![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Sigmund_freud_um_1905-768x1024.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Dawno temu (jeszcze w XIX wieku) uznawano dziecko za istot\u0119 aseksualn\u0105. Seksualno\u015b\u0107 wi\u0105zano bowiem z rozrodem, a dziecko do rozrodu nie przyst\u0119puje, po c\u00f3\u017c wi\u0119c by mia\u0142o by\u0107 seksualne? Sfer\u0119 seksualn\u0105 wi\u0105zano z poczuciem winy i wstydu, dziecko mia\u0142o by\u0107 czyste i niewinne. A potem przyszed\u0142 Freud.<\/p>\n
<\/p>\n
C\u00f3\u017c nam dzisiaj pozosta\u0142o po Freudzie? Na pewno rola pod\u015bwiadomo\u015bci… czy mo\u017ce raczej nie\u015bwiadomo\u015bci? Freud jednak pojmowa\u0142 j\u0105 inaczej, ni\u017c dzi\u015b: skupia\u0142 si\u0119 na tre\u015bciach pierwotnie \u015bwiadomych, z kt\u00f3rymi cz\u0142owiek sobie nie radzi i dlatego chowa je \u2013 niczym pod dywan – gdzie\u015b w pod\u015bwiadomo\u015bci. Dzisiaj m\u00f3wi si\u0119 raczej, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 pracy m\u00f3zgu zachodzi nie\u015bwiadomie i nieliczne tylko jej efekty s\u0105 udost\u0119pniane \u015bwiadomo\u015bci. Mo\u017cna nawet wiedzie\u0107 co\u015b, nie wiedz\u0105c, \u017ce si\u0119 wie (np. \u015blepowidzenie – niewidomy z uszkodzonym p\u0142atem potylicznym m\u00f3zgu nie widzi nic \u015bwiadomie i jest przekonany o w\u0142asnej \u015blepocie, ale na pytania, co mu si\u0119 pokazuje przed oczami, dziwnym trafem odpowiada prawid\u0142owo). Oczywi\u015bcie i dzisiaj w\u015br\u00f3d mechanizm\u00f3w radzenia sobie z problemami wymienia si\u0119 Freudowskie wyparcie, ale jego rola nie jest ju\u017c a\u017c tak kluczowa w psychologii.<\/p>\n
Psychoanaliza \u2013 kolejne wielkie osi\u0105gni\u0119cie uczonego – te\u017c ju\u017c raczej nie jest powszechnie stosowana. Da\u0142a pocz\u0105tek wielu rozmaitym szko\u0142om psychoterapii. Najbli\u017cej do niej terapii psychodynamicznej, jednak znacznie cz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 nie maj\u0105c\u0105 z psychoanaliz\u0105 wiele wsp\u00f3lnego terapi\u0119 poznawczo-behawioraln\u0105, znacznie lepiej przebadan\u0105.<\/p>\n
Podzia\u0142 na ego, id i superego? W codziennej pracy psychiatry nie ma on w\u0142a\u015bciwie \u017cadnego zastosowania, w pracy psychologa te\u017c nie bardzo. Ot jeszcze jedna koncepcja. Istnieje te\u017c zupe\u0142nie inna psychologia self i wiele odr\u0119bnych szk\u00f3\u0142 psychologicznych, u\u017cywaj\u0105cych r\u00f3wnie enigmatycznych okre\u015ble\u0144. Id, ego i superego po prostu by\u0142y pierwsze i zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 nam ju\u017c os\u0142ucha\u0107.<\/p>\n
Jest jeszcze co\u015b – zwr\u00f3cenie uwagi, a w\u0142a\u015bciwie postawienie na piedestale sfery seksualno\u015bci. Freud we wszystkim widzia\u0142 seksualno\u015b\u0107. Podzieli\u0142 rozw\u00f3j dziecka na fazy – oczywi\u015bcie w oparciu o kryterium seksualne.<\/p>\n
Najpierw mamy faz\u0119 oraln\u0105 – dziecko ssie pier\u015b matki (przekszta\u0142cony gruczo\u0142 potowy, ale o tym jeszcze Freud nie wiedzia\u0142) i to mu sprawia przyjemno\u015b\u0107. Jak jest samo, ssie kciuka. Nowe przedmioty bada, wk\u0142adaj\u0105c je do ust.<\/p>\n
Potem jest faza analna. Dziecko zaczyna zwraca\u0107 uwag\u0119 na reakcje fizjologiczne swego cia\u0142a, na potrzeby fizjologiczne w\u0142a\u015bciwie. Stara si\u0119 je kontrolowa\u0107 i z tego powodu czerpie przyjemno\u015b\u0107.<\/p>\n
