![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/1024px-Aspirin-skeletal.svg_-1024x850.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
W\u015br\u00f3d pism i innych papier\u00f3w mojej babci znalaz\u0142em ostatnio broszurk\u0119 zatytu\u0142owan\u0105 „Babcine recepty”. Po\u015br\u00f3d cudownych w\u0142a\u015bciwo\u015bci gorczycy i kamfory na migren\u0119 (silne zapachy mog\u0105 u niekt\u00f3rych os\u00f3b wr\u0119cz nasila\u0107 migren\u0119) znalaz\u0142em co\u015b, co mnie porazi\u0142o: w razie krwawienia z hemoroid\u00f3w we\u017a tabletk\u0119 aspiryny i wyleczysz si\u0119 na zawsze.<\/p>\n
<\/p>\n
Hemoroidy to poszerzone naczynia \u017cylne w dolnym odcinku przewodu pokarmowego. Niekiedy rzeczywi\u015bcie krwawi\u0105 i medycyna zna pewne sposoby ich leczenia – zar\u00f3wno zachowawczego, jak i chirurgicznego. Po czym mo\u017cna wnioskowa\u0107, \u017ce chodzi o hemoroidy? Po \u017cywym krwawieniu z odbytu? OK, tylko \u017ce mo\u017ce mie\u0107 wiele innych przyczyn. Poza tym krwawienie, nie tak \u017cywe, mo\u017ce pochodzi\u0107 z g\u00f3rnych odcink\u00f3w przewodu pokarmowego. Krwawienie z \u017co\u0142\u0105dka zazwyczaj \u2013 na skutek dzia\u0142ania kwasu solnego na hemoglobin\u0119 przekszta\u0142caj\u0105c\u0105 si\u0119 w hematyn\u0119 – objawia si\u0119 czarnym, smolistym stolcem. Ale przy intensywnym krwawieniu – niekoniecznie. Generalnie krwawienie z przewodu pokarmowego mo\u017ce oznacza\u0107 nowotw\u00f3r i nale\u017ca\u0142oby go w takim wypadku wykluczy\u0107.<\/p>\n
To teraz o aspirynie. Kwas acetylosalicylowy to zwi\u0105zek o do\u015b\u0107 prostej strukturze chemicznej, pochodna kwasu salicylowego. Ten ostatni obecny jest w korze wierzby (Salix<\/em>) i od niej bierze nazw\u0119. Pod wzgl\u0119dem chemicznym to kwas 2-hydroksybenzoesowy. Czyli benzen z grup\u0105 kwasow\u0105 (karboksylow\u0105) przy jednym atomie w\u0119gla i alkoholow\u0105 (hydroksylow\u0105) przy drugim. U\u017cywali go staro\u017cytni Grecy i wykorzystywany jest w medycynie do tej pory, ale dzi\u015b do u\u017cytku zewn\u0119trznego, w dermatologii.<\/p>\n Czym si\u0119 r\u00f3\u017cni kwas acetylosalicylowy? Jak mo\u017cna przypuszcza\u0107, grup\u0105 acetylow\u0105 (czyli grup\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z kwasu octowego). W gimnazjach uczono przed reform\u0105 (gdzie i czy w og\u00f3le teraz ucz\u0105, nie mam poj\u0119cia), \u017ce kwasy z alkoholami tworz\u0105 estry. Ester kwasu octowego z grup\u0105 hydroksylow\u0105 kwasu salicylowego (jak pisa\u0142em wy\u017cej, ma grup\u0119 typow\u0105 dla alkoholi i tak tu go b\u0119dziemy traktowa\u0107) to w\u0142a\u015bnie kwas acetylosalicylowy. Zwany od nazwy handlowej aspiryn\u0105.<\/p>\n Jak dzia\u0142a? Podobnie jak inne leki przeciwzapalne. Tak jak ibuprofen, naproksen czy koksyby hamuje enzym tworz\u0105cy zwi\u0105zki dzia\u0142aj\u0105ce prozapalnie, okre\u015blany trudn\u0105 nazw\u0105 cyklooksygenaza (COX). Odmienno\u015b\u0107 aspiryny polega na tym, \u017ce blokuje enzym w spos\u00f3b nieodwracalny.<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 enzym\u00f3w to du\u017ce cz\u0105steczki bia\u0142ka, zbudowane z aminokwas\u00f3w, posiadaj\u0105ce pewien fragment, kt\u00f3ry przeprowadza dan\u0105 reakcj\u0119 chemiczn\u0105. Ot\u00f3\u017c kwas acetylosalicylowy w\u0142azi w to miejsce i wchodzi w reakcj\u0119 chemiczn\u0105 z enzymem. Wi\u0105zanie estrowe nie jest wybitnie trwa\u0142e. Grupa acetylowa z cz\u0105steczki aspiryny przenosi si\u0119 na cz\u0105steczk\u0119 enzymu, uniemo\u017cliwiaj\u0105c mu dzia\u0142anie.