![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/20180717_080702-767x1024.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Praktycznie codziennie widz\u0119 ludzi wtajemniczonych. Ludzi, kt\u00f3rzy znaj\u0105 sekretny przycisk, nieznany posp\u00f3lstwu, umieszczony w ukrytym miejscu na zwyk\u0142ych przyciskach do zmiany \u015bwiate\u0142 na przej\u015bciach.<\/p>\n
Ka\u017cdy wie, \u017ce na przej\u015bciach dla pieszych (i przejazdach dla rower\u00f3w) bywaj\u0105 przyciski s\u0142u\u017c\u0105ce do zmiany \u015bwiat\u0142a czerwonego na zielone. Chyba tylko jednak w programach typu Ulica Sezamkowa jest tak, \u017ce zaraz po naci\u015bni\u0119ciu \u015bwiat\u0142o si\u0119 zmienia i mo\u017cna przej\u015b\u0107. W rzeczywisto\u015bci troch\u0119 trzeba poczeka\u0107 i tak. W wielu przypadkach, przynajmniej w Polsce, jest tak, \u017ce poczeka\u0107 trzeba dok\u0142adnie tyle samo, ile bez naciskania. Innymi s\u0142owy, taki przycisk jest tylko atrap\u0105 i niczemu nie s\u0142u\u017cy, poza ewentualnym daniem iluzorycznego poczucia wp\u0142ywu na rzeczywisto\u015b\u0107 (podobnie do przycisku szybszego zamykania windy w Stanach Zjednoczonych, gdzie czas otwarcia drzwi reguluje jakie\u015b prawo dotycz\u0105ce niepe\u0142nosprawnych i przycisk ten jest tylko atrap\u0105 i reliktem z czas\u00f3w sprzed tego prawa).<\/p>\n
Ludzie do\u015b\u0107 szybko si\u0119 tego nauczyli i teraz wielu ignoruje ten przycisk. I tu niespodzianka – istniej\u0105 przej\u015bcia, na kt\u00f3rych ten przycisk jednak dzia\u0142a. Je\u017celi si\u0119 go nie przyci\u015bnie, \u015bwiat\u0142o zielone nigdy si\u0119 nie za\u015bwieci. Tak jest nawet, gdy przej\u015bcie jest przy skrzy\u017cowaniu i samochody dostan\u0105 czerwone \u015bwiat\u0142o, bo zielone dostaj\u0105 samochody na jezdni krzy\u017cuj\u0105cej si\u0119. Przez jaki\u015b czas wtedy jest chyba jedna z najbardziej absurdalnych sytuacji drogowych – na pierwszej jezdni obie grupy u\u017cytkownik\u00f3w na kolizyjnych torach maj\u0105 czerwone \u015bwiat\u0142o i \u017cadna nie mo\u017ce skorzysta\u0107 z zatrzymania drugiej (i nie jest to stan przej\u015bciowy, trwaj\u0105cy kilka sekund, tylko co najmniej kilkadziesi\u0105t), po czym samochodom znowu w\u0142\u0105cza si\u0119 zielone. Zwykle piesi si\u0119 dopiero wtedy orientuj\u0105, \u017ce jednak tu wyj\u0105tkowo trzeba by\u0142o nacisn\u0105\u0107 przycisk, ale jest ju\u017c za p\u00f3\u017ano i naci\u015bni\u0119cie odnosi skutek dopiero za jaki\u015b czas (nawet kilka minut).<\/p>\n
Czasem jest jeszcze sytuacja taka, \u017ce w zasadzie przycisk trzeba nacisn\u0105\u0107, ale jest te\u017c jaki\u015b system detekcji i wystarczy przej\u015b\u0107 przed fotokom\u00f3rk\u0105, a przycisk zmieni stan bez naciskania (zwykle zapala si\u0119 na nim napis „Czekaj”).<\/p>\n
