{"id":6726,"date":"2019-07-12T19:56:25","date_gmt":"2019-07-12T17:56:25","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=6726"},"modified":"2019-07-12T21:21:55","modified_gmt":"2019-07-12T19:21:55","slug":"zespol-dziecka-maltretowanego-tak-istnieje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2019\/07\/12\/zespol-dziecka-maltretowanego-tak-istnieje\/","title":{"rendered":"Zesp\u00f3\u0142 Dziecka Maltretowanego – tak, istnieje!"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

Przeanalizujmy zdj\u0119cia powy\u017cej. Jak wida\u0107, s\u0105 to zdj\u0119cia RTG. Przechodz\u0105ce przez cia\u0142o promienie Rentgena powoduj\u0105 ciemnienie umieszczonej za nim b\u0142ony rentgenowskiej. Bia\u0142e obszary to g\u0142\u00f3wnie te, do kt\u00f3rych promieniowanie nie dotar\u0142o \/ dotar\u0142o w mniejszym stopniu \u2013 na kliszy wida\u0107 bia\u0142y cie\u0144 (tego w\u0142a\u015bnie s\u0142owa si\u0119 u\u017cywa) tkanek w mniejszym stopniu przepuszczaj\u0105cych promieniowanie. Jest to g\u0142\u00f3wnie tkanka kostna, ale nie tylko.
\n
\nZacznijmy od tego drugiego, prostszego. Widzimy na pierwszym planie ko\u015bci – po kszta\u0142cie poznajemy, \u017ce to ko\u015bci d\u0142ugie, jakie buduj\u0105 ko\u0144czyny cz\u0142owieka. Lekarz po kszta\u0142cie pozna ko\u015b\u0107 piszczelow\u0105 (ta wi\u0119ksza, po \u0142acinie tibia<\/em>) i strza\u0142kow\u0105 (mniejsza, fibula<\/em>). Nawet laik zauwa\u017cy, \u017ce co\u015b nie gra – ko\u015b\u0107 piszczelowa u zdrowego cz\u0142owieka raczej nie wyst\u0119puje w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach. Zdj\u0119cie obrazuje z\u0142amanie.<\/p>\n

Teraz przyjrzyjmy si\u0119 okolicy stawu kolanowego. Widzimy jakie\u015b dwie oderwane bia\u0142e plamy (tak, cienie). Czym mog\u0105 by\u0107? Staw kolanowy buduj\u0105 ko\u015bci piszczelowa i strza\u0142kowa, a tak\u017ce ko\u015b\u0107 udowa (femur<\/em>) i rzepka (patella<\/em>). Od razu wida\u0107, \u017ce ko\u015bci jest za du\u017co. Wniosek? Mamy przed sob\u0105 zdj\u0119cie cz\u0142owieka na tyle m\u0142odego, \u017ce jego ko\u015bci jeszcze nie zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 zrosn\u0105\u0107. Dziecka, u kt\u00f3rego odr\u0119bne j\u0105dra kostnienia (miejsca, gdzie chrz\u0105stka przechodzi w ko\u015b\u0107) nie zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 jeszcze po\u0142\u0105czy\u0107.<\/p>\n

Obejrzyjmy teraz pierwsze zdj\u0119cie. Widzimy kr\u0119gos\u0142up pacjenta – wyra\u017anie wida\u0107 kolejne kr\u0119gi (vertebrae)<\/em>. Bocznie od kr\u0119gos\u0142upa odchodz\u0105 \u017cebra (costae)<\/em> – st\u0105d wnioskujemy, \u017ce to odcinek piersiowy (\u017cebra szyjne b\u0105d\u017a l\u0119d\u017awiowe s\u0105 u cz\u0142owieka rzadko\u015bci\u0105, cho\u0107 wyst\u0119puj\u0105 u wielu innych zwierz\u0105t). Po lewej stronie (naszej prawej – wyobra\u017amy sobie, \u017ce pacjent stoi przodem do nas) zaznacza si\u0119 du\u017cy cie\u0144 serca. To r\u00f3wnie\u017c wskazuje na zdj\u0119cie dziecka \u2013 z wiekiem cz\u0119\u015b\u0107 klatki piersiowej zajmowana przez serce zmniejszy si\u0119. Ciemne (niezacienione) obszary po obu stronach odpowiadaj\u0105 p\u0142ucom, na tle kt\u00f3rych przebiegaj\u0105 \u017cebra – wr\u00f3cimy jeszcze do nich.<\/p>\n

