{"id":580,"date":"2010-05-23T21:55:46","date_gmt":"2010-05-23T19:55:46","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=580"},"modified":"2018-07-25T20:56:09","modified_gmt":"2018-07-25T18:56:09","slug":"mikolajowi-kopernikow-rodacy-i-wdzieczna-ojczyzna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2010\/05\/23\/mikolajowi-kopernikow-rodacy-i-wdzieczna-ojczyzna\/","title":{"rendered":"Miko\u0142ajowi Kopernikowi Rodacy i Wdzi\u0119czna Ojczyzna"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Z lewej strony pomnika Miko\u0142aja Kopernika przed Pa\u0142acem Staszica w Warszawie napis m\u00f3wi „Nicolao Copernico Grata Patria”, z prawej – „Miko\u0142ajowi Kopernikowi Rodacy”. No to Wdzi\u0119czna Ojczyzna czy Nar\u00f3d? Dlaczego wszystko co dotyczy Miko\u0142aja Kopernika musi by\u0107 u nas niejednoznaczne?<\/p>\n

<\/p>\n

Miko\u0142aj Kopernik by\u0142 bez w\u0105tpienia najwi\u0119kszym polskim uczonym. Po nim plasuj\u0105 si\u0119 Maria Curie-Sk\u0142odowska, Hugo Steinhaus, Stefan Banach… Dlaczego ta w\u0142a\u015bnie hierarchia? Ot\u00f3\u017c z tej prostej przyczyny, \u017ce odkrycie Kopernika zrewolucjonizowa\u0142o ca\u0142\u0105 nasz\u0105 wiedz\u0119 o \u015bwiecie, w kt\u00f3rym \u017cyjemy. Inni rewolucjonizowali za\u015b jego znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107.<\/p>\n

Kopernik zmar\u0142 w zapomnieniu jako fromborski kanonik. Dzi\u0119ki temu, \u017ce \u017cy\u0142 na peryferiach unikn\u0105\u0142 losu Giordana Bruna lub Galileusza. Pochowano go w zbiorowej mogile i dopiero setki lat p\u00f3\u017aniej, dzi\u0119ki badaniom genetycznym, zidentyfikowano jego szcz\u0105tki. Dzi\u0119ki nauce (tak archeologii, jak i genetyce) m\u00f3g\u0142 odby\u0107 si\u0119 pyszny poch\u00f3wek w katedrze fromborskiej w maju roku 2010.<\/p>\n

Identyfikacja szcz\u0105tk\u00f3w kanonika z Fromborka jeszcze kilkana\u015bcie lat temu nie by\u0142a mo\u017cliwa. Trzeba by\u0142o por\u00f3wna\u0107 DNA pobrane z w\u0142osa znalezionego w ksi\u0105\u017cce nale\u017c\u0105cej przed wiekami do Kopernika z DNA uzyskanym z jego czaszki. To \u015bwietny przyk\u0142ad mo\u017cliwo\u015bci biologii molekularnej. Ale to r\u00f3wnie\u017c memento, i to podw\u00f3jne, dla Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, \u017ce nie wolno odrzuca\u0107 nauki. Tyle, \u017ce ma\u0142o kto chce to dzi\u015b w Polsce g\u0142o\u015bno powiedzie\u0107.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 pot\u0119pi\u0142 odkrycia Kopernika, tak jak dzi\u015b pot\u0119pia wiele naukowych osi\u0105gni\u0119\u0107. W Polsce (nie s\u0142ysza\u0142em, \u017ceby poza Polsk\u0105 i Watykanem by\u0142 to dla kogo\u015b problem) Ko\u015bci\u00f3\u0142 pot\u0119pia zap\u0142odnienie in vitro i badania prenatalne, a r\u00f3wnocze\u015bnie nie ma obiekcji wobec identyfikacji szcz\u0105tk\u00f3w genialnego astronoma metodami genetycznymi.<\/p>\n

W mszy pogrzebowej odprawionej we fromborskiej katedrze abp. J\u00f3zef \u017byci\u0144ski powiedzia\u0142, \u017ce (cytuj\u0119 za Gazet\u0105 Wyborcz\u0105): „odkrycie Kopernika zosta\u0142o przed wiekami uznane za herezj\u0119, a jego dzie\u0142o trafi\u0142o na indeks ksi\u0105g zakazanych jako sprzeczne z Pismem \u015awi\u0119tym. – Nadgorliwo\u015b\u0107 samowolnych obro\u0144c\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a przynosi gorsze rezultaty ni\u017c mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 – m\u00f3wi\u0142. Astronoma przedstawi\u0142 jako cz\u0142owieka, kt\u00f3ry umia\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 umi\u0142owanie Boga i nauki.”<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 wypowiada si\u0119 w ka\u017cdej kwestii, niezale\u017cnie od tego, czy hierarchowie znaj\u0105 si\u0119 na niej, czy te\u017c nie. Do swych licznych b\u0142\u0119d\u00f3w przyznaje si\u0119 za\u015b dopiero po stuleciach. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nadal przemawia do swych wiernych jak delficka pytia. Najwyra\u017aniej historia Kopernika, Giordana Bruna, Galileusza niewielu (poza abp. \u017byci\u0144skim) czegokolwiek nauczy\u0142a.<\/p>\n

Tak jak przed wiekami politycy musz\u0105 uwa\u017ca\u0107 na ka\u017cde s\u0142owo, aby tylko nie zdradzi\u0107 si\u0119, \u017ce sprzyjaj\u0105 np. wolno\u015bci podejmowania decyzji na temat zap\u0142odnieniu in vitro lub aborcji – nawet nie, \u017ce s\u0105 za zap\u0142odnieniem in vitro albo za aborcj\u0105, tylko, \u017ce s\u0105 za wolno\u015bci\u0105 wyboru w tych kwestiach.\u00a0 Dwuznaczno\u015b\u0107 dotycz\u0105ca nauki, jej osi\u0105gni\u0119\u0107 i post\u0119pu, nie dotyczy wiec tylko pomnik\u00f3w. Pytanie – czemu ona s\u0142u\u017cy?<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

Fot. Magalie L’Abb\u00e9<\/a>, Fickr (CC SA)<\/em>
\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z lewej strony pomnika Miko\u0142aja Kopernika przed Pa\u0142acem Staszica w Warszawie napis m\u00f3wi „Nicolao Copernico Grata Patria”, z prawej – „Miko\u0142ajowi Kopernikowi Rodacy”. No to Wdzi\u0119czna Ojczyzna czy Nar\u00f3d? Dlaczego wszystko co dotyczy Miko\u0142aja Kopernika musi by\u0107 u nas niejednoznaczne?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,11,9,30,28],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/580"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=580"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6223,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/580\/revisions\/6223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}