{"id":69,"date":"2007-05-15T12:09:49","date_gmt":"2007-05-15T10:09:49","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=69"},"modified":"2012-05-15T21:37:45","modified_gmt":"2012-05-15T19:37:45","slug":"atom-powraca-do-lask","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2007\/05\/15\/atom-powraca-do-lask\/","title":{"rendered":"Atom powraca do \u0142ask?"},"content":{"rendered":"

\"elektrownia.jpg\"Energetyka atomowa od czasu awarii elektrowni w Czarnobylu w 1986 r. pozostawa\u0142a w u\u015bpieniu. Od kilku lat szybko powraca do \u0142ask. Nowy blok dzia\u0142a w Czechach w Temelinie, a nasi po\u0142udniowi s\u0105siedzi ju\u017c my\u015bl\u0105 o budowie nast\u0119pnego w okolicach Ostrawy. Tak\u017ce S\u0142owacy planuj\u0105 budow\u0119 nowego obiektu w Bohunicach. Nowa elektrowni\u0119 buduj\u0105 ju\u017c Finowie. Plany zwi\u0119kszenia swojego potencja\u0142u atomowego zapowiadaj\u0105 Rosjanie, Francuzi, W\u0142osi, Stany Zjednoczone, Chiny, Indie i wiele innych kraj\u00f3w. Og\u00f3lna narodow\u0105 debat\u0119 nad budow\u0105 nowych obiekt\u00f3w prowadzona jest w Wielkiej Brytanii i Szwecji. Jedynie Niemcy podtrzymuj\u0105 swoj\u0105 polityk\u0119 zamkni\u0119cia wszystkich elektrowni atomowych do 2020 roku, ka\u017cdej kt\u00f3ra uko\u0144czy\u0142a 32 lata. Jednak ju\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy, \u017ce mo\u017ce to doprowadzi\u0107 kraj do kryzysu energetycznego i takie dzia\u0142ania b\u0119d\u0105 wymaga\u0107 chocia\u017c cz\u0119\u015bciowego zweryfikowania. Gwa\u0142towny wzrost cen ropy i gazu tylko dodaj\u0105 jej animuszu. Ka\u017cde zachwianie stabilno\u015bci cen, czy dostaw surowc\u00f3w o\u017cywia lobby energetyczne namawiaj\u0105ce do dywersyfikacji dostaw – r\u00f3wnie\u017c przez budow\u0119 elektrowni atomowych. Tak\u0105 sytuacj\u0119 mamy w Finlandii, kt\u00f3ra spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 energii dla swojego kraju importuje od Rosjan. Chc\u0105c si\u0119 uniezale\u017cni\u0107 od tego rynku postawi\u0142a na rozbudow\u0119 elektrownii atomowych. Po ostatnich nieporozumieniach na tle paliwowym t\u0105 sama drog\u0119 zapowiada Bia\u0142oru\u015b. Tak\u017ce walka z ociepleniem klimatu, ustalenia Protoko\u0142u z Kioto o redukcji emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, mimo gwa\u0142townym sprzeciwom ekolog\u00f3w, bardzo sprzyja tej formie energetyki. R\u00f3wnie\u017c Polska od kilku lat rozwa\u017ca mo\u017cliwo\u015b\u0107 do\u0142\u0105czenia do klubu.<\/p>\n

Przede wszystkim nale\u017cy zmartwi\u0107 osoby uznaj\u0105ce Polsk\u0119 za kraj wolny od energetyki atomowej. W naszym kraju, czynny reaktor atomowy „Maria” o mocy 30 MW dzia\u0142a w \u015awierku ko\u0142o Otwocka. Pracuje od grudnia 1974 roku i zajmuje si\u0119 wytwarzanie pierwiastk\u00f3w radioaktywnych na potrzeby medycyny i przemys\u0142u. W innym nieczynnym (wy\u0142\u0105czony w 1995r.) reaktorze „Ewa” w Otwocku znajduje si\u0119 magazyn odpad\u00f3w promieniotw\u00f3rczych prowadzony przez Zak\u0142adu Unieszkodliwiania Odpad\u00f3w Promieniotw\u00f3rczych.<\/p>\n


