Pisa\u0142em kiedy\u015b<\/a> o niepospolitej mewie pospolitej. Rozpoznawanie gatunk\u00f3w mew, zw\u0142aszcza innych ni\u017c \u015bmieszka, to jednak raczej umiej\u0119tno\u015b\u0107 niszowa i wzbudzaj\u0105ca w okolicach tej niszy podziw. Hejtu mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 raczej od ludzi, kt\u00f3rzy nawet nie za bardzo sobie zdaj\u0105 spraw\u0119 z gatunkowego zr\u00f3\u017cnicowania mew.<\/p>\nIm wystarcza zdanie sobie sprawy z faktu, \u017ce opr\u00f3cz mew bia\u0142e ptaki nadwodne to mog\u0105 by\u0107 rybitwy. Ta wiedza winduje ich na poziom ponad posp\u00f3lstwo znaj\u0105ce tylko mewy. A gdy si\u0119 dozna\u0142o o\u015bwiecenia, nale\u017cy u\u015bwiadomi\u0107 maluczkich. Jedni robi\u0105 to nawet z \u017cyczliwo\u015bci\u0105. Na tekst z wprowadzaj\u0105cego akapitu mog\u0105 zareagowa\u0107 z \u0142agodnym u\u015bmiechem: „Rybitwy” \ud83d\ude42 mewy \u017cyj\u0105 tylko nad morzem. A rybitwy przy slodkich zbiornikach – du\u017co rybitw lata nad Suwa\u0142kami”. Inni rzeczowo, nie wdaj\u0105c si\u0119 w niuanse, bo fakt go\u0142y ich nie wymaga: „Rybitwy, a nie mewy”. To tak w\u015br\u00f3d znajomych czy potencjalnych znajomych. W\u00a0anonimowych komentarzach do artyku\u0142\u00f3w nie ma ju\u017c kurtuazji, jest zwyk\u0142y hejt: „Rybitwa to nie mewa ale wy musicie si\u0119 poduczy\u0107 a\u00a0nie p******ic glupoty” (ten komentarz ma 27 kciuk\u00f3w w g\u00f3r\u0119). Wszystkie powy\u017csze przyk\u0142ady s\u0105 autentyczne (z zachowan\u0105 pisowni\u0105). W ci\u0105gu komentarzy mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 kilka rzeczowych wpis\u00f3w t\u0142umacz\u0105cych, jakie s\u0105 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy mewami a rybitwami, z kt\u00f3rych wynika niezbicie, \u017ce dana obserwacja musia\u0142a dotyczy\u0107 mewy, ale i tak po nich pojawi\u0105 si\u0119 komentarze bezrefleksyjnie powtarzaj\u0105ce, \u017ce to rybitwy. Potrzeba popisania si\u0119 jest silniejsza od dopuszczenia my\u015bli, \u017ce mo\u017cna si\u0119 myli\u0107.<\/p>\n
Jak wida\u0107, niekt\u00f3rzy odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do pewnych prostych cech diagnostycznych: nad morzem – mewa, nad wod\u0105 s\u0142odk\u0105 – rybitwa. Co zrobiliby nad uj\u015bciem Wis\u0142y? No c\u00f3\u017c, ta cecha ma mniej wi\u0119cej tyle sensu co rozr\u00f3\u017cnienie: du\u017cy czworon\u00f3g kopytny to ko\u0144 – gdy miasto, krowa – gdy wie\u015b. Ale to wcale nie jest konieczne. To poprawianie to nie tylko domena internetu – by\u0142em, i to niejednokrotnie, tego \u015bwiadkiem tak\u017ce w rzeczywistym \u015bwiecie. Jeden z takich przypadk\u00f3w mia\u0142 miejsce na tr\u00f3jmiejskiej pla\u017cy. Tam spotkanie rybitwy nie jest wykluczone, par\u0119 razy mi si\u0119 nawet zdarzy\u0142o, ale by\u0142y to ze dwa przypadki na par\u0119 tysi\u0119cy mew z r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w, kt\u00f3re tam widzia\u0142em. No wi\u0119c w tym przypadku jak zwykle kto\u015b prawid\u0142owo rozpozna\u0142 mewy, ale zosta\u0142 pouczony, \u017ce to rybitwy.<\/p>\n
Sk\u0105d taka potrzeba b\u0142\u0119dnego pouczania? Chyba niestety w\u0142a\u015bnie chodzi o klasyczn\u0105 arogancj\u0119 ignorancji. Kto\u015b, kto zna tylko kilka „gatunk\u00f3w” ptak\u00f3w, wie, \u017ce zna ich ma\u0142o i nie b\u0119dzie si\u0119 m\u0105drzy\u0142. Kto\u015b, kto zna ich setki czy tysi\u0105ce ma podstawy, \u017ceby u\u015bwiadamia\u0107 tego pierwszego. Cz\u0119sto wiedz\u0105c, \u017ce zna setki gatunk\u00f3w, ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce s\u0105 tysi\u0105ce, kt\u00f3rych nie zna, co mo\u017ce da\u0107 (nie zawsze jednak daje) mu troch\u0119 pokory. Najmniej pokory mo\u017ce mie\u0107 raczej kto\u015b, kto zna gatunk\u00f3w kilkana\u015bcie. Co\u015b ju\u017c wie ponad minimum, ale za ma\u0142o, \u017ceby mie\u0107 realn\u0105 perspektyw\u0119 swojej wiedzy. Ten sam mechanizm ka\u017ce poprawia\u0107 rzekome b\u0142\u0119dy j\u0119zykowe w stylu „wyka\u0144cza\u0107”, gdy kto\u015b, nas\u0142uchawszy si\u0119, \u017ce nie nale\u017cy „w\u0142ancza\u0107”, my\u015bli, \u017ce jedynie poprawne b\u0119dzie „wyko\u0144cza\u0107”, kto\u015b automatycznie stawia przecinek przed „\u017ce” itd.<\/p>\n
Z jednej strony powy\u017csze zjawisko jest swoistym sukcesem r\u00f3\u017cnych akcji edukacyjnych, w kt\u00f3rych informuje si\u0119 o r\u00f3\u017cnicach mi\u0119dzy mewami a rybitwami (a troch\u0119 takich akcji jest). Niemniej jest to co najwy\u017cej sukces po\u0142owiczny, a w gruncie rzeczy taka u\u0142omna wiedza okazuje si\u0119 mo\u017ce i gorsza ni\u017c ca\u0142kowita i bezpretensjonalna niewiedza.<\/p>\n
Piotr Panek<\/strong><\/p>\nfot. Piotr Panek, licencja CC BY-SA 4.0<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gdyby kto\u015b chcia\u0142 zaobserwowa\u0107 troch\u0119 hejtu, ale wzdraga si\u0119 przed poruszaniem temat\u00f3w \u015bwiatopogl\u0105dowych i politycznych, jest spos\u00f3b – niech rzuci has\u0142o, \u017ce w\u0142a\u015bnie widzia\u0142 mew\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,1,224],"tags":[76],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5327"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5336,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5327\/revisions\/5336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"ptaki\"](\"\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/ptaki-1024x624.jpg\")
Gdyby kto\u015b chcia\u0142 zaobserwowa\u0107 troch\u0119 hejtu, ale wzdraga si\u0119 przed poruszaniem temat\u00f3w \u015bwiatopogl\u0105dowych i politycznych, jest spos\u00f3b – niech rzuci has\u0142o, \u017ce w\u0142a\u015bnie widzia\u0142 mew\u0119.