Radiolog stwierdzi, \u017ce \u017cebra nosz\u0105 cechy z\u0142ama\u0144, cho\u0107 tutaj nie wida\u0107 ich ju\u017c tak wyra\u017anie (je\u015bli si\u0119 nie jest radiologiem b\u0105d\u017a ortoped\u0105). Co wi\u0119cej, z\u0142amania powsta\u0142e w r\u00f3\u017cnym czasie. Wiadomo to dlatego, \u017ce jedne z\u0142amania zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 zrosn\u0105\u0107 (zaznaczone na czerwono, po lewej), a inne nie (zielone, po prawej).<\/p>\n

Za retoryczne mo\u017cna uzna\u0107 pytanie, co obrazuj\u0105 te zdj\u0119cia – co przydarzy\u0142o si\u0119 dziecku? Gdyby kto\u015b mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci – istotnie dzieci bywaj\u0105 ruchliwe i cz\u0119sto doznaj\u0105 uraz\u00f3w. Ale rzadko \u0142ami\u0105 sobie \u017cebra. Nawet w przypadku ADHD. Istniej\u0105 wrodzone zespo\u0142y \u0142amliwo\u015bci ko\u015bci, ale nie s\u0105 one cz\u0119ste. W przeciwie\u0144stwie do zupe\u0142nie innego zespo\u0142u.<\/p>\n

O zespole dziecka maltretowanego m\u00f3wi si\u0119 w medycynie ju\u017c od ponad p\u00f3\u0142 wieku. Powy\u017csze zdj\u0119cia obrazuj\u0105 do\u015b\u0107 drastyczny przypadek, ale wcale nie musi dochodzi\u0107 do z\u0142ama\u0144. Niekiedy wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 te\u017c zesp\u00f3\u0142 dziecka wstrz\u0105sanego. Dziecka nawet nie trzeba uderzy\u0107, by zrobi\u0107 mu krzywd\u0119. Wystarczy do\u015b\u0107 energiczne potrz\u0105\u015bniecie. W przypadku ma\u0142ego dziecka ju\u017c to powoduje krwotoki w siatk\u00f3wce. Ale niekiedy stwierdza si\u0119 jeszcze \u015blady wi\u0105zania, podpalania i innych tortur… Zdj\u0119cia czaszek dzieci wstrz\u0105sanych obrazuj\u0105 z\u0142amania ko\u015bci, krwotoki i inne \u015blady uraz\u00f3w.<\/p>\n

Rodzice zwykle po wywo\u0142aniu urazu u swego dziecka nie zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 z nim do lekarza. Niekiedy robi\u0105 to dopiero wtedy, gdy widz\u0105 powa\u017cne pogorszenie stanu zdrowia. Na miejscu pr\u00f3buj\u0105 zaprezentowa\u0107 jakie\u015b – w ich przekonaniu \u2013 racjonalne wyt\u0142umaczenie, np. dziecko spad\u0142o z \u0142\u00f3\u017cka. Niekiedy od razu wida\u0107, \u017ce objawy nie odpowiadaj\u0105 upadkowi z \u0142\u00f3\u017cka, kiedy indziej rzeczywi\u015bcie takie obra\u017cenia mog\u0142yby powsta\u0107, gdyby dziecko spad\u0142o z \u0142\u00f3\u017cka… kilkana\u015bcie razy.<\/p>\n

W Polsce wedle danych sprzed kilku lat donoszono o 200 przypadkach zespo\u0142u dziecka maltretowanego rocznie. W USA CDC wyst\u0119powanie zespo\u0142u dziecka wstrz\u0105sanego szacuje na p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca, a podobna liczba dzieci ponosi rocznie \u015bmier\u0107 wskutek r\u00f3\u017cnego rodzaju przemocy, wliczaj\u0105c zaniedbanie. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 dane wi\u0119ksze o rz\u0105d wielko\u015bci.<\/p>\n