\nNatomiast bior\u0105c pod uwag\u0119 naszych s\u0105siad\u00f3w i du\u017ce elektrownie, Polska jest w\u0142a\u015bciwie atomow\u0105 pustyni\u0105. W odleg\u0142o\u015bci 300 km od naszych granic znajduje si\u0119 11 elektrowni atomowych. Nie ma ich tylko Bia\u0142oru\u015b, kt\u00f3ra ju\u017c zapowiedzia\u0142a jak najszybsz\u0105 budow\u0119.<\/p>\n

Jedynie jeden z trzech scenariuszy Polityki Energetycznej Polski zak\u0142ada budow\u0119 elektrowni atomowej w naszym kraju, oko\u0142o 2020 r. Mia\u0142a by ona mie\u0107 moc 1500-2000 MW. Problem z odpadami radioaktywnymi ma rozwi\u0105za\u0107: wywiezienie ich za granic\u0119 lub sk\u0142adowanie w z\u0142o\u017cach soli Domas\u0142awk, \u0141ani\u0119ty (Wa\u0142 Kujawsko-Pomorski), K\u0142odawa; ska\u0142ach granitowych Krasnopol-Rydzewo-Kruszynian (Suwalszczyzna); ska\u0142ach ilastych Jarocin, Pogorzela (Wielkopolska). Jeden z nowszych pomys\u0142\u00f3w proponuje budow\u0119 w Polsce razem z elektrowni\u0105 atomow\u0105 zak\u0142adu odzysku paliwa nuklearnego.<\/p>\n

W Polsce jednak pomys\u0142 budowy elektrowni atomowej nie cieszy si\u0119 szczeg\u00f3lnym poparciem spo\u0142ecznym. Chocia\u017c plany zak\u0142ada\u0142y rozpocz\u0119cie akcji promocyjnej i konsultacji spo\u0142ecznych w 2008 r., to obecnie liczne propozycj\u0119 lokalizacji elektrowni, obejmuj\u0105ce w\u0142a\u015bciwie ca\u0142\u0105 Polsk\u0119, oficjalne o\u015bwiadczenie w expose premiera Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, liczne publikacje, polemiki sugeruje, \u017ce akcja taka ju\u017c si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a.<\/p>\n

Wiele wskazuje na to, \u017ce to chwyt psychologiczny. M\u00f3wi\u0107 du\u017co i dobrze i bez konkret\u00f3w, a\u017c ludzie si\u0119 przyzwyczaj\u0105 i zaczn\u0105 traktowa\u0107 energetyk\u0119 j\u0105drow\u0105 energetyk\u0119 j\u0105drow\u0105 jak deszcz za oknem. Niezbyt przyjemny, ale do zniesienia i cz\u0119sto bardzo potrzebny. Technika ta ju\u017c daje pozytywne skutki. Wed\u0142ug sonda\u017cy przeprowadzony w grudniu 2006 roku przez PENTOR na zlecenie Pa\u0144stwowej Agencji Atomistyki (PAA) po raz pierwszy liczba Polak\u00f3w sk\u0142onnych zaakceptowa\u0107 budow\u0119 elektrowni atomowej w naszym kraju przewy\u017cszy\u0142a liczb\u0119 przeciwnik\u00f3w. Wyniki podane przez PAA neguje Greenpeace, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na badania przeprowadzone w czerwcu tego samego roku przez CEBOS. W tych badaniach wi\u0119kszo\u015b\u0107 ankietowanych opowiedzia\u0142a si\u0119 przeciwko budowie elektrowni atomowych w celu zmniejszenia zu\u017cycia paliw kopalnych. Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na gr\u0119 s\u0142\u00f3w w prezentowanych wnioskach „zaakceptowa\u0107 budow\u0119” i „by\u0107 przeciwko budowie w celu”. Sugeruj\u0105 one, \u017ce pytania w obu ankietach musia\u0142y by\u0107 zupe\u0142nie inaczej sformowane, wi\u0119c trudno je por\u00f3wnywa\u0107 ze sob\u0105. Natomiast oba badania wykazuj\u0105 wzrost liczby Polak\u00f3w ufaj\u0105cych energetyce atomowej.<\/p>\n