Trzecia jest faza genitalna. Dziecko odkrywa przyjemno\u015b\u0107 z dotykania, dra\u017cnienia niewykszta\u0142conych jeszcze narz\u0105d\u00f3w rozrodczych. Zachowanie to okre\u015bla si\u0119 strasznie brzmi\u0105cym s\u0142owem masturbacja. Kiedy\u015b, przed Freudem, uwa\u017cano, \u017ce prowadzi ona do rozlicznych chor\u00f3b (zobacz te\u017c o rozwa\u017caniach teolog\u00f3w na ten temat<\/a>), w ko\u0144cu za\u015b do wycie\u0144czenia organizmu i \u015bmierci. Dzi\u015b wiadomo, \u017ce stanowi norm\u0119 rozwojow\u0105 i stosuje j\u0105 oko\u0142o po\u0142owy przedszkolak\u00f3w. Porady fachowca (b\u0105d\u017a po prostu zwr\u00f3cenia uwagi rodzic\u00f3w i rozmowy z dzieckiem) wymaga jedynie, gdy dziecko poprzez nadmiernie gwa\u0142towne ruchy stwarza niebezpiecze\u0144stwo urazu b\u0105d\u017a gdy lekcewa\u017c\u0105c normy spo\u0142eczne, np. przeprowadzaj\u0105c omawiane czynno\u015bci publicznie. Co si\u0119 u dzieci niewyedukowanych zdarza (sk\u0105d bowiem maj\u0105 wiedzie\u0107, \u017ce pewnych rzeczy nie robi si\u0119 na \u015brodku klasy?) Mi\u0119dzy innymi dlatego WHO uznaje za stosowne prowadzi\u0107 ju\u017c w przedszkolach edukacj\u0119 w tym zakresie.<\/p>\n Potem nast\u0119puje faza latencji. Seksualno\u015b\u0107 wycisza si\u0119, by znowu da\u0107 o sobie zna\u0107 – i to gwa\u0142townie – w wieku m\u0142odzie\u0144czym.<\/p>\n Freud wi\u0119kszo\u015b\u0107 zaburze\u0144 psychicznych wyprowadza\u0142 z zatrzymania si\u0119 danej osoby na jednej z om\u00f3wionych faz rozwoju. Przyk\u0142adowo palenie tytoniu mia\u0142oby w tym uj\u0119ciu wynika\u0107 z zafiksowania si\u0119 na fazie oralnej (w ko\u0144cu gdzie palacz trzyma papierosa?). Dzisiaj m\u00f3wi si\u0119 raczej o mechanizmie uzale\u017cnienia wynikaj\u0105cego ze zmian w przewo\u017anictwie dopaminergicznym w uk\u0142adzie nagrody. Freud wielkie znaczenie przypisywa\u0142 kompleksowi Edypa, w dzisiejszej nauce i praktyce praktycznie si\u0119 o nim nie m\u00f3wi.<\/p>\n Po Freudzie nast\u0105pi\u0142o wielu psycholog\u00f3w i psycholo\u017cek. Powsta\u0142o wiele innych podzia\u0142\u00f3w uwzgl\u0119dniaj\u0105cych konkretne sfery rozwoju cz\u0142owieka (np. moralno\u015b\u0107 przedkonwencjonalna konwencjonalna i postkonwencjonalna, coraz doskonalsze typy my\u015blenia). Og\u00f3lnie rozw\u00f3j cz\u0142owieka dzieli si\u0119 na zupe\u0142nie inne fazy. Chyba jednak tylko podzia\u0142 Freuda sta\u0142 si\u0119 powszechnie znany, ca\u0142a reszta towarzyszy mu g\u0142\u00f3wnie w podr\u0119cznikach psychologii rozwojowej.<\/p>\n Ale \u015bwiadomo\u015b\u0107 seksualno\u015bci dziecka pozosta\u0142a. Dzisiaj wiadomo, \u017ce pierwszy w \u017cyciu wzw\u00f3d pr\u0105cia pojawia si\u0119 ju\u017c na etapie \u017cycia p\u0142odowego. Seksualno\u015b\u0107 towarzyszy cz\u0142owiekowi przez wszystkie etapy jego \u017cycia. Ta \u015bwiadomo\u015b\u0107 to by\u0107 mo\u017ce najwi\u0119ksze dziedzictwo Freuda. Dzieci s\u0105 osobami seksualnymi. A podnoszona w mediach i przez polityk\u00f3w seksualizacja niewinnych, aseksualnych dzieci? R\u00f3wnie dobrze mo\u017cna zabrania\u0107 uczenia ptak\u00f3w lata\u0107.<\/p>\n Marcin Nowak<\/p>\n
![Wikimedia Commons<\/a>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dawno temu (jeszcze w XIX wieku) uznawano dziecko za istot\u0119 aseksualn\u0105. Seksualno\u015b\u0107 wi\u0105zano bowiem z rozrodem, a dziecko do rozrodu nie przyst\u0119puje, po c\u00f3\u017c wi\u0119c by mia\u0142o by\u0107 seksualne? Sfer\u0119 seksualn\u0105 wi\u0105zano z poczuciem winy i wstydu, dziecko mia\u0142o by\u0107 czyste i niewinne. A potem przyszed\u0142 Freud.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,196,53,204],"tags":[480,38,258,482,246,481,479,483,178],"class_list":["post-6708","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-autor-marcin-nowak","category-medycyna","category-rewolucje","category-zdrowie","tag-freud","tag-medycyna","tag-psychiatria","tag-psychoanaliza","tag-psychologia","tag-psychologia-rozwojowa","tag-seksuologia","tag-wyparcie","tag-zdrowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6708"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6751,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6708\/revisions\/6751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}](\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/Sigmund_Freud#\/media\/File:Sigmund_freud_um_1905.jpg\"){kind=link}