Ten wpis nie jest o tym, co uwa\u017cam o stosowaniu tych przycisk\u00f3w, ale przy okazji napisz\u0119, \u017ce zwykle uwa\u017cam je za z\u0142e rozwi\u0105zanie. Moim zdaniem przyciski takie powinny by\u0107 tylko w miejscach, gdzie przej\u015bcie przecina jezdni\u0119, na kt\u00f3rej jest do\u015b\u0107 sta\u0142y ruch samochodowy, prowadz\u0105cy do powstawania sznur\u00f3w samochod\u00f3w z co najwy\u017cej rzadkimi lukami, i jednocze\u015bnie do\u015b\u0107 sporadyczny i nieregularny ruch pieszy. Rzeczywi\u015bcie, w takich miejscach mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce nie ma sensu z automatu co jaki\u015b czas zatrzymywa\u0107 ci\u0105gu samochod\u00f3w, gdy i tak jest ma\u0142e prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce kto\u015b skorzysta z ich zatrzymania. Jednocze\u015bnie wiadomo, \u017ce w takich miejscach ci\u0119\u017cko liczy\u0107 na zatrzymanie si\u0119 kierowc\u00f3w w razie pojawienia si\u0119 ewentualnych przechodni\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 wtedy zmuszeni do d\u0142ugiego czekania, wi\u0119c nie jest \u017ale, \u017ce s\u0105 \u015bwiat\u0142a, a nie sama zebra. Natomiast takie sytuacje nie zachodz\u0105 na skrzy\u017cowaniach, bo tam i tak musi si\u0119 kiedy\u015b zmieni\u0107 \u015bwiat\u0142o. No chyba \u017ce dzia\u0142a dobrze system detekcji i zmienia si\u0119 ono dopiero, gdy na jezdni o mniejszym ruchu pojawi si\u0119 pojazd albo przed przej\u015bciem pieszy. Ale wtedy przycisk jest zb\u0119dny.<\/small><\/p>\n
Pisz\u0119 o przyciskach, ale coraz rzadziej widuj\u0119 przyciski w dos\u0142ownym znaczeniu – takie guziki, kt\u00f3re trzeba nacisn\u0105\u0107 z pewn\u0105 si\u0142\u0105, \u017ceby zadzia\u0142a\u0142 zestyk mechaniczny. Cz\u0119\u015bciej widuj\u0119 takie, gdzie jest zestyk sensorowy, kt\u00f3ry wystarczy dotkn\u0105\u0107 jak na ekranie dotykowym.<\/p>\n
Dobra, to wszystko s\u0105 sprawy mniej lub bardziej znane, do pewnego stopnia zwi\u0105zane z zapisami rozporz\u0105dzenia\u00a0Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 lipca 2015 r. zmieniaj\u0105cego rozporz\u0105dzenie w sprawie szczeg\u00f3\u0142owych warunk\u00f3w technicznych dla znak\u00f3w i sygna\u0142\u00f3w drogowych oraz urz\u0105dze\u0144 bezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego i warunk\u00f3w ich umieszczania na drogach. A gdzie wtajemniczenie?<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c nieraz przyciski przy przej\u015bciach maj\u0105 ma\u0142y czarny (wygl\u0105da jak gumowy, w sumie nie wiem, jakie tworzywo go tworzy) dzyndzelek od spodu. To te\u017c jest przycisk. Zreszt\u0105, bardzo cz\u0119sto jest to jedyny przycisk, bo zasadnicza cz\u0119\u015b\u0107 przyczepionego do s\u0142upka ustrojstwa nie ma widocznego przycisku, tylko powierzchni\u0119 z piktogramem osoby z lask\u0105. Nie jest to regu\u0142\u0105 – mog\u0105 one pojawi\u0107 si\u0119 i na takich z piktogramem r\u0119ki i napisem „Naci\u015bnij” lub „Dotknij”. Te z napisami s\u0105 mniej frustruj\u0105ce – cz\u0142owiek naciska i – je\u017celi dot\u0105d nie \u015bwieci\u0142 si\u0119 napis „Czekaj”, to si\u0119 wy\u015bwietla i wiadomo, \u017ce co\u015b zadzia\u0142a\u0142o. Co\u015b si\u0119 zrobi\u0142o i jest skutek.