{"id":6121,"date":"2018-06-09T19:30:35","date_gmt":"2018-06-09T17:30:35","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=6121"},"modified":"2018-06-10T12:02:56","modified_gmt":"2018-06-10T10:02:56","slug":"zaburzenia-w-orientacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2018\/06\/09\/zaburzenia-w-orientacji\/","title":{"rendered":"Zaburzenia w orientacji"},"content":{"rendered":"

\"\"W dawnych czasach uznawano homoseksualizm za przest\u0119pstwo (ju\u017c w XI w. przed nasz\u0105 er\u0105). Nie tak dawno w faszystowskich Niemczech ju\u017c samo niezgodne z dobrem Narodu patrzenie m\u0119\u017cczyzny na m\u0119\u017cczyzn\u0119 by\u0142o zakazane.
\n
\nWsp\u00f3\u0142cze\u015bniej homoseksualizm traktowano jako zaburzenie psychiczne. I wersja DSM (Diagnostic and Statistic Manual<\/em>, jedna z dw\u00f3ch najwa\u017cniejszych klasyfikacji zaburze\u0144 psychicznym) umieszcza\u0142a go w\u015br\u00f3d socjopatycznych zaburze\u0144 osobowo\u015bci, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na \u201ewzgl\u0119dy spo\u0142eczne i dostosowanie si\u0119 do dominuj\u0105cego \u015brodowiska\u201d. Kolejna wersja DSM post\u0119powa\u0142a podobnie, jednak w latach 70. homoseksualizm zosta\u0142 z DSM usuni\u0119ty. Z drug\u0105 wielk\u0105 klasyfikacj\u0105 ICD po\u017cegna\u0142 si\u0119 znacznie p\u00f3\u017aniej, w 1990 r. Skoro nie ma tu mowy o zaburzeniu, sk\u0105d wykazywany w badaniach gorszy stan psychiczny os\u00f3b nieheteroseksualnych?<\/p>\n

W przesz\u0142o\u015bci robiono badania, z kt\u00f3rych wynika\u0142o, \u017ce ka\u017cda osoba homoseksualna cierpi na jakie\u015b inne (jako \u017ce homoseksualizm r\u00f3wnie\u017c tak klasyfikowano) zaburzenie psychiczne. Sk\u0105d takie wyniki? Kiedy\u015b czyta\u0142em, \u017ce je\u015bli dysponujemy dowolnie du\u017c\u0105 grup\u0105 odbiorc\u00f3w, ka\u017cdy \u017cart zostanie przez kogo\u015b wzi\u0119ty na powa\u017cnie. To jednak nie jest \u017cart: ot\u00f3\u017c rzeczone badania robiono… w szpitalach psychiatrycznych. Tzn. bierzemy grup\u0119 gej\u00f3w ze szpitala psychiatrycznego i oceniamy, \u017ce ka\u017cdy z nich jest… zaburzony psychicznie! Logiczne? To tzw. pierwsza fala bada\u0144 nad zdrowiem psychicznym os\u00f3b nieheteroseksualnych.<\/p>\n

Druga fala to ju\u017c lata 70. \u2013 okres depatologizacji. Os\u00f3b badanych szukano m.in. w pubach (tak, mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107 wykrycia nadmiernego spo\u017cycia alkoholu. Mo\u017ce zrobimy tutaj sond\u0119 \u2013 kto z Pa\u0144stwa u\u017cywa czasem internetu?).<\/p>\n

Ale nadesz\u0142a trzecia fala bada\u0144 \u2013 przypadaj\u0105ca na ostatni\u0105 dekad\u0119 ubieg\u0142ego wieku. Wiarygodno\u015b\u0107 bada\u0144 znacz\u0105co wzros\u0142a, poprawiono niedor\u00f3bki metodologiczne. W dalszym ci\u0105gu cz\u0119sto\u015b\u0107 zaburze\u0144 psychicznych (zw\u0142aszcza depresyjnych lub l\u0119kowych) by\u0142a w\u015br\u00f3d os\u00f3b homoseksualnych wi\u0119ksza ni\u017c w\u015br\u00f3d heteroseksualnych (OR, czyli iloraz szans, oko\u0142o 2). Jak to wyt\u0142umaczy\u0107?<\/p>\n

