{"id":5376,"date":"2017-01-26T15:32:48","date_gmt":"2017-01-26T14:32:48","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=5376"},"modified":"2022-04-03T12:42:53","modified_gmt":"2022-04-03T10:42:53","slug":"ego-eko-czary-mary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2017\/01\/26\/ego-eko-czary-mary\/","title":{"rendered":"Ego-eko, czary-mary"},"content":{"rendered":"

\"great_chain_of_being_2\"W\u015br\u00f3d moich znajomych czasem kr\u0105\u017cy obrazek maj\u0105cy symbolizowa\u0107 alternatywne postawy cz\u0142owieka do reszty organizm\u00f3w. Jedna to „ego”, druga – „eko”. Preferowana jest ta druga, ale gdy dochodzi do kwestii medycznych, mam wra\u017cenie, \u017ce praktyka jest odwrotna.
\n
\nSam obrazek jest do\u015b\u0107 prosty – sk\u0142ada si\u0119 z piktogram\u00f3w cz\u0142owieka,\u00a0r\u00f3\u017cnych zwierz\u0105t, ro\u015blin, grzyba i pierwotniaka. Obrazek podpisany „ego” uk\u0142ada je w piramid\u0119 z cz\u0142owiekiem na szczycie, podczas gdy piktogramy na obrazku „eko” uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w ko\u0142o, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek ma niewyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119 miejsce. Pro\u015bciej ni\u017c opisywa\u0107 by\u0142oby go tu wstawi\u0107, ale jako \u017ce nie mam poj\u0119cia, jakie ma prawa autorskie, nie b\u0119d\u0119 ich potencjalnie \u0142ama\u0142. \u0141atwo si\u0119 googluje.<\/p>\n

Autor obrazka raczej nie jest biologiem. Prawie wszystkie piktogramy to zwierz\u0119ta, a wi\u0119c ju\u017c w tym jest nieco tylko z\u0142agodzony antropocentryzm. To oczywi\u015bcie wpisuje si\u0119 w nasz\u0105 percepcj\u0119 – sylwetki wielu zwierz\u0105t rozr\u00f3\u017cniamy dobrze, sylwetki ro\u015blin ograniczaj\u0105 si\u0119 ju\u017c bardziej do form „drzewo”, „krzak”, „ro\u015blina zielna z kwiatem na szczycie”, grzyby to dla nas niemal wy\u0142\u0105cznie trzonek z kapeluszem, a pierwotniaki to ju\u017c ca\u0142kiem wszystkie s\u0105 praktycznie takie same. Pomi\u0144my to jednak, na potrzeby symbolu nie ma konieczno\u015bci zachowywania rzeczywistych parytet\u00f3w r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej.<\/p>\n

A symbol, jak pisa\u0142em, wskazuje postawy ludzi. Postawy wobec innych organizm\u00f3w, a po\u015brednio wobec \u015bwiata, absolutu itd. To ju\u017c zaczyna przypomina\u0107 religi\u0119. Wszystkie religie, ateizm zreszt\u0105 te\u017c, to jaka\u015b forma ustawienia relacji cz\u0142owieka wobec \u015bwiata. Mimo r\u00f3\u017cnic w formach pobo\u017cno\u015bci i r\u00f3\u017cnych mitologiach wszystkie religie s\u0105 tu podobne. By\u0107 mo\u017ce zaskocz\u0119 niekt\u00f3rych Czytelnik\u00f3w, ale wcale nie wska\u017c\u0119, kt\u00f3ry obrazek pasuje do kt\u00f3rej religii (czy ateizmu). Mam wra\u017cenie, \u017ce w ka\u017cdej religii da si\u0119 znale\u017a\u0107 osoby reprezentuj\u0105ce jedn\u0105 postaw\u0119 i drug\u0105 (niekoniecznie w takich samych proporcjach).<\/p>\n