\u00a0 Te bez napis\u00f3w, a z obrazkiem niewidomego, s\u0105 bardziej, bo cz\u0142owiek naciska i nic si\u0119 nie zmienia – \u017cadnego nowego napisu nie ma. No ale w\u0142a\u015bnie jest ten dolny, nieco ukryty przycisk. Co prawda on te\u017c nie powoduje wy\u015bwietlenia jakiego\u015b napisu, wi\u0119c wygl\u0105da, jakby nic nie zmienia\u0142, ale nie z nami takie numery. Jest ukryty, a wi\u0119c na pewno dla wtajemniczonych – np. jakich\u015b robotnik\u00f3w drogowych albo innej policji, zatem musi dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n
No i w\u0142a\u015bnie praktycznie codziennie widz\u0119 kogo\u015b, kto ten tajemny przycisk naciska (dzi\u015b ju\u017c dwa razy). Wszyscy stoj\u0105 jak barany i czekaj\u0105, a on naciska i wie, \u017ce dzi\u0119ki temu szybciej si\u0119 zmieni \u015bwiat\u0142o.<\/p>\n
Pierwsze takie przyciski z piktogramem niewidomego widzia\u0142em w Niemczech. Troch\u0119 nie wiedzia\u0142em, czy mam je naciska\u0107. Zniech\u0119ca\u0142 mnie napis nur f\u00fcr blinde<\/em> – co prawda niemieckiego nie znam, ale mimo to mia\u0142em niejasne przeczucie, \u017ce to tylko dla niewidomych. Akurat to nie mia\u0142o wi\u0119kszego znaczenia, bo kierowcy i tak si\u0119 zatrzymywali, gdy tylko podchodzi\u0142em do przej\u015bcia. Czasami te\u017c nie za bardzo wiedzia\u0142em, co by tam by\u0142o do naci\u015bni\u0119cia – bo by\u0142a to mniejsza lub wi\u0119ksza skrzynka przypi\u0119ta do s\u0142upka, ale bez widocznych przycisk\u00f3w, za to g\u0142o\u015bno pykaj\u0105ca.<\/p>\n Te polskie skrzyneczki te\u017c pykaj\u0105 (cho\u0107 chyba ciszej ni\u017c niemieckie, a mo\u017ce tylko mi si\u0119 zdaje). Gdy jest zielone \u015bwiat\u0142o, pykaj\u0105 cz\u0119sto, gdy czerwone – rzadko. W pewnym momencie m\u00f3j geniusz odezwa\u0142 si\u0119, i u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce te pykaj\u0105ce urz\u0105dzenia z piktogramem niewidomego to jaka\u015b nowa, bardziej dyskretna d\u017awi\u0119kowo wersja sygnalizatora dla niewidomych. Pewnie, gdybym przeczyta\u0142 ww. rozporz\u0105dzenie, domy\u015bli\u0142bym si\u0119, \u017ce jest to sygnalizator akustyczny dla pieszych, o kt\u00f3rym mowa w punkcie\u00a03.3.5.2, ale kto czyta\u0142 to rozporz\u0105dzenie?<\/p>\n W ka\u017cdym razie, w\u015br\u00f3d narzeka\u0144 na iluzoryczno\u015b\u0107 dzia\u0142ania przycisk\u00f3w zmieniaj\u0105cych \u015bwiat\u0142a, niema\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zajmuj\u0105 narzekania skierowane w\u0142a\u015bnie na te sygnalizatory d\u017awi\u0119kowe. Faktem jest, \u017ce wygl\u0105daj\u0105 one \u0142udz\u0105co podobnie do przycisk\u00f3w zmiany \u015bwiate\u0142, a wydawany sygna\u0142 jest du\u017co s\u0142abszy ni\u017c w sygnalizatorach stosowanych dawniej. Konfuzji sprzyja fakt, \u017ce nierzadko na jednym skrzy\u017cowaniu jedno przej\u015bcie jest wyposa\u017cone w przyciski dla pieszych, a drugie w sygnalizatory dla niewidomych. Natomiast ci\u0119\u017cko mie\u0107 pretensj\u0119 do sygnalizatora d\u017awi\u0119kowego, \u017ce obmacywanie go nie zmienia \u015bwiate\u0142. R\u00f3wnie dobrze mo\u017cna by mie\u0107 takie pretensje do sygnalizator\u00f3w \u015bwietlnych.