{"id":63,"date":"2007-04-19T11:34:08","date_gmt":"2007-04-19T09:34:08","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=63"},"modified":"2013-02-23T23:35:59","modified_gmt":"2013-02-23T22:35:59","slug":"kosci-zostaly-sprzedane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2007\/04\/19\/kosci-zostaly-sprzedane\/","title":{"rendered":"Ko\u015bci zosta\u0142y sprzedane"},"content":{"rendered":"

\"dinozaury-200_1.jpg\"16 kwietnia odby\u0142a si\u0119 w s\u0142ynnym paryskim domu aukcyjnym sztuki Christie’s<\/a> sprzeda\u017c skamielin i szkielet\u00f3w wymar\u0142ych zwierz\u0105t. Wystawianie starych ko\u015bci na aukcj\u0119 obok obraz\u00f3w, rze\u017ab i antycznych mebli (ale r\u00f3wnie\u017c meteoryt\u00f3w czy kolekcji motyli) nie odbywa si\u0119 po raz pierwszy. Jest jednak atrakcj\u0105 do\u015b\u0107 rzadk\u0105. Ostatnia aukcja Christie?s zas\u0142yn\u0119\u0142a te\u017c z powodu podejrze\u0144 o swego rodzaju przekr\u0119ty czy przekr\u0119ciki.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym okazem reklamowanym przed aukcj\u0105 by\u0142 szkielet mamuta nazwanego Prezydentem<\/a>. Mia\u0142 by\u0107 to wyj\u0105tkowy okaz, cho\u0107 nie bardzo wiadomo, na czym jego wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 mia\u0142aby polega\u0107 (prawdopodobnie na rozmiarach). Prezydentowi mamutowi towarzyszyli w ostatniej drodze przed sprzeda\u017c\u0105 nied\u017awied\u017a jaskiniowy<\/a> i nosoro\u017cec w\u0142ochaty<\/a>, z tej samej epoki geologicznej. Nied\u017awied\u017a i nosoro\u017cec imion ju\u017c nie mia\u0142y. Poza tym wystawiono na sprzeda\u017c pi\u0119knie zachowan\u0105 skamienia\u0142\u0105 czaszk\u0119 Itasuchusa<\/a><\/em> – krokodyla z epoki kredowej z doln\u0105 szcz\u0119k\u0105 i prawie kompletnym uz\u0119bieniem (o tym za chwil\u0119), skamienia\u0142e trylobity, ryby, ptaki, nietoperza i \u017caby.<\/p>\n

<\/p>\n

Wielu paleontolog\u00f3w protestowa\u0142o przed aukcj\u0105 – nie podoba\u0142o im si\u0119 wystawianie na sprzeda\u017c znalezisk, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie dla nauki. Chodzi nie tylko o zachowanie nietkni\u0119tych kolekcji, ale i o zagro\u017cenie z powodu ich artystycznego restaurowania, kt\u00f3re niszczy bezpowrotnie naukow\u0105 warto\u015b\u0107 znalezisk. Najbardziej gro\u017ane w skutkach jest zwyk\u0142e ich podrabianie. Obiekty tego typu maj\u0105 znaczenie dla nauki tylko w\u00f3wczas, gdy wiadome i udokumentowane dok\u0142adnie jest miejsce ich pochodzenia, pok\u0142ad i najbli\u017csze s\u0105siedztwo geologiczne. Prezydent i jego \u015bwita pochodzi\u0107 mia\u0142y z Syberii, wspomniane wy\u017cej trylobity, ptaki i p\u0142azy z Monte Bolca<\/a> we W\u0142oszech i z francuskiej Prowansji, ale na jakiej podstawie paleontolodzy mieliby w to uwierzy\u0107?<\/p>\n