Mo\u017ce rzeczywi\u015bcie diabe\u0142 nie jest taki straszny.<\/p>\n

Prawdziw\u0105 pot\u0119g\u0105 w produkcji energii atomowej jest Francja. Posiada wiele instalacji, pokrywaj\u0105cych 78% zapotrzebowania kraju na pr\u0105d i dot\u0105d dzia\u0142aj\u0105 one bez wi\u0119kszych awarii. Tak\u017ce sprz\u0119t przeznaczony do likwidacji, po zaprzestaniu budowy elektrowni w \u017barnowcu, uda\u0142o si\u0119 sprzeda\u0107 jako w pe\u0142ni funkcjonalny. Wiele element\u00f3w naby\u0142a elektrownia atomowa Loviisa w Finlandii. Pod wzgl\u0119dem zdrowotnym s\u0105 te\u017c \u015bwietn\u0105 alternatywa dla elektrowni w\u0119glowych. Na ca\u0142ym \u015bwiecie tradycyjne elektrownie s\u0105 uwa\u017cane za g\u0142\u00f3wnych emitor\u00f3w zanieczyszcze\u0144 do atmosfery. Wed\u0142ug WHO emisje do powietrza wp\u0142ywaj\u0105 na skracanie \u017cycia 80 tys. Europejczyk\u00f3w rocznie. \u015arednio \u017cycie trwa 8,6 miesi\u0105ca kr\u00f3cej, a w Polsce 10,7 miesi\u0105ca (\u015brednio oznacza dla jednego trzy dni, a dla kogo\u015b innego 30 lat). W Chinach dotyczy to 400 ty\u015b. mieszka\u0144c\u00f3w rocznie. Dla por\u00f3wnania, na\u0142\u00f3g uwa\u017cany za najbardziej \u015bmierciono\u015bny, palenie papieros\u00f3w, wed\u0142ug bada\u0144 Mary Shaw, dyrektor South West Public Health Observatory w University of Bristol, \u015brednio skraca \u017cycie o 6 lat. Jeszcze dalej id\u0105 por\u00f3wnania Jim Smith z brytyjskiego Center of Ecology and Hydrology. Prowadzone badania wykaza\u0142y, \u017ce bierne palenie albo zanieczyszczenie powietrza wp\u0142ywa na skracanie \u017cycia tak samo jak promieniowanie z eksplozji w Czarnobylu wp\u0142yn\u0119\u0142o na okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107. Natomiast \u0142\u0105czne dzia\u0142anie r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w cywilizacyjnych bardziej nara\u017ca na skr\u00f3cenie \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w du\u017cych miast np. Kijowa, ni\u017c promieniowanie oddzia\u0142ywuj\u0105ce na osoby \u017cyj\u0105ce w zakazanej strefie wok\u00f3\u0142 Czarnobyla. Elektrownie atomowe nie emituj\u0105 \u017cadnych py\u0142\u00f3w ani szkodliwych gaz\u00f3w (w tym cieplarnianych) poza par\u0105 wodn\u0105.<\/p>\n

Uran jest te\u017c stosunkowo tani w por\u00f3wnania do w\u0119gla potrzebnego do wyprodukowania tej samej ilo\u015bci energii i do\u015b\u0107 \u0142atwo dost\u0119pny na rynku. Elektrownia o mocy 1000 MW potrzebuje rocznie oko\u0142o 30 ton uranu. Taka sama elektrownia w\u0119glowa rocznie zu\u017cywa oko\u0142o 2,5 mln ton w\u0119gla, do tego dochodz\u0105 koszty transportu, pozbycia si\u0119 odpad\u00f3w i utrzymania nie zawsze dochodowych kopal\u0144. Chocia\u017c przy rosn\u0105cym zainteresowaniu uranem, jego ceny mog\u0105 znacznie wzrosn\u0105\u0107. Przyk\u0142adem jest Rosja, stawiaj\u0105c na szybki rozw\u00f3j przemys\u0142u energii atomowej, ju\u017c teraz szuka z\u0142\u00f3\u017c i podpisuje kontrakty poza granicami swojego kraju.<\/p>\n