Ka\u017cda religia, jakby nie definiowa\u0142a Absolutu, wskazuje, \u017ce cz\u0142owiek „z prochu powsta\u0142 i w proch si\u0119 obr\u00f3ci”, wi\u0119c to by wskazywa\u0142o na postaw\u0119 „eko”. Jednak jednocze\u015bnie ka\u017cda religia tak naprawd\u0119 Absolut zostawia gdzie\u015b w transcendencji, a w codziennej praktyce\u00a0skupia si\u0119 na cz\u0142owieku i to humanizm jest w ni\u0105 wpisany. A humanizm to kwintesencja „ego”. Czy to b\u0119dzie skrajnie humanistyczna, w zasadzie ateistyczna i Nietzschea\u0144ska odmiana satanizmu, gdzie liczy si\u0119 tylko cz\u0142owiek, czy hinduistyczno-buddyjski ci\u0105g reinkarnacji, to i tak zawsze cz\u0142owiek b\u0119dzie w centrum, a jego potrzeby na szczycie piramidy. Bo religia jest dla ludzi. Zatem nie b\u0119d\u0119 tu wini\u0142 ani wychwala\u0142 religii, pokazuj\u0105c tylko, \u017ce ten trop nie da \u0142atwych odpowiedzi.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, przyt\u0142aczaj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re eksponuj\u0105 ten obrazek, za w\u0142a\u015bciw\u0105 postaw\u0119 uwa\u017ca „eko”. Na pewno w wielu ich wyborach praktyka idzie za t\u0105 deklaracj\u0105, ale czy zawsze? Sprawdzaj\u0105 sk\u0142ady produkt\u00f3w, unikaj\u0105c np. oleju palmowego, kt\u00f3rego produkcja obecnie przyj\u0119\u0142a taki rozmiar, \u017ce sta\u0142a si\u0119 powa\u017cnym zagro\u017ceniem dla przyrody. Wybieraj\u0105 mniej zatruwaj\u0105ce \u015brodowisko \u015brodki transportu. S\u0105 tam te\u017c wegetarianie. I tak dalej. W\u015br\u00f3d tych os\u00f3b (pisz\u0119 g\u0142\u00f3wnie o obserwacjach swoich znajomych) jest te\u017c cz\u0119sta postawa co najmniej naiwnie rozumiej\u0105ca ten zwi\u0105zek z natur\u0105. Zw\u0142aszcza gdy chodzi o kwestie zdrowotne.<\/p>\n

Ekologia to nauka o powi\u0105zaniach organizm\u00f3w ze \u015brodowiskiem, w tym innymi organizmami. Cz\u0142owiek jest nie tylko powi\u0105zany z kwiatkami, drzewami czy zbo\u017cami, ale te\u017c z komarami czy wreszcie z gronkowcami i pr\u0105tkami. Postawa „eko” z obrazka wskazywa\u0142aby, \u017ce interes komara czy pr\u0105tka nie powinien by\u0107 mniej istotny ni\u017c cz\u0142owieka. Tu jednak ka\u017cdy wie, \u017ce przekracza to granice rozs\u0105dku. Prawdziwe, niewyimaginowane \u017cycie to jest walka o przetrwanie. Nawet zwolennicy obrazka „eko” to wiedz\u0105 i akceptuj\u0105. Zatem z komarem i pr\u0105tkiem b\u0119d\u0105 walczy\u0107. To jest do\u015b\u0107 trywialne i nie ma sensu si\u0119 z tym boksowa\u0107 jak z chocho\u0142em. Mniej trywialne jest to, jakich \u015brodk\u00f3w u\u017cywa si\u0119 w tej walce.<\/p>\n

Postawa, w kt\u00f3rej cz\u0142owiek jest takim samym graczem w doborze naturalnym jak wszyscy inni, wskazuje, \u017ce inni gracze b\u0119d\u0105 w swoim interesie z nim konkurowa\u0107 o ten sam zas\u00f3b albo wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 w celu podzielenia si\u0119 roz\u0142\u0105cznymi zasobami. To pierwsze jest bardziej prawdopodobne, bo w interesie, dajmy na to rumianku, nie ma \u017cadnego powodu do wspierania cz\u0142owieka. Nie, to nie b\u0119dzie wpis podwa\u017caj\u0105cy zio\u0142olecznictwo. Takim czy innym zbiegiem ewolucyjnym organizmy wytwarzaj\u0105 substancje, kt\u00f3re inne organizmy mog\u0105 wykorzysta\u0107 do zwalczania swoich chor\u00f3b. I tak si\u0119 dzieje. Mo\u017ce tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce substancje wytwarzane przez rumianek w jakich\u015b celach rumiankowych, nad kt\u00f3rymi nie musimy si\u0119 teraz zastanawia\u0107, w jaki\u015b spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105 na uk\u0142ad trawienny cz\u0142owieka – i jest to wp\u0142yw korzystny.<\/p>\n

