{"id":624,"date":"2010-08-25T09:02:49","date_gmt":"2010-08-25T07:02:49","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=624"},"modified":"2013-02-12T11:35:48","modified_gmt":"2013-02-12T10:35:48","slug":"nic-nowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2010\/08\/25\/nic-nowego\/","title":{"rendered":"Nic nowego"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Sko\u0144czy\u0142 si\u0119 sezon urlopowy i od kilku dni szlifuj\u0119 swoje wyst\u0105pienie z konferencji, w jakiej bra\u0142em udzia\u0142 tu\u017c przed wakacjami. Napisany ju\u017c dawno artyku\u0142 wci\u0105\u017c czytam i poprawiam, pami\u0119taj\u0105c o tym, co wtedy m\u00f3wi\u0142em i o czym p\u00f3\u017aniej rozmawiali\u015bmy. W sumie stwierdzam, \u017ce nie uda\u0142o mi si\u0119 powiedzie\u0107 nic nowego.<\/p>\n

<\/p>\n

Konferencja by\u0142a po\u015bwi\u0119cona j\u0119zykowi, r\u00f3wnie\u017c w wymiarze filozoficznym. M\u00f3wi\u0142em o bycie i problemach zwi\u0105zanych z nadaniem temu poj\u0119ciu jakiej\u015b jednoznacznej i wyra\u017anej tre\u015bci. Im by\u0142o bli\u017cej konferencji, tym cz\u0119\u015bciej dochodzi\u0142em do wniosku, \u017ce ca\u0142a problematyka bytu da si\u0119 w sumie zamkn\u0105\u0107 w kilkunastu kluczowych ksi\u0105\u017ckach i tekstach. W gruncie rzeczy jest to obracanie wci\u0105\u017c tymi samymi poj\u0119ciami: istnienie, rzecz, przedmiot, co\u015b, istniej\u0105ce, byt, bycie, egzystencja, istota itp. Wprawdzie znaczenia si\u0119 zmieniaj\u0105, podobnie konteksty, lecz mimo wszystko pozostaje co\u015b sta\u0142ego. Ile schemat\u00f3w mo\u017cna u\u0142o\u017cy\u0107 z tych samych element\u00f3w? To tak jak klocki – niby wydaje si\u0119, \u017ce zbudowa\u0107 mo\u017cna wiele, ale w praktyce okazuje si\u0119, \u017ce liczba tych schemat\u00f3w jest ograniczona.<\/p>\n

Poczu\u0142em si\u0119 niemal jak w pu\u0142apce. Chcia\u0142em powiedzie\u0107 co\u015b nowego, lecz efekt ko\u0144cowy mnie nie zadowala\u0142, bo zn\u00f3w wyl\u0105dowa\u0142em w znanym sobie miejscu. Zacz\u0105\u0142em si\u0119 wi\u0119c zastanawia\u0107, sk\u0105d w og\u00f3le si\u0119 bior\u0105 takie, a nie inne schematy my\u015blenia w metafizyce. Z czego one wynikaj\u0105? Czy przypadkiem nie jest tak, \u017ce s\u0105 one ju\u017c zawarte we wspomnianych przeze mnie poj\u0119ciach, kt\u00f3re przez to narzucaj\u0105 okre\u015blone sposoby my\u015blenia?<\/p>\n

Podejrzewam, \u017ce tak m\u00f3g\u0142 si\u0119 poczu\u0107 Martin Heidegger w jaki\u015b czas po publikacji „Bycia i czasu”. Sprawa jest znana. Heidegger w tej ksi\u0105\u017cce pr\u00f3bowa\u0142 opisa\u0107 bycie (istnienie, egzystencj\u0119). Swoje rozwa\u017cania opar\u0142 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce kluczem do pytania o bycie jest ten, kto to pytanie zadaje. Uzna\u0142 wi\u0119c, \u017ce dok\u0142adna analiza egzystencji cz\u0142owieka da mu mo\u017cliwo\u015b\u0107 wnikni\u0119cia w bycie. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o. W jaki\u015b czas po publikacji dostrzeg\u0142, \u017ce zamiast napisa\u0107 o byciu, napisa\u0142 o bycie i wpad\u0142 w t\u0119 sam\u0105 pu\u0142apk\u0119, kt\u00f3rej pragn\u0105\u0142 unikn\u0105\u0107.<\/p>\n

Najbardziej podejrzane przy tym wyda\u0142o mi si\u0119 poj\u0119cie przedmiotu (rzeczy); \u017ce to w nim zawarta jest ta pu\u0142apka. Ale czy da si\u0119 w og\u00f3le unikn\u0105\u0107 s\u0142\u00f3w „przedmiot” lub „rzecz”? Czy jest co\u015b w metafizyce, co pozostanie, gdy usun\u0105\u0107 wszystko to, co jest z nimi zwi\u0105zane? Chyba nie. Z tego powodu za ka\u017cdym razem, gdy pytamy o to, na czym polega istnienie rzeczy, my\u015blimy w\u0142a\u015bnie o rzeczy i zamieniamy istnienie na istot\u0119. Dlatego my\u015bl\u0119, \u017ce w metafizyce lub ontologii to w\u0142a\u015bnie rzecz lub przedmiot zajmuj\u0105 miejsce centralne, a reszta jest dodatkiem.<\/p>\n

Teraz trzeba pomy\u015ble\u0107 nad porz\u0105dnymi definicjami obu poj\u0119\u0107. A mo\u017ce jest to kolejna pu\u0142apka?<\/p>\n

Grzegorz Pacewicz<\/strong><\/p>\n

Fot. courambel, Flickr (CC SA)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sko\u0144czy\u0142 si\u0119 sezon urlopowy i od kilku dni szlifuj\u0119 swoje wyst\u0105pienie z konferencji, w jakiej bra\u0142em udzia\u0142 tu\u017c przed wakacjami. Napisany ju\u017c dawno artyku\u0142 wci\u0105\u017c czytam i poprawiam, pami\u0119taj\u0105c o tym, co wtedy m\u00f3wi\u0142em i o czym p\u00f3\u017aniej rozmawiali\u015bmy. W sumie stwierdzam, \u017ce nie uda\u0142o mi si\u0119 powiedzie\u0107 nic nowego.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,43,6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/624"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=624"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/624\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2236,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/624\/revisions\/2236"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=624"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=624"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=624"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}