{"id":655,"date":"2010-11-13T23:15:30","date_gmt":"2010-11-13T22:15:30","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=655"},"modified":"2013-02-11T19:45:27","modified_gmt":"2013-02-11T18:45:27","slug":"gaude-mater-polonia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2010\/11\/13\/gaude-mater-polonia\/","title":{"rendered":"Gaude Mater Polonia"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

W ubieg\u0142\u0105 \u015brod\u0119 mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 i zaszczyt uczestniczy\u0107 na Uniwersytecie Warszawskim w uroczysto\u015bci odnowienia doktoratu mojego mentora Profesora Andrzeja K. Tarkowskiego.<\/p>\n

Zaczn\u0119 od wyja\u015bnienia, czym jest odnowienie doktoratu. Ot\u00f3\u017c, w najwi\u0119kszym skr\u00f3cie, jest to stosowany na UW wybieg nadawania odpowiednika tytu\u0142u doktora honoris causa (DHC) na w\u0142asnej uczelni. Poniewa\u017c ustawa tego nie przewiduje, postanowiono wprowadzi\u0107 nowy zwyczaj odnawiania doktoratu po 50 latach. Taki zaszczyt spotka\u0142 w\u0142a\u015bnie mojego by\u0142ego szefa.<\/p>\n

<\/p>\n

Procedura wygl\u0105da tak samo jak przy nadawaniu tytu\u0142u DHC. Jest promotor, recenzje uczonych z poza uczelni i ostateczny werdykt wypisany po \u0142acinie przez rektora UW. Oczywi\u015bcie z nowego przewodu doktorskiego, jak i z recenzji wynika, \u017ce uhonorowany ma niezwyk\u0142e zas\u0142ugi dla nauki \u015bwiatowej, polskiej, i dla rodzimej uczelni.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W przypadku prof. Tarkowskiego procedura ta by\u0142a zwyk\u0142\u0105 formalno\u015bci\u0105, gdy\u017c wszystkie te zas\u0142ugi s\u0105 powszechnie znane i w pe\u0142ni uznane od dawna. Publikacje naukowe prof. Tarkowskiego otworzy\u0142y now\u0105 er\u0119 bada\u0144 embriologii ssak\u00f3w, a dok\u0142adniej myszy – najlepszego modelu do bada\u0144 po\u015brednio r\u00f3wnie\u017c rozwoju cz\u0142owieka.<\/p>\n

Wyniki do\u015bwiadcze\u0144 profesora by\u0142y opublikowane wielokrotnie w „Nature”, i to w\u00f3wczas, gdy \u017cadnemu biologowi w Polsce nie \u015bni\u0142o si\u0119, by publikowa\u0107 w takich czasopismach – chodzi o koniec lat 50., lata 60. i 70. XX wieku. Do tej pory samodzielnie eksperymentuje i publikuje on w doskona\u0142ych czasopismach z dziedziny biologii rozwoju.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W\u0142a\u015bnie ukaza\u0142a si\u0119 w internecie (przed wersj\u0105 papierow\u0105) nowa publikacja Profesora (w „Developmental Biology”). W wielkim skr\u00f3cie: wykazuje ona, \u017ce ca\u0142a i zdrowa mysz mo\u017ce urodzi\u0107 si\u0119 z pojedynczego blastomeru 1\/16. W pe\u0142ni wyro\u015bni\u0119ty, cho\u0107 mniej zdrowy, p\u0142\u00f3d, z przepuklin\u0105 jelitow\u0105 (co jest cz\u0119stym problemem rozwojowym nie zwi\u0105zanym zapewne z opisywanym tu zabiegiem) uzyskany zosta\u0142 z pojedynczej kom\u00f3rki pochodz\u0105cej z zarodka 32-kom\u00f3rkowego.<\/p>\n

Dodam tylko, \u017ce doktorat profesora sprzed pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu lat dotyczy\u0142 pe\u0142nego rozwoju myszy po zniszczeniu jednego z dw\u00f3ch blastomer\u00f3w na stadium dwukom\u00f3rkowym. Udowadnia\u0142 on niezwyk\u0142e w \u015bwiecie zwierz\u0105t zdolno\u015bci regulacyjne zarodk\u00f3w ssak\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dalsze badania, opublikowane w „Nature” w roku 1961, potwierdzi\u0142y t\u0119 hipotez\u0119 i wykaza\u0142y, \u017ce r\u00f3wnie\u017c \u0142\u0105czenie ze sob\u0105 wi\u0119kszej liczby zarodk\u00f3w na wczesnych stadiach rozwojowych ko\u0144czy si\u0119 urodzeniem zupe\u0142nie normalnie uformowanej myszy. W ten spos\u00f3b plastyczno\u015b\u0107 rozwoju ssak\u00f3w z hipotezy przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w teori\u0119 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 do dzi\u015b.<\/p>\n