Odpowied\u017a przychodzi z bada\u0144 nad stresem. Z rozwa\u017ca\u0144 nad nerwic\u0105 wojenn\u0105, a nast\u0119pnie stresem spo\u0142ecznym wywodzi si\u0119 poj\u0119cie stresu mniejszo\u015bciowego\u00a0\u2013 jako do\u015bwiadczenia specyficznego dla os\u00f3b zaliczaj\u0105cych si\u0119 do mniejszo\u015bci \u2013 religijnych, etnicznych, zwi\u0105zanych ze stanem zdrowia, ale tak\u017ce seksualnych. Wi\u0105\u017ce si\u0119 on z dyskryminacj\u0105, ni\u017cszym statusem spo\u0142ecznym os\u00f3b nale\u017c\u0105cych do mniejszo\u015bci, konfliktu mi\u0119dzy stylem \u017cycia czy warto\u015bciami osoby z mniejszo\u015bci a tymi dominuj\u0105cymi w danej spo\u0142eczno\u015bci. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 odrzuca mniejszo\u015b\u0107, inno\u015b\u0107; stygmatyzuje j\u0105, zyskuj\u0105c wzmocnienie wi\u0119zi w grupie wi\u0119kszo\u015bciowej. Model stresu mniejszo\u015bciowego Meyera zwraca uwag\u0119 na stresuj\u0105ce wydarzenia zewn\u0119trzne, oczekiwanie takich wydarze\u0144 przez przedstawicieli mniejszo\u015bci oraz internalizacj\u0119 (przyjmowanie za w\u0142asne) wi\u0119kszo\u015bciowych, negatywnych przekona\u0144 przez mniejszo\u015b\u0107. P\u00f3\u017aniej dodano ukrywanie si\u0119. To w\u0142a\u015bnie stres mniejszo\u015bci wini si\u0119 obecnie za powstawanie zaburze\u0144 psychicznych u cz\u0142onk\u00f3w mniejszo\u015bci.<\/p>\n

Osoby homoseksualne nara\u017cone s\u0105 na stres mniejszo\u015bciowy bardziej ni\u017c inne mniejszo\u015bci. Nasuwaj\u0105cy si\u0119 przyk\u0142ad mniejszo\u015bci, \u015brodowiska imigrant\u00f3w, trzymaj\u0105 si\u0119 razem, tworz\u0105 w\u0142asne zbiorowiska, w kt\u00f3rych rodziny \u017cyj\u0105 wsp\u00f3lnie, wspieraj\u0105c si\u0119 (jedn\u0105 z najbardziej zagro\u017conych grup imigrant\u00f3w s\u0105 nieletni bez opieki, pisa\u0142em o tym kiedy\u015b). Podobnie wspieraj\u0105 si\u0119 cz\u0142onkowie grup religijnych \u2013 i u nich cz\u0119sto ca\u0142a rodzina wchodzi w sk\u0142ad danej grupy.<\/p>\n

Zupe\u0142nie inaczej jest w przypadku os\u00f3b nieheteroseksualnych. Wywodz\u0105 si\u0119 one zwykle z heteronormatywnego \u015brodowiska, w kt\u00f3rym heteroseksualno\u015b\u0107 jest czym\u015b normalnym i oczywistym \u2013 dla ich rodzin, znajomych, wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Rodzina cz\u0119sto nie daje temu innemu<\/em> \u017cadnego wsparcia, niekiedy wr\u0119cz przeciwnie \u2013 nie akceptuje orientacji seksualnej niezgodnej z najcz\u0119stsz\u0105 w populacji. Jest jeszcze jedna r\u00f3\u017cnica \u2013 osoba homoseksualna stoi przed decyzj\u0105, czy ujawni\u0107 sw\u0105 orientacj\u0119 \u2013 r\u00f3wnie\u017c przed bliskimi. Osoba czarnosk\u00f3ra \u017cyj\u0105ca w\u015br\u00f3d bia\u0142ych nic ujawnia\u0107 nie musi. Muzu\u0142manka zakryta od st\u00f3p do g\u0142\u00f3w mo\u017ce spotka\u0107 si\u0119 z nietolerancj\u0105 na ulicy, ale w domu najcz\u0119\u015bciej nic jej nie spotka za eksponowanie swej wiary.<\/p>\n

Co wi\u0119cej, brak jawnie g\u0142oszonych pogl\u0105d\u00f3w homofobicznych nie oznacza wcale braku przemocy czy dyskryminacji. Istnieje poj\u0119cie mikroagresji, u\u017cywane pocz\u0105tkowo do opisu sytuacji Afroamerykan\u00f3w. Mikroagresja obejmuje mikronapa\u015bci, mikrozniewagi i mikrouniewa\u017cnienia. W literaturze podnosi si\u0119, \u017ce obecna jest ona r\u00f3wnie\u017c w dzia\u0142aniach profesjonalist\u00f3w maj\u0105cych w zamy\u015ble nie\u015b\u0107 osobom homoseksualnym pomoc. C\u00f3\u017c, my\u015blenie zmienia si\u0119 powoli.<\/p>\n

Tak czy inaczej wedle wsp\u00f3\u0142czesnych bada\u0144 orientacja inna ni\u017c heteroseksualna pozostaje w\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w ryzyka niekt\u00f3rych zaburze\u0144 psychicznych. Nie stanowi\u0105 one jednak immanentnej cechy samej orientacji, ale w znacznej mierze wynikaj\u0105 z czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych.<\/p>\n

Bibliografia:<\/p>\n