Tygodnik „Le Nouvel Observateur<\/a>” doni\u00f3s\u0142, \u017ce Prezydent, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 wyj\u0105tkowym okazem, jest jednym z wielu szkielet\u00f3w mamut\u00f3w, jakie ma na sk\u0142adzie rosyjskie przedsi\u0119biorstwo SPPL – Saint Petersburg Paleontological Laboratory<\/a>. Cena wywo\u0142awcza szkieletu – 150 tysi\u0119cy euro (poszed\u0142 za 260 tysi\u0119cy euro) – ma si\u0119 jednak nijak do cen, jakich \u017c\u0105da za swoje szkielety SPPL w Rosji. Nie musz\u0119 dodawa\u0107, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 cen\u0119 podci\u0105gni\u0119to. Nied\u017awiedzia i nosoro\u017cca wyceniono za\u015b odpowiednio na 20 i 55 tysi\u0119cy euro (N.B. \u015bwiatowy rekord nale\u017cy do zachowanego w 90 proc. skamienia\u0142ego Tyranosaurusa rexa<\/em> o wdzi\u0119cznym imieniu Sue<\/a>, kt\u00f3rego sprzedano w USA za 8,4 milina dolar\u00f3w. Nabywc\u0105 by\u0142o Chicago’s Field Museum<\/a>, kt\u00f3re wspar\u0142 finansowo McDonald’s Corp., Walt Disney World Resort i prywatni donatorzy). R\u00f3wnie\u017c czaszka Itasuchusa<\/em> wystawianego przez Christie’s zosta\u0142a odrestaurowana w estetycznie dobry, ale naukowo niedopuszczalny spos\u00f3b. Poza tym paleontolodzy podejrzewaj\u0105, i\u017c w rzeczywisto\u015bci dolna szcz\u0119ka nie nale\u017cy do tego samego osobnika.<\/p>\n

Muzeum Historii Naturalnej w Pary\u017cu<\/a> mia\u0142o wprawdzie prawo pierwokupu skamielin, ale zrezygnowa\u0142o z niego nie tylko z powodu ceny, ale g\u0142\u00f3wnie w\u0142a\u015bnie z powodu obaw utraty wa\u017cnych dla naukowc\u00f3w atrybut\u00f3w wystawianych na sprzeda\u017c znalezisk.<\/p>\n

Handlarze skamielin stosuj\u0105 nie tylko w\u0142asne metody konserwacji, ale i takie\u017c zasady sprzeda\u017cy. Przed dwoma laty, inny szykowny paryski dom aukcyjny – H\u00f4tel Druot<\/a> wystawia\u0142 na aukcji czaszk\u0119 Spinosaurusa<\/a><\/em> za jedyne 81 tysi\u0119cy euro. Znaleziskiem interesowa\u0142y si\u0119 paryskie i londy\u0144skie<\/a> muzea historii naturalnej. \u017badne nie zdecydowa\u0142o si\u0119 na zakup. Pow\u00f3d: czaszka najprawdopodobniej te\u017c by\u0142a zlepkiem kilku osobnik\u00f3w. Paryskie muzeum wycofa\u0142o si\u0119 z zakupu ju\u017c po wys\u0142aniu listu intencyjnego. Teraz dom aukcyjny ci\u0105ga je po s\u0105dach nie uznaj\u0105c naukowych ekspertyz za wa\u017cne z punktu widzenia aukcyjnych zwyczaj\u00f3w handlowych.<\/p>\n

Nauka jednak nie tylko traci na aukcyjnym systemie handlu skamielinami. Dzi\u0119ki przyn\u0119cie w postaci spodziewanego profitu ro\u015bnie liczba poszukiwaczy takich eksponat\u00f3w, a wi\u0119c i liczba samych znalezisk. Tak samo jak to bywa w przyrodzie, bywa r\u00f3wnie\u017c w nauce – wa\u017cne jest zachowanie r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy pozytywnymi i negatywnymi wp\u0142ywami pozanaukowej dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka.<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

Fot. denn<\/strong><\/a> \/ Flickr (CC BY SA)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

16 kwietnia odby\u0142a si\u0119 w s\u0142ynnym paryskim domu aukcyjnym sztuki Christie’s sprzeda\u017c skamielin i szkielet\u00f3w wymar\u0142ych zwierz\u0105t. Wystawianie starych ko\u015bci na aukcj\u0119 obok obraz\u00f3w, rze\u017ab i antycznych mebli (ale r\u00f3wnie\u017c meteoryt\u00f3w czy kolekcji motyli) nie odbywa si\u0119 po raz pierwszy. Jest jednak atrakcj\u0105 do\u015b\u0107 rzadk\u0105. Ostatnia aukcja Christie?s zas\u0142yn\u0119\u0142a te\u017c z powodu podejrze\u0144 o swego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2551,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions\/2551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}