{"id":7161,"date":"2020-05-13T19:19:04","date_gmt":"2020-05-13T17:19:04","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=7161"},"modified":"2020-05-13T20:44:48","modified_gmt":"2020-05-13T18:44:48","slug":"lekarzy-wiecej-nie-bedzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2020\/05\/13\/lekarzy-wiecej-nie-bedzie\/","title":{"rendered":"Lekarzy wi\u0119cej nie b\u0119dzie"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Na blogu obok Stefan Karczmarewicz w do\u015b\u0107 poruszaj\u0105cy spos\u00f3b opisywa\u0142 jaki\u015b czas temu<\/a> stosunek w\u0142adzy do pracownik\u00f3w medycznych, w tym lekarzy. Na zasadzie przekupi\u0107 – zastraszy\u0107 – zniszczy\u0107. Z naciskiem na dwa ostatnie. Zauwa\u017ca, \u017ce je\u015bli si\u0119 co\u015b \/ kogo\u015b zniszczy, nale\u017ca\u0142oby to czym\u015b \/ kim\u015b zast\u0105pi\u0107. W przypadku lekarzy to nie takie proste. Dlaczego nie mo\u017cna po prostu wykszta\u0142ci\u0107 nowych? Przecie\u017c ju\u017c zwi\u0119kszano limity przyj\u0119\u0107 na studia, co za problem zwi\u0119kszy\u0107 je znowu?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Spr\u00f3bujmy odpowiedzie\u0107 na pytanie, sk\u0105d si\u0119 w\u0142a\u015bciwie bior\u0105 lekarze. Nie w teorii, kt\u00f3r\u0105 wszyscy znaj\u0105. W praktyce. Ano \u2013 brzmi oczywista odpowied\u017a – ko\u0144cz\u0105 studia medyczne. No w\u0142a\u015bnie. \u017beby zosta\u0107 lekarzem, trzeba si\u0119 przynajmniej sze\u015b\u0107 lat uczy\u0107. Nad utrapieniami studenckiego \u017cycia zadumamy si\u0119 innym razem. Dzisiaj sp\u00f3jrzmy na nauk\u0119 medycyny z perspektywy uczelni. Rozwa\u017cmy kilka zagadnie\u0144. Kto? Gdzie? Kiedy?<\/p>\n\n\n\n

A wi\u0119c, po pierwsze, \u017ceby uczy\u0107 student\u00f3w, musimy mie\u0107 wyk\u0142adowc\u00f3w. Jakie kompetencje powinien mie\u0107 wyk\u0142adowca? Przede wszystkim musi zna\u0107 si\u0119 na dziedzinie, kt\u00f3rej uczy. Mamy tu sporo przedmiot\u00f3w dotycz\u0105cych nauk podstawowych (anatomia, biochemia, fizjologia, histologia i inne). I jeszcze wi\u0119cej nauk klinicznych. Co wi\u0119cej, do prowadzenia zaj\u0119\u0107 klinicznych, polegaj\u0105cych w znacznej mierze na zbieraniu wywiadu i badaniu pacjent\u00f3w, trzeba mie\u0107 uprawnienia do wykonywania nauczanych czynno\u015bci. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, \u017ceby prowadzi\u0107 znakomit\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zaj\u0119\u0107 dla przysz\u0142ych lekarzy, trzeba samemu by\u0107 lekarzem. A lekarzy, jak zauwa\u017ca dr Karczmarewicz, brakuje.<\/p>\n\n\n\n

Co wi\u0119cej, uwa\u017ca si\u0119, \u017ce wyk\u0142adowca powinien dysponowa\u0107 wiedz\u0105 przynajmniej poziom wy\u017csz\u0105 ni\u017c ta, kt\u00f3rej wymaga od student\u00f3w. Powinien by\u0107 znawc\u0105 tematu, kt\u00f3ry b\u0119dzie w stanie udzieli\u0107 satysfakcjonuj\u0105cej odpowiedzi r\u00f3wnie\u017c na trudne pytania, rozwia\u0107 (b\u0105d\u017a zasia\u0107) w\u0105tpliwo\u015bci, wyt\u0142umaczy\u0107 niezrozumia\u0142e fragmenty w ksi\u0105\u017cce.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze gorzej \u2013 wiedza ta powinna by\u0107 aktualna. W dzisiejszej nauce publikacja jest aktualna mniej wi\u0119cej przez pi\u0119\u0107 lat. Filozofowie trzecie tysi\u0105clecie analizuj\u0105 dzie\u0142a Platona, ale w wi\u0119kszo\u015bci nauk biologiczno-medycznych publikacja sprzed dekady to historia. Zalecenia internistyczne \u017cyj\u0105 przeci\u0119tnie trzy lata. To znaczy, \u017ce wiedza w czasie rozpoczynania i ko\u0144czenia studi\u00f3w przez dany rocznik student\u00f3w ju\u017c jest r\u00f3\u017cna. Lekarz ko\u0144cz\u0105cy rezydentur\u0119 zazwyczaj ju\u017c nie ma poj\u0119cia, jak wygl\u0105da medycyna w innych dziedzinach ni\u017c wybrana przez niego.<\/p>\n\n\n\n

