patetycznie.<\/p>\n

Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce pytanie jest banalnie proste. Zauwa\u017cmy jednak, \u017ce kiedy okre\u015blam, czym jest filozofia, ju\u017c filozofuj\u0119. Nie da si\u0119 jej okre\u015bli\u0107, nie wnikaj\u0105c w to, co ona niesie ze sob\u0105. I jeszcze jedno – okre\u015blaj\u0105c, czym jest filozofia w og\u00f3le, zaczynam filozofowa\u0107, czyli tworzy\u0107 w\u0142asn\u0105 partykularn\u0105 filozofi\u0119. To znaczy, \u017ce opisuj\u0105c filozofi\u0119 w og\u00f3le, tworz\u0119 okre\u015blony model filozofii, kt\u00f3ry ma wprawdzie co\u015b wsp\u00f3lnego z filozofi\u0105 w og\u00f3le, ale jej nie wyczerpuje.<\/p>\n

Wszelka definicja filozofii jest skazana na nieprzekraczaln\u0105 trudno\u015b\u0107 – b\u0119d\u0105c jakim\u015b okre\u015bleniem filozofii nie wyczerpuje przedmiotu filozofii, a co wi\u0119cej sama mo\u017ce by\u0107 poddana analizie filozoficznej, kt\u00f3ra wyka\u017ce jej wzgl\u0119dno\u015b\u0107 i ograniczony zakres. My\u015bl\u0119 si\u0119, \u017ce ten ruch ci\u0105g\u0142ego odnoszenia si\u0119 i wykraczania my\u015bl\u0105 poza my\u015bl jest istot\u0105 filozofii. W tym wzgl\u0119dzie filozofia osi\u0105ga do\u015b\u0107 znaczne mistrzostwo, poniewa\u017c ten ruch wymusza precyzj\u0119 w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 s\u0142owami, okre\u015blaniu problemu i prowadzeniu swojej my\u015bli. Cokolwiek da si\u0119 powiedzie\u0107, da si\u0119 jasno powiedzie\u0107 i na uzyskiwaniu tej jasno\u015bci polega cel filozofii. Jest w tym ogromne podobie\u0144stwo filozofii do nauki.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie ruch ten, by\u0107 mo\u017ce najbardziej, ukazuje odr\u0119bno\u015b\u0107 filozofii od nauki. W nauce przedmiot jej docieka\u0144 jest w miar\u0119 dobrze okre\u015blony, podobnie jak metody bada\u0144 i charakter uzyskiwanych odpowiedzi oraz stopie\u0144 ich pewno\u015bci. Natomiast teren filozofii jest grz\u0105ski i powik\u0142any, tak jak powik\u0142ana jest my\u015bl ludzka.<\/p>\n

Zreszt\u0105 jest jeszcze inna obiekcja: jedna filozofia, czy te\u017c wielo\u015b\u0107 filozofii? Raczej to drugie, chocia\u017c dzi\u0119ki wielo\u015bci dyskurs\u00f3w w ramach filozofii, stopniowo tworzy si\u0119 te\u017c ta jedna filozofia. Jest to szczeg\u00f3lnie widoczne dla tych, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 ni\u0105 na co dzie\u0144. W ko\u0144cu problemy podejmowane przez filozof\u00f3w s\u0105 mniej wi\u0119cej te same. Ale w\u0142a\u015bnie ten zwrot „mniej wi\u0119cej” wskazuje te\u017c na to, \u017ce problemy podejmowane przez filozof\u00f3w nie s\u0105 rozumiane przez nich identycznie. Wobec tego ich odpowiedzi mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 mocno od siebie i bywaj\u0105 na siebie nieprzek\u0142adalne. Trudno\u015b\u0107 ta sprawia, \u017ce nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o jednej filozofii. Ma ona w sobie co\u015b z nauki, ale te\u017c nie jest nauk\u0105 jako tak\u0105.<\/p>\n

Je\u015bli wi\u0119c mam powiedzie\u0107, czym jest filozofia, to najw\u0142a\u015bciwsze chyba jest sparafrazowanie s\u0142\u00f3w Aureliusza Augustyna o czasie: je\u015bli nikt mnie o to nie pyta, wiem, czym jest filozofia. Je\u015bli pytaj\u0105cemu usi\u0142uj\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107, nie wiem. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie na tym na tym: „nie wiem”, pojawiaj\u0105cym si\u0119 po przebyciu wielu dr\u00f3g rozumowania, polega jej urok?<\/p>\n

Grzegorz Pacewicz
\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Teren filozofii jest grz\u0105ski i powik\u0142any, tak jak powik\u0142ana jest my\u015bl ludzka. Chyba pora ju\u017c zada\u0107 sobie pytanie, czym jest filozofia? Ostrzegam, \u017ce b\u0119dzie patetycznie. Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce pytanie jest banalnie proste. Zauwa\u017cmy jednak, \u017ce kiedy okre\u015blam, czym jest filozofia, ju\u017c filozofuj\u0119. Nie da si\u0119 jej okre\u015bli\u0107, nie wnikaj\u0105c w to, co ona […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2381,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51\/revisions\/2381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}