<\/p>\n To teraz kilka s\u0142\u00f3w o cyklooksygenazie (dla uproszczenia r\u00f3\u017cne formy tego enzymu pomijamy). Produkuje p\u00f3\u0142produkt, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy za substrat dla wielu zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych. Maj\u0105 zwykle 20 atom\u00f3w w\u0119gla w cz\u0105steczce, st\u0105d od greckiego miana dwudziestki nazwa ikozanoidy. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich to rzeczywi\u015bcie substancje prozapalne. W \u017co\u0142\u0105dku chroni\u0105 \u015bluz\u00f3wk\u0119 (dlatego leki przeciwzapalne szkodz\u0105 na \u017co\u0142\u0105dek). Mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 skurcze macicy (preparat z\u0142o\u017cony z leku przeciwzapalnego z maj\u0105cym niwelowa\u0107 jego szkodliwe dzia\u0142ania na \u017co\u0142\u0105dek ikozanoidem u\u017cywany by\u0142 do wywo\u0142ywania nielegalnych aborcji, cz\u0119sto z zagro\u017ceniem zdrowia i \u017cycia samych kobiet). W p\u0142ucach tworzy si\u0119 ikozanoid prostacyklina, dzia\u0142aj\u0105cy przeciwkrzepliwie. W p\u0142ytkach krwi tworzy si\u0119 tromboksan, nasilaj\u0105cy krzepni\u0119cie. P\u0142ytki krwi nie maj\u0105 j\u0105dra kom\u00f3rkowego. Nie syntezuj\u0105 nowych cz\u0105steczek enzymu.<\/p>\n Ma\u0142a dawka aspiryny zablokuje na sta\u0142e g\u0142\u00f3wnie syntez\u0119 tromboksanu w p\u0142ytkach. Do czasu, a\u017c powstan\u0105 nowe p\u0142ytki. P\u0142uca po prostu zsyntetyzuj\u0105 po pewnym, znacznie kr\u00f3tszym czasie nowe zasoby enzymu. W razie zawa\u0142u bierzemy wi\u0119c 300 mg aspiryny (im szybciej, tym lepiej, najlepiej j\u0105 rozgry\u017a\u0107). Jest szansa, \u017ce zakrzepy powstaj\u0105ce w naczyniach wie\u0144cowych rozpuszcz\u0105 si\u0119 (co nie znaczy, \u017ce nale\u017cy zwleka\u0107 z wezwaniem pogotowia!).<\/p>\n Co\u015b za co\u015b. Kwas acetylosalicylowy przeciwdzia\u0142a krzepni\u0119ciu krwi, a tym samym zwi\u0119ksza ryzyko krwotok\u00f3w. Charakterystyka Produktu Leczniczego (czyli szczeg\u00f3\u0142owy opis dopuszczonego na rynek leku) wymienia w\u015br\u00f3d przeciwwskaza\u0144 skaz\u0119 krwotoczn\u0105, ostr\u0105 chorob\u0119 wrzodow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka lub dwunastnicy (w\u0142a\u015bnie z uwagi na ryzyko krwawienia). Niemniej w przypadku innych krwawie\u0144 ta sama substancja dzia\u0142a podobnie.<\/p>\n Ocen\u0119 leczenia polegaj\u0105cego na podaniu zwi\u0119kszaj\u0105cego ryzyko i nasilaj\u0105cego krwawienie leku w razie krwawienia o nieznanym \u017ar\u00f3dle – pozostawi\u0119 do oceny Czytelnikom.<\/p>\n
![Wikimedia Commons<\/a>, domena publiczna<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W\u015br\u00f3d pism i innych papier\u00f3w mojej babci znalaz\u0142em ostatnio broszurk\u0119 zatytu\u0142owan\u0105 „Babcine recepty”. Po\u015br\u00f3d cudownych w\u0142a\u015bciwo\u015bci gorczycy i kamfory na migren\u0119 (silne zapachy mog\u0105 u niekt\u00f3rych os\u00f3b wr\u0119cz nasila\u0107 migren\u0119) znalaz\u0142em co\u015b, co mnie porazi\u0142o: w razie krwawienia z hemoroid\u00f3w we\u017a tabletk\u0119 aspiryny i wyleczysz si\u0119 na zawsze.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,196,204],"tags":[563,417,564,126,178],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7022"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7022"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7030,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7022\/revisions\/7030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}](\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Aspirin-skeletal.svg\"){kind=link}