Najwi\u0119kszym problemem elektrowni atomowych s\u0105 odpady promieniotw\u00f3rcze. Zastosowanie nowoczesnych technik mo\u017ce zmniejszy\u0107 ich og\u00f3ln\u0105 liczb\u0119.<\/p>\n

Trudno te\u017c okre\u015bli\u0107 koszty zamkni\u0119cia elektrowni atomowej. Przyk\u0142ady z Wielkiej Brytanii pokazuj\u0105, \u017ce warto\u015bci te mog\u0105 by\u0107 w znacznym stopniu niedoszacowane Obliczenia prowadzone przez Nuclear Decommissioning Authority (specjalnego urz\u0119du w Wielkiej Brytanii powo\u0142anego do zamykania niebezpiecznych dla otoczenia zak\u0142ad\u00f3w) na podstawie pierwszych danych z 2005 roku oszacowa\u0142a koszt zamkni\u0119cia 20 elektrowni atomowych na 48 mld funt\u00f3w, by kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej podnie\u015b go do 56 mld funt\u00f3w, a w 2006 roku do 72 mld funt\u00f3w. Uwzgl\u0119dnienie koszt\u00f3w budowy i zamkni\u0119cia obiektu mo\u017ce znacznie ca\u0142kowite podro\u017cy\u0107 ca\u0142kowite koszty pr\u0105du z takiej elektrowni.<\/p>\n

Jednak najwi\u0119kszy strach w\u015br\u00f3d lokalnej spo\u0142eczno\u015bci wywo\u0142uje gro\u017aba powa\u017cnej awarii. Chocia\u017c wszystkie tego typu zdarzenia by\u0142y wynikiem nieprawid\u0142owej obs\u0142ugi, a nie win\u0105 samej instalacji, nikt nie mo\u017ce zaprzeczy\u0107, \u017ce si\u0119 nie zdarzaj\u0105.<\/p>\n

Wed\u0142ug prof. Jerzego Sowi\u0144skiego z Akademii Medycznej w Poznaniu, dzia\u0142acza Polskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej, w Polsce nie uda\u0142o si\u0119 jednoznacznie potwierdzi\u0107 wzrostu liczby nowotwor\u00f3w tarczycy w zwi\u0105zku z wybuchem w Czarnobylu. Og\u00f3lne badania wykazuj\u0105 wzrost zachorowalno\u015bci Polak\u00f3w na schorzenia tarczycy. Wed\u0142ug profesora nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o zaprzestaniu jodowania soli w naszym kraju na pocz\u0105tku lat 80-tych oraz znacznym wzro\u015bcie zainteresowania tarczyc\u0105 po Czarnobylu. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszego kraju le\u017cy na terenach o niedoborze jodu i wzros\u0142a liczba bada\u0144 tarczycy nie mo\u017cna jednoznacznie stwierdzi\u0107, co tak naprawd\u0119 wp\u0142yn\u0119\u0142o na zwi\u0119kszenie wykrywalno\u015bci jej chor\u00f3b. Jak podaje prof. dr hab. Zbigniew Jaworowski dawka promieniowania, jak\u0105 ka\u017cdy z nas otrzyma\u0142 w wyniku wybuchu wynios\u0142a 0.3 jednostki. 2.5 jednostki rocznie to naturalne promieniowanie ziemi, jakim natura obdarza ka\u017cdego z nas. Polska mia\u0142a jednak du\u017co szcz\u0119\u015bcia. Dzi\u0119ki korzystnemu dla nas uk\u0142adowi wiatr\u00f3w g\u0142\u00f3wne fale opadu radioaktywnego pow\u0119drowa\u0142y w kierunku Skandynawii i W\u0142och. Wi\u0119kszy opad radioaktywny wyst\u0105pi\u0142 jedynie w p\u00f3\u0142nocnych rejonach w okolicach Suwa\u0142k. Natomiast na Ukrainie i w Bia\u0142orusi liczb\u0119 ofiar, do \u015bmierci kt\u00f3rych przyczyni\u0142a si\u0119 awaria szacowana jest na kilka do kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy. Z drugiej strony to i tak wielokrotnie mniej ni\u017c liczba zgon\u00f3w z powodu dzia\u0142ania kopalni czy zanieczyszczenia powietrza z tradycyjnych elektrowni (o czym pisa\u0142em ju\u017c wy\u017cej).<\/p>\n

