{"id":556,"date":"2010-04-07T14:48:32","date_gmt":"2010-04-07T12:48:32","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=556"},"modified":"2013-04-04T19:18:47","modified_gmt":"2013-04-04T17:18:47","slug":"wiosna-na-trawnikach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2010\/04\/07\/wiosna-na-trawnikach\/","title":{"rendered":"Wiosna na trawnikach"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Pami\u0119tam, \u017ce jaki\u015b czas temu przeczyta\u0142em w „\u015awiecie Nauki” artyku\u0142 krytycznie oceniaj\u0105cy produkcj\u0119 paliw ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych, g\u0142\u00f3wnie ro\u015blinnych. G\u0142\u00f3wny mora\u0142 by\u0142 taki, \u017ce ca\u0142y ten proceder jest tylko na pierwszy rzut oka ekologiczny. Mianowicie autorzy twierdzili, gdy si\u0119 dokona pe\u0142nej analizy ca\u0142ego cyklu produkcyjnego, to oka\u017ce si\u0119, \u017ce jego bilans energetyczny jest ujemny.<\/p>\n


\n\u017beby to zrozumie\u0107, trzeba sobie zda\u0107 spraw\u0119, \u017ce na pole (powiedzmy rzepaku do produkcji biodiesla) sypie si\u0119 nawozy sztuczne, wytwarzane w fabryce zasilanej energetycznie przez rop\u0119 lub gaz. Wszystkie zabiegi agrotechniczne wymagaj\u0105 zu\u017cycia paliwa do traktor\u00f3w, \u015brodk\u00f3w chemicznych na opryski, itd., za ka\u017cdym razem powi\u0119kszaj\u0105c koszt energetyczny uprawy. W ko\u0144cu po zbiorach (kombajny!), przetworzenie ro\u015blin do ostatecznej postaci paliwa te\u017c wymaga zu\u017cycia energii, podobnie jak dostarczenie gotowego produktu do odbiorc\u00f3w.<\/p>\n

Je\u015bli wierzy\u0107 w rachunki autor\u00f3w artyku\u0142u, produkcja paliw ekologicznych tak naprawd\u0119 wymusza zwi\u0119kszone pozyskiwanie energii z innych \u017ar\u00f3de\u0142. W uproszczeniu, gdyby\u015bmy rop\u0119 zu\u017cyt\u0105 na wyprodukowanie jednego litra biodiesla przetworzyli na zwyk\u0142y olej nap\u0119dowy i odliczyli jego odpowiedni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 na zasilanie procesu wydobycia, rafinerii,\u00a0 transport, itd., to i tak zostanie go wi\u0119cej ni\u017c litr.<\/p>\n

Zapewne ten rachunek nie jest niepodwa\u017calny. Usi\u0142owa\u0142em jako\u015b sobie te ich obliczenia technicznie wyobrazi\u0107 i to musi by\u0107 bardzo trudne, a dok\u0142adny wynik bez w\u0105tpienia zale\u017cy w jakim\u015b stopniu od przyj\u0119tych za\u0142o\u017ce\u0144 i metodologii. Podoba mi si\u0119 jednak w tym artykule pr\u00f3ba ogarni\u0119cia wzrokiem ca\u0142ego procesu technologicznego, od pocz\u0105tku do ko\u0144ca, oraz odwaga przeciwstawienia si\u0119 dominuj\u0105cemu nurtowi my\u015blenia. Tak bardzo, \u017ce sam te\u017c spr\u00f3buj\u0119. Mam nieodparte wra\u017cenie, \u017ce r\u00f3wnie\u017c wiele innych pozornie oczywistych dzia\u0142a\u0144 straci na swojej oczywisto\u015bci, gdy si\u0119 je we\u017amie pod uwag\u0119 w szerokim kontek\u015bcie wszystkich uwarunkowa\u0144 i konsekwencji. Rutyna ka\u017ce nam zrobi\u0107 swoje i nie martwi\u0107 si\u0119 o reszt\u0119, kt\u00f3ra dzieje si\u0119 ju\u017c poza zasi\u0119giem naszego wzroku. Rozwa\u017cmy jaki\u015b prosty przyk\u0142ad i zastan\u00f3wmy si\u0119, co to jest ta „reszta”.<\/p>\n