Jednak zak\u0142adanie, \u017ce rumianek wytwarza substancje tak, aby by\u0142y one jak najlepiej dostosowane do optymalizowania pracy ludzkiego uk\u0142adu trawiennego, jest skrajnym przejawem postawy „ego”. P\u0119dzlak na przyk\u0142ad wytwarza penicylin\u0119. Dob\u00f3r naturalny dzia\u0142a\u0142 tak, \u017ceby penicylina zabija\u0142a konkurencyjne dla p\u0119dzlaka bakterie w typowym \u015brodowisku p\u0119dzlaka. Mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce w ciele cz\u0142owieka b\u0119dzie zabija\u0107 bakterie, ale przy okazji oddzia\u0142ywa\u0107 negatywnie na jakie\u015b funkcje ludzkich kom\u00f3rek. A mo\u017ce nie. To ju\u017c kwestia przypadku.<\/p>\n

P\u0119dzlak i cz\u0142owiek to do\u015b\u0107 lu\u017ano\u00a0zwi\u0105zane gatunki. Za to gatunki, kt\u00f3re cz\u0142owiek zjada, w zasadzie powinny si\u0119 broni\u0107. St\u0105d tak naprawd\u0119 preparat zio\u0142owy mo\u017ce mie\u0107 wi\u0119cej skutk\u00f3w ubocznych ni\u017c substancja wyprodukowana w fabryce farmaceutycznej. Ro\u015blina, kt\u00f3r\u0105 cz\u0142owiek zjada, b\u0119dzie robi\u0107 wszystko, \u017ceby go od tego odwie\u015b\u0107 – kolcami, z\u0142ym smakiem, wreszcie trucizn\u0105. Ale z drugiej strony, to dotyczy gatunk\u00f3w, kt\u00f3re cz\u0142owiek zjadaj\u0105c, niszczy. Ro\u015bliny s\u0105 powszechnie zjadane i w ewolucji zacz\u0119\u0142y wytwarza\u0107 organy, kt\u00f3re wr\u0119cz zach\u0119caj\u0105 do bycia zjedzonym. Taka jest funkcja owoc\u00f3w – maj\u0105 by\u0107 zjedzone, ale dzi\u0119ki temu zawarte w nich nasiona zostan\u0105 przeniesione na nowe miejsce, gdzie nie b\u0119d\u0105 konkurowa\u0107 z ro\u015blin\u0105 macierzyst\u0105. St\u0105d owoce zawieraj\u0105 atrakcyjne substancje – skrobi\u0119, fruktoz\u0119, glukoz\u0119, oleje itp.<\/p>\n

Teoretycznie owoce opr\u00f3cz substancji od\u017cywiaj\u0105cych potencjalnego rozsiewacza mog\u0142yby w drodze doboru naturalnego zacz\u0105\u0107 zawiera\u0107 te\u017c substancje, kt\u00f3re potencjalnego rozsiewacza by leczy\u0142y. Tyle \u017ce potencjalny rozsiewacz zawsze potrzebuje glukozy czy t\u0142uszczu, a antybiotyku potrzebuje rzadko. Zbyt rzadko, \u017ceby dob\u00f3r naturalny wypromowa\u0142 tak\u0105 inwestycj\u0119 u ro\u015bliny. Tak\u0105 inwestycj\u0119 promowa\u0107 mo\u017ce dob\u00f3r sztuczny. I tak jest, ro\u015bliny uprawiane wytwarzaj\u0105 wi\u0119cej substancji w taki czy inny spos\u00f3b przydatnych cz\u0142owiekowi. Ale to jest w\u0142a\u015bnie kwintesencja podej\u015bcia „ego”.<\/p>\n

Zatem moi drodzy znajomi preferuj\u0105cy naturalne metody leczenia, cokolwiek to poj\u0119cie-wytrych ma znaczy\u0107, tak naprawd\u0119 w tej kwestii stawiaj\u0105 esi\u0119 na szczycie piramidy „ego”. Je\u017celi uwa\u017cacie, \u017ce natura nie ma nic lepszego na celu ni\u017c zapewnienie Wam zdrowia i w og\u00f3le szcz\u0119\u015bcia, nie stawiacie si\u0119 na pozycji skromnego trybiku w wielkiej grze przyrody, tylko na pozycji korony stworzenia, kt\u00f3remu ca\u0142a natura ma s\u0142u\u017cy\u0107.<\/p>\n

Piotr Panek<\/strong>
\nilustracja:\u00a0Didacus Valades (domena publiczna)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u015br\u00f3d moich znajomych czasem kr\u0105\u017cy obrazek maj\u0105cy symbolizowa\u0107 alternatywne postawy cz\u0142owieka do reszty organizm\u00f3w. Jedna to „ego”, druga – „eko”. Preferowana jest ta druga, ale gdy dochodzi do kwestii medycznych, mam wra\u017cenie, \u017ce praktyka jest odwrotna.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,11,54,2,196,1,204],"tags":[903,38,239,178],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5376"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5376"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5384,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5376\/revisions\/5384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}