Koszt budowy wed\u0142ug szacunk\u00f3w wyni\u00f3s\u0142by oko\u0142o 3 mld dolar\u00f3w na jedn\u0105 elektrowni\u0119. Wszystko zale\u017cy od wielko\u015bci i zastosowanej technologii. Czym nowocze\u015bniejsza, tym wydajniejsza i bezpieczniejsza oraz… dro\u017csza. Ca\u0142y projekt rozwoju energetyki atomowej w naszym kraju zak\u0142ada budow\u0119 2-3 elektrowni, co razem daje oko\u0142o 10 mld dolar\u00f3w. Przypuszcza si\u0119, \u017ce podobne koszty nale\u017ca\u0142o by ponie\u015b\u0107 przy budowie czystych (emituj\u0105cych zanieczyszczenia na znikomym poziomie) elektrowni w\u0119glowych o tej samej mocy. Ale koszt ich utrzymania i paliwa by\u0142by wielokrotnie wi\u0119kszy. Na razie s\u0105 to tylko przypuszczenia, poniewa\u017c jest to nowa technologia i \u017cadna czysta elektrownia w\u0119glowa o mocy por\u00f3wnywalnej z atomow\u0105 nie zosta\u0142a jeszcze wybudowana.<\/p>\n

Energetyka jako przemys\u0142 strategiczny, w \u017cadnym rozwini\u0119tym pa\u0144stwie nie jest pozostawiana sama w sobie. Najbli\u017cszy przyk\u0142ad w naszym kraju to elektrownia Pontn\u00f3w, budowa drugiego bloku dotowana kilkuset milionowymi bezzwrotnymi i nisko oprocentowanymi kredytami z instytucji i bank\u00f3w pa\u0144stwowych. Jeszcze wi\u0119ksze dotacje si\u0119gaj\u0105ce miliard\u00f3w dostaj\u0105 nasze kopalnie. Mimo za\u0142o\u017ce\u0144 pokrycia koszt\u00f3w budowy elektrowni atomowej przez prywatne firmy, tak\u017ce jak w przypadku innych elektrowni czy du\u017cy inwestycji (np. autostrady) nale\u017cy si\u0119 liczy\u0107 z znacznym udzia\u0142em pa\u0144stwa. R\u00f3wnie\u017c deklarowane koszt budowy prawdopodobnie znacznie wzro\u015bnie. Na przyk\u0142ad nic nie m\u00f3wi si\u0119 o potrzebie, przy tak du\u017cej elektrowni, przebudowy sieci przesy\u0142owych.<\/p>\n

Natomiast o \u015brodki na rozw\u00f3j energetyki dopominaj\u0105 si\u0119 inne ga\u0142\u0119zie przemys\u0142u. Za pieni\u0105dze przeznaczone na atom mo\u017cna by znacznie zmodernizowa\u0107 elektrownie w\u0119glowe. Przestawi\u0107 je na du\u017co czystsze i wydajniejsze technologie z wykorzystaniem zagazowania w\u0119gla. Pozwoli\u0142oby to wykorzysta\u0107 istniej\u0105c\u0105 infrastruktur\u0119, znacznie zwi\u0119kszy produkcj\u0119 energii i zmniejszy\u0107 jej negatywne skutki dla \u015brodowiska. Oko\u0142o 10 miliard\u00f3w z\u0142otych to szacowany koszt inwestycji w energi\u0119 odnawialn\u0105, aby jej udzia\u0142 w Polsce wzr\u00f3s\u0142 do 7,5% w 2010 roku. Przynajmniej do tylu zobowi\u0105zuj\u0105 nas umowy z Uni\u0105 Europejsk\u0105. Po za tym moc energetyczna przez nie osi\u0105gni\u0119ta by\u0142aby por\u00f3wnywalna albo wi\u0119ksza ni\u017c z elektrowni atomowej. Tymczasem w Polsce udzia\u0142 energii odnawialnej w 2005 roku wyni\u00f3s\u0142 2.5% na zak\u0142adane 3.1%, w 2006 roku troch\u0119 ponad 3%, na zak\u0142adane 3.5 %, a plany na 2007 rok wynosz\u0105 4,8%.<\/p>\n