Jaki\u017c to problem, by na bie\u017c\u0105co uzupe\u0142nia\u0107 wiedz\u0119? Zastan\u00f3wmy si\u0119, jak rozleg\u0142a to wiedza. Sprawd\u017amy cho\u0107by struktur\u0119 uczelni. Zazwyczaj uniwersytet ma kilka wydzia\u0142\u00f3w, np. humanistyczny, filozoficzno-historyczny czy \u2013 w naszym przypadku \u2013 lekarski. Dalej mo\u017cemy mie\u0107 instytuty, mo\u017ce ich nie by\u0107. Na przyk\u0142ad Instytut Historii. Dalej mamy katedry. Na przyk\u0142ad Katedra Bizancjum. Katedry dzieli\u0107 si\u0119 jeszcze mog\u0105 na zak\u0142ady, a w obr\u0119bie zak\u0142ad\u00f3w – na pracownie. Czy historyk zajmuj\u0105cy si\u0119 ca\u0142e \u017cycie Bizancjum ma poj\u0119cie o roli Japonii w II wojnie \u015bwiatowej? Entomolog zajmuje si\u0119 cz\u0119sto jedn\u0105 rodzin\u0105 owad\u00f3w i nie zna si\u0119 na innej. Jakie\u015b poj\u0119cie mo\u017ce ma, co\u015b tam wie, co\u015b tam pami\u0119ta. O innej gromadzie cz\u0119sto nie by\u0142by w stanie dobrze poprowadzi\u0107 zaj\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Przenie\u015bmy to na medycyn\u0119. Rzadkie specjalizacje to cz\u0119sto poziom pojedynczego zak\u0142adu, kt\u00f3remu odpowiada klinika. Na przyk\u0142ad bardzo rzadka neurologia dzieci\u0119ca czy pojawiaj\u0105ca si\u0119 w mediach cz\u0119sto przed nastaniem epidemii psychiatria dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Inne specjalizacje, jak neurologia czy psychiatria, to ju\u017c poziom katedry. Ale s\u0105 te\u017c takie nauki jak interna. To jest poziom instytutu. Wi\u0119ksze dziedziny interny, jak kardiologia, na wi\u0119kszych uczelniach same nie mieszcz\u0105 si\u0119 w jednej katedrze. Nie ma i nie mog\u0105 istnie\u0107 ludzie, kt\u00f3rzy mog\u0105 zgodnie z prawd\u0105 powiedzie\u0107: znam intern\u0119 czy znam pediatri\u0119 – je\u015bli chodzi o poziom umo\u017cliwiaj\u0105cy wyk\u0142adanie przedmiotu. Oczywi\u015bcie mamy mn\u00f3stwo \u015bwietnych specjalist\u00f3w, ale jak podkre\u015blali\u015bmy, do wyk\u0142adania trzeba czego\u015b wi\u0119cej. To tak jakby kto\u015b powiedzia\u0142: znam na akademickim poziomie ca\u0142\u0105 histori\u0119. Podr\u0119czniki interny to tysi\u0105ce stron.<\/p>\n\n\n\n

Studia medyczny to kilkadziesi\u0105t przedmiot\u00f3w. Cz\u0119sto bardzo szczeg\u00f3\u0142owych. Przeci\u0119tny student spotyka w trakcie edukacji kilkuset nauczycieli akademickich. Kt\u00f3rych brakuje. Ilu student\u00f3w mo\u017ce przypada\u0107 na nauczyciela, \u017ceby mogli si\u0119 czego\u015b nauczy\u0107 w praktyce?<\/p>\n\n\n\n

