{"id":571,"date":"2010-05-06T08:34:05","date_gmt":"2010-05-06T06:34:05","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=571"},"modified":"2018-07-25T20:56:54","modified_gmt":"2018-07-25T18:56:54","slug":"my-slowianie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2010\/05\/06\/my-slowianie\/","title":{"rendered":"My S\u0142owianie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Nag\u0142a i niespodziewana \u015bmier\u0107 budzi przera\u017cenie bo narusza nasze poczucie bezpiecze\u0144stwa. Tragedia pod Smole\u0144skiej dobitnie o tym przypomnia\u0142a. W jednej chwili \u017cycie tylu os\u00f3b zosta\u0142o gwa\u0142townie przerwane. R\u00f3\u017cnice polityczne, ideologiczne czy \u015bwiatopogl\u0105dowe pomi\u0119dzy ofiarami zosta\u0142y zatarte i jakby uniewa\u017cnione. Wszyscy zgin\u0119li. Wydarzenie to wzbudzi\u0142o powszechny szok i niedowierzanie. W „Doktrynie Szoku” Naomi Klain opisa\u0142a, jak pod wp\u0142ywem silnych bod\u017ac\u00f3w emocjonalnych pojedyncze osoby oraz ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwa mog\u0105\u00a0 przej\u015b\u0107 regres w rozwoju. Na szcz\u0119\u015bcie, uda\u0142o si\u0119 nam tego unikn\u0105\u0107. Kraj funkcjonuje bez zak\u0142\u00f3ce\u0144. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce tragedia pod Smole\u0144skiem ujawni\u0142a kilka rzeczy o nas samych jako spo\u0142ecze\u0144stwie. Uwa\u017cam, \u017ce do\u015bwiadczyli\u015bmy tego jak dzia\u0142a nasza niesamowita s\u0142owia\u0144szczyzna w praktyce. (Wyra\u017cenie „niesamowita s\u0142owia\u0144szczyzna” pozwoli\u0142em sobie zaczerpn\u0105\u0107 z tytu\u0142u ksi\u0105\u017cki pani profesor Marii Janion). Niby ka\u017cdy z nas wie, \u017ce zaliczamy si\u0119 do grupy etnicznej S\u0142owian, ale czy zastanawiamy si\u0119, co to znaczy by\u0107 S\u0142owianinem? Raczej wolimy uto\u017csamia\u0107 si\u0119 z Europejczykami z zachodu ni\u017c S\u0142owianami. Wynika to z licznych uwarunkowa\u0144. Zainteresowanych odsy\u0142am do lektury ksi\u0105\u017cki. W tym wpisie chcia\u0142bym jednak spr\u00f3bowa\u0107 spojrze\u0107 na wydarzenia smole\u0144skie z perspektywy naszej s\u0142owia\u0144sko\u015bci.<\/p>\n

<\/p>\n

Wielu ludzi zastanawia si\u0119, dlaczego tak wiele wa\u017cnych os\u00f3b w pa\u0144stwie lecia\u0142o na obchody katy\u0144skie w jednym samolocie. Przyczyna mog\u0142a by\u0107 prozaiczna: dla oszcz\u0119dno\u015bci. Zastanawia mnie fakt, dlaczego a\u017c tak wielu ludzi czu\u0142o osobist\u0105 potrzeb\u0119 uczestniczenia w obchodach katy\u0144skich. Czy nie wystarczy\u0142a ma\u0142a delegacja najwa\u017cniejszych polityk\u00f3w? Dlaczego musia\u0142 lecie\u0107 ca\u0142y sztab ludzi i wojskowych? By\u0107 mo\u017ce wiele os\u00f3b lecia\u0142o tylko dla medialnego wizerunku. Wiele ofiar katastrofy nie by\u0142o jednak politykami ani celebrytami. Dla S\u0142owian odwiedzanie grob\u00f3w ma jednak szczeg\u00f3lne znaczenie. Mogi\u0142y s\u0105 widocznym znakiem obecno\u015bci umar\u0142ych w\u015br\u00f3d nas. Obchody \u015awi\u0119ta zmar\u0142ych \u015bwietnie to obrazuj\u0105. 1 listopada Polacy decyduj\u0105 si\u0119 jecha\u0107 setki kilometr\u00f3w, aby odwiedzi\u0107 groby bliskich. T\u0119 nasz\u0105 za\u017cy\u0142o\u015b\u0107 z umar\u0142ymi wida\u0107 te\u017c na przyk\u0142ad po r\u00f3\u017cnicy w wygl\u0105dzie pomi\u0119dzy polskimi a brytyjskich cmentarzami. W UK cmentarze s\u0105 raczej parkami z pi\u0119knie przystrzy\u017con\u0105 traw\u0105 ni\u017c miejscami wiecznego spoczynku. W Londynie nikogo nie bulwersuj\u0105 ludzie wyleguj\u0105cy si\u0119 obok grob\u00f3w czy dzieci graj\u0105ce w pi\u0142k\u0119 na cmentarzach. Tu \u015bmier\u0107 oznacza koniec. Po jakim\u015b czasie groby si\u0119 rozsypuj\u0105, a miejsce mo\u017cna znowu zagospodarowa\u0107. W Polsce jest to nie do pomy\u015blenia. Wierzymy, \u017ce odwiedzanie grob\u00f3w i dbanie o nie pozwala nam zachowa\u0107 kontakt z bliskimi.<\/p>\n