<\/p>\n Ale wr\u00f3\u0107my do tajemniczego dodatkowego przycisku. Mo\u017ce by\u0107 on na dole zar\u00f3wno sygnalizatora akustycznego nies\u0142u\u017c\u0105cego z zasady do zmiany \u015bwiate\u0142, jak i przycisku do tej zmiany. Ot\u00f3\u017c to te\u017c jest sygnalizator, tyle \u017ce wibracyjny. M\u00f3wi o nim punkt\u00a0\u00a03.3.5.3 rozporz\u0105dzenia. Osoba niewidoma mo\u017ce taki sygnalizator dotkn\u0105\u0107, a wypuk\u0142o\u015bci wskazuj\u0105 jej kierunek drogi. Poza tym wibruje on z tak\u0105 sam\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105, jak sygna\u0142 d\u017awi\u0119kowy. No i, co kluczowe w tym wpisie, mo\u017ce mie\u0107 dodatkowy zestyk mechaniczny. Naci\u015bni\u0119cie go jednak nie wp\u0142ynie na zmian\u0119 \u015bwiat\u0142a. Celem jego naci\u015bni\u0119cia jest wyd\u0142u\u017cenie fazy \u015bwiat\u0142a zielonego, kt\u00f3ra nast\u0105pi niezale\u017cnie od naciskania. Podobno tu te\u017c jest tak, \u017ce to dzia\u0142a albo nie, czyli faza zielona si\u0119 wyd\u0142u\u017cy na niekt\u00f3rych przej\u015bciach, a na innych nie. Tego sam nie sprawdza\u0142em.<\/p>\n Zatem, owszem, dodatkowy przycisk jest. Jest on dla wtajemniczonych w takim sensie, \u017ce nie powinni go u\u017cywa\u0107 zwykli przechodnie, a by\u0107 mo\u017ce o jego funkcji s\u0105 nauczani niepe\u0142nosprawni w ramach jakich\u015b zaj\u0119\u0107 ucz\u0105cych samodzielnego funkcjonowania w \u015bwiecie. W\u0142a\u015bciwie, to pewnie powinni go u\u017cywa\u0107 nie tylko niewidomi, ale te\u017c niepe\u0142nosprawni ruchowo, kt\u00f3rzy tym bardziej mog\u0105 mie\u0107 problem ze zmieszczeniem si\u0119 z przekroczeniem jezdni w standardowej fazie zielonego \u015bwiat\u0142a. Co warto zauwa\u017cy\u0107, takich element\u00f3w nie ma na przyciskach (teoretycznie) zmieniaj\u0105cych \u015bwiat\u0142a na przejazdach rowerowych. In\u017cynierowie ruchu zak\u0142adaj\u0105, \u017ce korzystaj\u0105cy z takich przejazd\u00f3w raczej nie potrzebuj\u0105 wyd\u0142u\u017cania zielonej fazy. Widuj\u0119 jednak te\u017c rowerzyst\u00f3w, kt\u00f3rzy si\u0119gaj\u0105 do tego przycisku przy przej\u015bciu.<\/p>\n Ostatecznie wi\u0119c przekonanie, \u017ce wci\u015bni\u0119cie tego nieco ukrytego przycisku przyspieszy pojawienie si\u0119 zielonego \u015bwiat\u0142a, jest tylko kompletnie nieuzasadnionym mniemaniem. Par\u0119 razy ju\u017c pisa\u0142em o tym, \u017ce ludzie lubi\u0105 mie\u0107 przekonanie, \u017ce wiedz\u0105 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c przeci\u0119tny cz\u0142owiek, ale tylko im si\u0119 tak wydaje. To jest kolejny przyk\u0142ad tego zjawiska.<\/p>\n