{"id":6752,"date":"2019-08-26T09:58:17","date_gmt":"2019-08-26T07:58:17","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=6752"},"modified":"2019-08-26T11:14:01","modified_gmt":"2019-08-26T09:14:01","slug":"wsciekla-pogoda-gniewna-klimatolozka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2019\/08\/26\/wsciekla-pogoda-gniewna-klimatolozka\/","title":{"rendered":"W\u015bciek\u0142a pogoda, gniewna klimatolo\u017cka"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Gdy na prze\u0142omie czerwca i lipca na newsowych stronach „Nature” pojawi\u0142 si\u0119 artyku\u0142 o tym, \u017ce skala tej fali upa\u0142\u00f3w w Europie by\u0142a pi\u0119ciokrotnie bardziej prawdopodobna dzi\u0119ki globalnemu ociepleniu, ja by\u0142em w\u0142a\u015bnie po lekturze ksi\u0105\u017cki napisanej przez jedn\u0105 z bohaterek tego artyku\u0142u.
\n
\nFriederike Otto to klimatolo\u017cka z Uniwersytetu Oksfordzkiego. Jest m\u0142oda, co podkre\u015bla stwierdzeniem, \u017ce d\u0119ta niby-afera Climategate dla niej jest ju\u017c tylko histori\u0105 wspominan\u0105 przez starszych koleg\u00f3w, a nie realnym zdarzeniem. To pewna przesada, bo by\u0142a wtedy doktorantk\u0105 i cho\u0107 jej maili raczej nikt nie wykrada\u0142, to ju\u017c w \u015brodowisku klimatolog\u00f3w zaczyna\u0142a funkcjonowa\u0107. Jest wi\u0119c m\u0142oda i – zgodnie z frazeologizmem – gniewna. Jej gniew kieruje si\u0119 m.in. na fakt, \u017ce po Climategate klimatolodzy stali si\u0119 jeszcze ostro\u017cniejsi ni\u017c wcze\u015bniej w formu\u0142owaniu wniosk\u00f3w wykraczaj\u0105cych poza og\u00f3lniki.<\/p>\n

Jej zdaniem sytuacja, gdy klimatolodzy modeluj\u0105 zmiany klimatu w du\u017cych skalach przestrzennych i czasowych oraz operuj\u0105 poj\u0119ciami globalnymi, ale od\u017cegnuj\u0105 si\u0119 od przypisywania konkretnym zjawiskom pogodowym jasnego zwi\u0105zku przyczynowego ze zmianami klimatu, jest postawieniem sytuacji na g\u0142owie. W zwi\u0105zku z tym z entuzjazmem przyj\u0119\u0142a propozycj\u0119 wsp\u00f3\u0142tworzenia zespo\u0142u naukowc\u00f3w i piarowc\u00f3w, kt\u00f3ry mia\u0142 si\u0119 zaj\u0105\u0107 nie tylko analiz\u0105 danych meteorologicznych i zderzaniem ich z danymi klimatycznymi, co ju\u017c w\u00f3wczas (2014) by\u0142o troch\u0119 kontrowersyjn\u0105, ale ju\u017c jako\u015b usankcjonowan\u0105 aktywno\u015bci\u0105, ale robieniem tego niemal na bie\u017c\u0105co i prezentowaniem wynik\u00f3w z pomini\u0119ciem d\u0142ugotrwa\u0142ych procedur publikacyjnych. A gdy zesp\u00f3\u0142 World Weather Attribution powsta\u0142 i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Myles Allen, jej mentor i ju\u017c w\u0142a\u015bciwie weteran tej nowej ga\u0142\u0119zi nauki (Event Attribution Science<\/em>), chce si\u0119 zaj\u0105\u0107 czym innym, zosta\u0142a jego kierowniczk\u0105.<\/p>\n

Otto opisuje powstanie tego zespo\u0142u w ksi\u0105\u017cce „W\u015bciek\u0142a pogoda”. Zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce sprawa jest delikatna i wielu graczy chcia\u0142oby u\u017cy\u0107 ka\u017cdej broni przeciwko klimatologom (po\u015bwi\u0119cony jest im jeden z rozdzia\u0142\u00f3w), wi\u0119c przedstawia swoje analizy jako oparte na najlepszych dzi\u015b modelach naukowych i nieodbiegaj\u0105ce od analiz publikowanych w pismach o najwy\u017cszym standardzie recenzyjnym (sama Otto ma zreszt\u0105 na potwierdzenie tego kilkana\u015bcie publikacji w pismach satelickich „Nature” i kilkadziesi\u0105t kolejnych w czo\u0142owych pismach klimatologicznych). W\u0142a\u015bciwie jest to raport – czy raczej reporta\u017c z powstania i okrzepni\u0119cia jej zespo\u0142u.<\/p>\n

Nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107 por\u00f3wna\u0144 z inn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 popularnonaukow\u0105 z tego zakresu, niedawno wydan\u0105 na polskim rynku – „Nauk\u0105 o klimacie”, o kt\u00f3rej tu pisa\u0142em<\/a>. Pod pewnymi wzgl\u0119dami s\u0105 to przeciwie\u0144stwa. We „W\u015bciek\u0142ej pogodzie” nie ma ani jednego wzoru fizycznego (je\u017celi jest, to znaczy, \u017ce przegapi\u0142em). Podstawy naukowe s\u0105 ograniczone do minimum. Czasem s\u0105 jak dla mnie zbyt daleko id\u0105ce uproszczenia, jak przypisanie odkrycia efektu cieplarnianego Arrheniusowi i pomini\u0119cie naukowc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 tym wcze\u015bniej.<\/p>\n

Dotyczy to nie tylko historyczno-naukowego t\u0142a, ale te\u017c samej nauki atrybucyjnej. W zasadzie dowiadujemy si\u0119, \u017ce modele klimatyczne si\u0119 tworzy i \u017ce s\u0105 skomplikowane, ale jak si\u0119 to robi, pozostaje tajemnic\u0105 naukowc\u00f3w. Nie twierdz\u0119, \u017cebym na pewno zrozumia\u0142 technikalia, gdyby by\u0142y podane, ale wida\u0107, \u017ce zamierzeniem autorki nie by\u0142o przekonywanie czytelnik\u00f3w do swoich tez si\u0142\u0105 wywodu naukowego, tylko niejako moc\u0105 autorytetu.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka ma trafia\u0107 w znacznej mierze do emocji. Dostaje si\u0119 firmom takim jak ExxonMobil, kt\u00f3ra zatai\u0142a wyniki finansowanych przez siebie bada\u0144, gdy okaza\u0142y si\u0119 potwierdza\u0107 tez\u0119 o antropogenicznym globalnym ociepleniu. Dostaje si\u0119 politykom.<\/p>\n

Ciekawa jest sytuacja odwrotna do tej, do kt\u00f3rej przywykli\u015bmy w naszym euro-ameryka\u0144skim \u015bwiecie. Politycy kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119, kt\u00f3rzy ch\u0119tnie obarczaj\u0105 win\u0105 za ka\u017cde skrajne wydarzenie pogodowe globalne ocieplenie, a wi\u0119c po\u015brednio bogat\u0105 P\u00f3\u0142noc, bardzo ch\u0119tnie zapraszaj\u0105 World Weather Attribution do analiz kolejnej suszy czy powodzi i nie s\u0105 zadowoleni, gdy akurat okazuje si\u0119, \u017ce dana katastrofa w \u015bwiecie bez globalnego ocieplenia by\u0142aby tak samo prawdopodobna.<\/p>\n

Stylistycznie to wi\u0119c ksi\u0105\u017cka bardziej popularna ni\u017c naukowa. Niemniej warto j\u0105 pozna\u0107. Wersja mini tej recenzji mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 tak:<\/p>\n

Rekordowy huragan w Ameryce, ekstremalna susza w Rogu Afryki, katastrofalna pow\u00f3d\u017a w Tajlandii. Czy to wszystko efekt zmian klimatu, kt\u00f3re uruchomi\u0142a ludzko\u015b\u0107?\u00a0Friederike Otto, geofizyczka zajmuj\u0105ca si\u0119 szacowaniem wp\u0142ywu zmian klimatycznych na rzeczywiste wydarzenia pogodowe, daje odpowiedzi. Odpowiedzi nieoczywiste ani dla zachowawczych klimatolog\u00f3w, kt\u00f3rzy wol\u0105 operowa\u0107 og\u00f3lnymi zdaniami na temat klimatu, ani aktywist\u00f3w \u015brodowiskowych szukaj\u0105cych wsz\u0119dzie odp\u0142aty Natury za nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Bu\u0144czucznie stwierdza, \u017ce wprowadzona przez jej zesp\u00f3\u0142 nowa metoda szacowania relacji aktualnej pogody z nowymi warunkami klimatycznymi stawia na nogi zwi\u0105zek klimatologii i meteorologii dot\u0105d stoj\u0105cy na g\u0142owie. Czy przekonuj\u0105co? Czytelnik sprawdzi sam.<\/p>\n

ilustracja: Materia\u0142y Wydawnictwa Otwartego<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdy na prze\u0142omie czerwca i lipca na newsowych stronach „Nature” pojawi\u0142 si\u0119 artyku\u0142 o tym, \u017ce skala tej fali upa\u0142\u00f3w w Europie by\u0142a pi\u0119ciokrotnie bardziej prawdopodobna dzi\u0119ki globalnemu ociepleniu, ja by\u0142em w\u0142a\u015bnie po lekturze ksi\u0105\u017cki napisanej przez jedn\u0105 z bohaterek tego artyku\u0142u.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6831,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,54,53],"tags":[112,81,73,187],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6752"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6752"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6752\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6834,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6752\/revisions\/6834"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6831"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}