Sp\u00f3r o miejsce poch\u00f3wku pary prezydenckiej na Wawelu jest dla mnie kolejnym przejawem naszej s\u0142owia\u0144sko\u015bci. Dla obcokrajowc\u00f3w ca\u0142a ta k\u0142\u00f3tnia obrazuje tylko sk\u0142\u00f3cenie Polak\u00f3w. Dla nas, Polak\u00f3w, miejsce poch\u00f3wku ma jednak znaczenie. Has\u0142o „niegodny kr\u00f3l\u00f3w” czy „Wawel nie dla niego” mo\u017ce po cz\u0119\u015bci wynika\u0107 z nieu\u015bwiadomionego prze\u015bwiadczenia o istnieniu hierarchii mi\u0119dzy umar\u0142ymi. W \u015bredniowiecznej Europie istnia\u0142 motyw artystyczny ta\u0144ca \u015bmierci. \u015amier\u0107 (ludzki szkielet z kos\u0105) zabiera\u0142a wszystkich niezale\u017cnie od statusu ekonomicznego i spo\u0142ecznego. Wobec \u015bmierci wszyscy byli i s\u0105 r\u00f3wni. Dla S\u0142owian wr\u0119cz przeciwnie – klasycznym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 posta\u0107 wampira zawieszonego pomi\u0119dzy \u017cyj\u0105cymi a umar\u0142ymi. Tak wi\u0119c wyb\u00f3r miejsca oraz spos\u00f3b poch\u00f3wku jest bardzo wa\u017cny. Kontrowersje wok\u00f3\u0142 lokalizacji grobu nie musz\u0105 wynika\u0107 ze z\u0142o\u015bliwo\u015bci czy zawzi\u0119cia przeciwnik\u00f3w politycznych, ale mog\u0105 by\u0107 przed\u0142u\u017ceniem spor\u00f3w i praw przynale\u017cnych \u017cywym.<\/p>\n

S\u0105 te\u017c osoby, kt\u00f3re nawo\u0142uj\u0105 do zaprzestania budowania narodowej to\u017csamo\u015bci na nieudanych powstaniach, mogi\u0142ach i ofiarach. Czy jest to przypadek, \u017ce to w\u0142a\u015bnie umarli wyznaczaj\u0105 nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105, skoro pochodzimy od S\u0142owian? Mo\u017ce ten kult zmar\u0142ych jest w\u0142a\u015bnie tym, co pozosta\u0142o z naszej dalekiej przesz\u0142o\u015bci? Jestem te\u017c ciekawy, ile ro\u015bnie w Polsce D\u0119b\u00f3w Wolno\u015bci? Pytam, bo S\u0142owianie uwa\u017cali te drzewa za \u015bwi\u0119te. W moim rodzinnym mie\u015bcie, Nowym S\u0105czu, mamy D\u0105b Wolno\u015bci posadzony po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 w 1918 roku. Po \u015bmierci Jana Paw\u0142a II ludzie spontanicznie stawiali znicze i gromadzili si\u0119 pod tym drzewem. Powsta\u0142 te\u017c zwyczaj zapalania tam zniczy w dzie\u0144 \u015bmierci papie\u017ca. Mo\u017ce to prowincjonalizm, a mo\u017ce co\u015b wi\u0119cej. Wpis ten chcia\u0142bym zako\u0144czy\u0107 sparafrazowanym tytu\u0142em innej ksi\u0105\u017cki profesor Janion: Do Europy tak, ale z nasz\u0105 s\u0142owia\u0144sko\u015bci\u0105.<\/p>\n

\u0141ukasz Ko\u0142odziej<\/strong><\/p>\n

Fot. hint of plum<\/a>, Flickr (CC SA)<\/em>
\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nag\u0142a i niespodziewana \u015bmier\u0107 budzi przera\u017cenie bo narusza nasze poczucie bezpiecze\u0144stwa. Tragedia pod Smole\u0144skiej dobitnie o tym przypomnia\u0142a. W jednej chwili \u017cycie tylu os\u00f3b zosta\u0142o gwa\u0142townie przerwane. R\u00f3\u017cnice polityczne, ideologiczne czy \u015bwiatopogl\u0105dowe pomi\u0119dzy ofiarami zosta\u0142y zatarte i jakby uniewa\u017cnione. Wszyscy zgin\u0119li. Wydarzenie to wzbudzi\u0142o powszechny szok i niedowierzanie. W „Doktrynie Szoku” Naomi Klain opisa\u0142a, jak […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,11,9,28],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/571"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=571"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6224,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/571\/revisions\/6224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}