Pozostaje aspekt psychologiczny. Bite dziecko uczy si\u0119 stosowa\u0107 przemoc, zadawa\u0107 innym b\u00f3l. Jako usprawiedliwienie poda w przysz\u0142o\u015bci, \u017ce samo tak\u017ce by\u0142o bite. A skoro mo\u017cna bi\u0107 dzieci, czemu\u017c nie mo\u017cna bi\u0107 \u017cony? Starszych os\u00f3b, kt\u00f3re si\u0119 ma pod opiek\u0105 – je\u015bli czasami nie radz\u0105 sobie, tak jak dzieci? Nie jest prawd\u0105, \u017ce bicie niczego m\u0142odego cz\u0142owieka nie uczy – ot\u00f3\u017c uczy go, i to sprawnie. Co m\u00f3wi o poczuciu w\u0142asnej warto\u015bci, o sposobach rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, o relacjach z innymi?<\/p>\n

Oczywi\u015bcie przemoc obecna by\u0142a zawsze. Przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 istnienia naszego gatunku stanowi\u0142a te\u017c pewnie g\u0142\u00f3wny \u015brodek wychowawczy. Tylko \u017ce z bytu nie wynika powinno\u015b\u0107. Zrezygnowali\u015bmy z kar w postaci wbijania na pal czy \u0142amania ko\u0142em, zabiegi operacyjne wykonujemy w znieczuleniu, a zemsta rodowa ust\u0105pi\u0142a wyrokom s\u0105d\u00f3w. Co\u015b, co by\u0142o normalne jeszcze kilka dekad temu, dzi\u015b mo\u017ce napawa\u0107 wstr\u0119tem.<\/p>\n

Z czasem nasz \u015bwiat si\u0119 zmienia, o dziwo i wbrew cz\u0119sto s\u0142yszanym narzekaniom – cz\u0119sto na lepsze. Oczywi\u015bcie mo\u017cemy dzisiaj rozr\u00f3\u017cnia\u0107 „klapsa\u201d i „bicie\u201d, jak si\u0119 ostatnio znowu proponuje (i nie wiem, jak zwolennicy tego rozdzia\u0142u chc\u0105 je rozr\u00f3\u017cnia\u0107? Wprowadza\u0107 maksymaln\u0105 dozwolon\u0105 si\u0142\u0119 uderzenia w niutonach, czy mo\u017ce energi\u0119 w d\u017culach, czy mo\u017ce zastosowa\u0107 analogow\u0105 skal\u0119 b\u00f3lu?). Mo\u017cna te\u017c, korzystaj\u0105c ze zdobyczy naszej kultury, powiedzie\u0107 wyra\u017anie: przemoc jest zakazana. Niezale\u017cnie od liczby d\u017culi.<\/p>\n

Bibliografia<\/strong><\/p>\n

C. Henry Kempe, Frederic N. Silverman, Brandt F. Steele et al. The battered-child syndrome. JAMA. 1962 Jul 7;181:17-24.<\/p>\n

Ptaszy\u0144ska-Sarosiek I, Niemcunowicz-Janica A, I\u0142\u0119do M, Filimoniuk M. Battered child syndrome in the records of the Department of Forensic Medicine, Medical University of Bia\u0142ystok. Arch Med Sadowej Kryminol. 2017;67(3):153-165.<\/p>\n

W Horst-Sikorska, N Bryl. Zesp\u00f3\u0142 Dziecka Maltretowanego Family Medicine & Primary Care Review 2011, 13, 2: 319\u2013321<\/p>\n

Ilustracje<\/strong><\/p>\n

National Institute of Health, Spiralne z\u0142amanie ko\u015bci piszczelowej, w domenie publicznej z Wikimedia Commons<\/a><\/p>\n

National Institute of Health, Z\u0142amania \u017ceber u dziecka,\u00a0w domenie publicznej z Wikimedia Commons<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przemoc jest zakazana. Niezale\u017cnie od liczby d\u017culi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6767,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,196,30,204],"tags":[17,38,484,485,178,486],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6726"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6726"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6766,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6726\/revisions\/6766"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}