Nowa publikacja z „Developmental Biology” zn\u00f3w potwierdza t\u0119 teori\u0119. Wykazuje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce nawet pojedyncza kom\u00f3rka 32-kom\u00f3rkowego zarodka myszy, a wi\u0119c taka, kt\u00f3ra przesz\u0142a 5 podzia\u0142\u00f3w od momentu zap\u0142odnienia, zachowuje pe\u0142ni\u0119 zdolno\u015bci do tworzenia ca\u0142ego organizmu (zwan\u0105 totipotencj\u0105).
\nNie b\u0119d\u0119 tu przytacza\u0142 kolejnych osi\u0105gni\u0119\u0107 Profesora, bo nie o ich liczb\u0119, a raczej o ich jako\u015b\u0107, tu chodzi. Dodam tylko, \u017ce w kierowanym przez niego Zak\u0142adzie Embriologii UW, swoje pierwsze do\u015bwiadczenia z zap\u0142odnieniem oocyt\u00f3w myszy (mysimi plemnikami) przeprowadzali p\u00f3\u017aniejsi tw\u00f3rcy polskiej szko\u0142y zap\u0142odnienia in vitro u ludzi, dzi\u015b profesorowie S\u0142awomir Wo\u0142czy\u0144ski i Waldemar Kuczy\u0144ski z AM w Bia\u0142ymstoku.<\/p>\n

Wspominam te wydarzenia z pocz\u0105tk\u00f3w lat 80. XX wieku po to, by uzmys\u0142owi\u0107 fakt, \u017ce badania Prof. Tarkowskiego mia\u0142y nie tylko wielkie walory poznawcze, ale otworzy\u0142y r\u00f3wnie\u017c drog\u0119 do powstania w Polsce „embriologii stosowanej”, np. w postaci w\u0142a\u015bnie zabiegu zap\u0142odnienia pozaustrojowego.<\/p>\n

Ceremonia odnowienia doktoratu, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w Sali Senatu UW w Pa\u0142acu Kazimierzowskim na Krakowskim Przedmie\u015bciu, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od od od\u015bpiewania przez ch\u00f3r akademicki UW „Jeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a”. Po przemowach promotora, pani dziekan, rektora i samego jubilata by\u0142y jeszcze „Gaude Mater Polonia” i „Gaudeamus igitur”. O uroczysto\u015bci napisa\u0142 w „Gazecie Sto\u0142ecznej” S\u0142awek Zag\u00f3rski<\/a>.<\/p>\n

Pisz\u0119 o tym, bo chyba \u017cadne inne medium w Polsce (poza witrynami internetowymi) nie donios\u0142o o tej uroczysto\u015bci. Nie chodzi oczywi\u015bcie o to, \u017ceby z profesora robi\u0107 pani\u0105 Kluzik-Rostkowsk\u0105 czy pana Poncyljusza i rozprawia\u0107 o nim 24 godziny na dob\u0119 przez 7 dni w tygodniu we wszystkich mediach. Jednak warto zaduma\u0107 si\u0119 przez chwil\u0119, por\u00f3wnuj\u0105c rang\u0119 prac prof. Tarkowskiego z dokonaniami polityk\u00f3w, o kt\u00f3rych od tygodnia bezustannie m\u00f3wi ca\u0142a Polska.<\/p>\n

Z pozoru r\u00f3\u017cnica polega\u0107 mo\u017ce na skali jazgotu medialnego. Ale wa\u017cniejsze wydaje mi si\u0119, \u017ce ci ostatni nigdy nie us\u0142ysz\u0105 wspanialej pie\u015bni „Gaude Mater Polonia”, wykonanej specjalnie na ich cze\u015b\u0107. A to wystarczaj\u0105co pi\u0119kna nagroda, kt\u00f3ra nie mo\u017ce r\u00f3wna\u0107 si\u0119 z \u017cadn\u0105 tani\u0105 popularno\u015bci\u0105 medialn\u0105.<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

Fot. JK<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ubieg\u0142\u0105 \u015brod\u0119 mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 i zaszczyt uczestniczy\u0107 na Uniwersytecie Warszawskim w uroczysto\u015bci odnowienia doktoratu mojego mentora Profesora Andrzeja K. Tarkowskiego. Zaczn\u0119 od wyja\u015bnienia, czym jest odnowienie doktoratu. Ot\u00f3\u017c, w najwi\u0119kszym skr\u00f3cie, jest to stosowany na UW wybieg nadawania odpowiednika tytu\u0142u doktora honoris causa (DHC) na w\u0142asnej uczelni. Poniewa\u017c ustawa tego nie przewiduje, postanowiono wprowadzi\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,5,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/655"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=655"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2177,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/655\/revisions\/2177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}