Przez polskie miasta przetacza si\u0119 w\u0142a\u015bnie akcja nak\u0142aniania obywateli do sprz\u0105tania po swoich psach. Ja ju\u017c sprz\u0105tam: jak piesek zrobi du\u017c\u0105 potrzeb\u0119, si\u0119gam do kieszeni po torebk\u0119 foliow\u0105, szybciutko chwytam przez ni\u0105 wiadomy obiekt,\u00a0 \u015bci\u0105gam torebk\u0119 z r\u0119ki, zawi\u0105zuj\u0119 i prawie gotowe. Pozostaje tylko poszuka\u0107 najbli\u017cszego pojemnika na \u015bmieci. Pomy\u015blmy jednak o skutkach ubocznych: by\u0142a kupa, kt\u00f3ra mog\u0142a si\u0119 spokojnie roz\u0142o\u017cy\u0107 na trawniku, wzbogacaj\u0105c go nawet w sk\u0142adniki od\u017cywcze przydatne ro\u015blinom. Jest kupa w woreczku, kt\u00f3ra zasili nie ziele\u0144 w pr\u00f3chnic\u0119, tylko wysypisko \u015bmieci w bardzo trudno degradowalny odpad. Ponadto jej przew\u00f3z na wysypisko, jak te\u017c produkcja woreczka obci\u0105\u017caj\u0105 bilans energetyczny i powoduj\u0105 emisj\u0119 gaz\u00f3w cieplarnianych. Oczywi\u015bcie \u015bwiadomi ekologicznie obywatele u\u017cywaj\u0105 woreczk\u00f3w papierowych. Po czym wrzucaj\u0105 je do pojemnika na odpadki, kt\u00f3ry wy\u0142o\u017cony jest workiem z tworzywa. Plakaty na ulicach i nadruki na woreczkach przecie\u017c zach\u0119caj\u0105: „Pami\u0119taj! Zebrane nieczysto\u015bci mo\u017cna wrzuca\u0107 do wszystkich koszy ulicznych.” Kto\u015b ten worek potem zawi\u0105\u017ce i wrzuci na samoch\u00f3d. Czy kupa doje\u017cd\u017ca na wysypisko w opakowaniu foliowym jedno- czy dwuwarstwowym, to ju\u017c niestety wszystko jedno.<\/p>\n

Jak si\u0119 tak o tym pomy\u015bli, to sensowno\u015b\u0107 akcji sprz\u0105tania w jej obecnym kszta\u0142cie zaczyna wymaga\u0107 dyskusji.<\/p>\n

Jerzy Tyszkiewicz<\/strong>
\nIlustracja Alicja Leszy\u0144ska (z wykorzystaniem ilustracji autorstwa Mbeychok<\/a><\/em>, na licencji GNU)
\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pami\u0119tam, \u017ce jaki\u015b czas temu przeczyta\u0142em w „\u015awiecie Nauki” artyku\u0142 krytycznie oceniaj\u0105cy produkcj\u0119 paliw ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych, g\u0142\u00f3wnie ro\u015blinnych. G\u0142\u00f3wny mora\u0142 by\u0142 taki, \u017ce ca\u0142y ten proceder jest tylko na pierwszy rzut oka ekologiczny. Mianowicie autorzy twierdzili, gdy si\u0119 dokona pe\u0142nej analizy ca\u0142ego cyklu produkcyjnego, to oka\u017ce si\u0119, \u017ce jego bilans energetyczny jest ujemny.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60,62,6,30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=556"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2675,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556\/revisions\/2675"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}