Na razie Polska zadeklarowa\u0142a si\u0119 do udzia\u0142u w budowie nowej elektrowni atomowej na Litwie, ma to by\u0107 poligon do\u015bwiadczalny przed inwestycj\u0105 w naszym kraju. Patrz\u0105c ze strony rz\u0105du modernizacja elektrowni w\u0119glowych jest bardzo droga technologicznie, a efekt nie jest zbyt pewny Wiele z naszych elektrowni jest wynikiem powojennego uprzemys\u0142awiania kraju w latach 50-70-tych. S\u0105 to obiekt szybko budowane i ju\u017c do\u015b\u0107 wiekowe. Ich pe\u0142na modernizacja mo\u017ce by\u0107 na granicy albo poza op\u0142acalno\u015bci\u0105. Natomiast Unia Europejska d\u0105\u017cy do ci\u0105g\u0142ego podnoszenia sprawno\u015bci instalacji energetycznych i jednocze\u015bnie zmniejszania ich niekorzystnego wp\u0142ywu na \u015brodowisko. Energia odnawialna to nowe technologie ich rozw\u00f3j i doskonalenie w starciu z paliwami kopalnymi, wymaga wi\u0119c wielu ulg podatkowych. Jak to ci\u0119\u017cko prze\u0142kn\u0105\u0107 naszemu rz\u0105dowi, wida\u0107 po gmatwaninie przepis\u00f3w. Do tej pory nie wyja\u015bniona jest kwestia podatk\u00f3w od biopaliw. Bardzo ci\u0119\u017ckie chwile prze\u017cy\u0142y instalacje geotermalne na Podhalu. Gdy w 2005 roku nagle wzros\u0142y op\u0142aty przesy\u0142owe, wielu odbiorc\u00f3w powa\u017cnie my\u015bla\u0142o o powrocie do tradycyjnych paliw. Wszystkim si\u0119 op\u0142aca, a w naszym kraju nie. Tak\u017ce energetyka atomowa, jako jedna z ga\u0142\u0119zi strategicznych mo\u017ce liczy\u0107 na r\u00f3\u017cnego rodzaju pomoc finansow\u0105. W Unii Europejskiej opracowano specjalny traktat ustanawiaj\u0105cy Europejska Wsp\u00f3lnot\u0119 Energii Atomowej. Reguluje on mi\u0119dzy innymi szczeg\u00f3\u0142owe zasady przyznawania pomocy publicznej dla tego typu przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. W\u0142asne \u015bci\u015ble ukierunkowane programy pomocy publicznej dla tego sektora posiadaj\u0105 tak\u017ce Stany Zjednoczone, Rosja, Chiny i Indie. Dlatego jedynie atom wydaje si\u0119 w miar\u0119 pewny technologicznie i bezpieczny podatkowo – przynajmniej z punktu widzenia polityk\u00f3w.<\/p>\n

Pawe\u0142 Szablewski<\/strong><\/p>\n

Fot. D. Knisely<\/strong><\/a> \/ Flickr (CC BY SA)\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Energetyka atomowa od czasu awarii elektrowni w Czarnobylu w 1986 r. pozostawa\u0142a w u\u015bpieniu. Od kilku lat szybko powraca do \u0142ask. Nowy blok dzia\u0142a w Czechach w Temelinie, a nasi po\u0142udniowi s\u0105siedzi ju\u017c my\u015bl\u0105 o budowie nast\u0119pnego w okolicach Ostrawy. Tak\u017ce S\u0142owacy planuj\u0105 budow\u0119 nowego obiektu w Bohunicach. Nowa elektrowni\u0119 buduj\u0105 ju\u017c Finowie. Plany zwi\u0119kszenia […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1577,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69\/revisions\/1577"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}