Drugie pytanie, powi\u0105zane z poprzednim: gdzie maj\u0105 si\u0119 te osoby kszta\u0142ci\u0107? Ot\u00f3\u017c w jednostkach zapewniaj\u0105cych, po pierwsze, omawian\u0105 wcze\u015bniej kadr\u0119, po drugie – pacjent\u00f3w. Nie da si\u0119 bowiem nauczy\u0107 badania bez badania. \u017badne wyk\u0142ady, seminaria itd. nic nie dadz\u0105 bez zaj\u0119\u0107 klinicznych. A wi\u0119c potrzebujemy klinik, w kt\u00f3rych studenci naucz\u0105 si\u0119 bada\u0107. Nauki podstawowe te\u017c stanowi\u0105 problem, np. zaj\u0119cia z anatomii polegaj\u0105 na badaniu zw\u0142ok, kt\u00f3rych nie mo\u017cna kupi\u0107, zostaj\u0105 one ofiarowane uczelni. Ale wr\u00f3\u0107my do klinik. Le\u017celi\u015bcie mo\u017ce Pa\u0144stwo w klinice uniwersyteckiej? Widzieli\u015bcie te dzikie t\u0142umy student\u00f3w, kt\u00f3rzy – jak si\u0119 zdaje – s\u0105 ju\u017c prawie wsz\u0119dzie? A przynajmniej w du\u017cej cz\u0119\u015bci klinik. W \u017cadnym wypadku nie chc\u0119 tu wini\u0107 uczelni ani kliniki. Stoi przed nimi bardzo trudne zadanie, oczekiwanie narzucone im zwykle z g\u00f3ry. Je\u015bli na roku potrafi by\u0107 po 20-30 grup razy 12-14 os\u00f3b, trzeba ich jako\u015b porozdziela\u0107. Cztery grupy odbywaj\u0105ce \u0107wiczenia na raz to p\u00f3\u0142 setki os\u00f3b w klinice. Idea\u0142em pozostaje od lat nauczanie przy \u0142\u00f3\u017cku chorego \u2013 ale ile u diab\u0142a os\u00f3b mo\u017ce zmie\u015bci\u0107 si\u0119 przy jednym \u0142\u00f3\u017cku? Ile os\u00f3b mo\u017ce zbiera\u0107 wywiad \/ bada\u0107 tego samego pacjenta, \u017ceby nie czu\u0142 si\u0119 jak w cyrku?<\/p>\n\n\n\n

Ostatnie pytanie: kiedy? Kiedy maj\u0105 si\u0119 te zaj\u0119cia odbywa\u0107? Bo przecie\u017c nie o p\u00f3\u0142nocy. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 lekarzy w Polsce (o tym te\u017c pisze Karczmarewicz) pracuje w wi\u0119cej ni\u017c jednym miejscu. Po jednej pracy jedzie do kolejnej. Nie ma czasu (ani si\u0142) edukowa\u0107 m\u0142odzie\u017cy po pracy. Z konieczno\u015bci zaj\u0119cia ze studentami musz\u0105 si\u0119 odbywa\u0107 w zwyk\u0142ych godzinach pracy. W ka\u017cdym razie b\u0119d\u0105 odbywa\u0107 si\u0119 w czasie, kiedy doktor m\u00f3g\u0142by prowadzi\u0107 pacjent\u00f3w. Je\u015bli kto\u015b wyra\u017ca\u0142by zdziwienie, \u017ce system niejako zak\u0142ada wykonywanie przez jedn\u0105 osob\u0119 dw\u00f3ch prac jednocze\u015bnie, informuj\u0119, \u017ce na pracownikach kliniki ci\u0105\u017cy te\u017c obowi\u0105zek pracy naukowej. Gdyby kto\u015b mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, kiedy mia\u0142aby by\u0107 wykonywana… Oczywi\u015bcie kliniki zawieraj\u0105 dodatkowe umowy i p\u0142ac\u0105 nieetatowcom za przeprowadzanie zaj\u0119\u0107. Kosztem czasu po\u015bwi\u0119canego pacjentom.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie mo\u017cna sobie zarz\u0105dzi\u0107 zwi\u0119kszenie limit\u00f3w przyj\u0119\u0107. Tak jak mo\u017cna zwi\u0119ksza\u0107 \u015bwiadczenia socjalne i p\u0142ac\u0119 minimaln\u0105, a nast\u0119pnie dziwi\u0107 si\u0119 wzrostowi inflacji. W przypadku kszta\u0142cenia lekarzy nie chodzi tylko o pieni\u0105dze. Chodzi o to, \u017ce problemu braku lekarzy nie da si\u0119 \u0142atwo rozwi\u0105za\u0107, a g\u0142\u00f3wn\u0105 przeszkod\u0119 stanowi… sam brak lekarzy.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ilustracja: Stetoskop, ernstl, CC BY SA 2.0, za <\/em>Wikimedia Commons<\/em><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na blogu obok Stefan Karczmarewicz w do\u015b\u0107 poruszaj\u0105cy spos\u00f3b opisywa\u0142 jaki\u015b czas temu stosunek w\u0142adzy do pracownik\u00f3w medycznych, w tym lekarzy. Na zasadzie przekupi\u0107 – zastraszy\u0107 – zniszczy\u0107. Z naciskiem na dwa ostatnie. Zauwa\u017ca, \u017ce je\u015bli si\u0119 co\u015b \/ kogo\u015b zniszczy, nale\u017ca\u0142oby to czym\u015b \/ kim\u015b zast\u0105pi\u0107. W przypadku lekarzy to nie takie proste. Dlaczego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,196,30],"tags":[38,279],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7161"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7161"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7179,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7161\/revisions\/7179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}