{"id":7468,"date":"2020-09-18T15:48:32","date_gmt":"2020-09-18T13:48:32","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=7468"},"modified":"2020-09-18T20:12:11","modified_gmt":"2020-09-18T18:12:11","slug":"usta-usta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2020\/09\/18\/usta-usta\/","title":{"rendered":"Usta-usta"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

IgNoble s\u0105 wdzi\u0119cznym tematem dla bloger\u00f3w i szalonych naukowc\u00f3w. Podobnie jak stosunki mi\u0119dzyp\u0142ciowe (jednop\u0142ciowe, ale nie tylko). Najlepiej za\u015b, gdy jedno wi\u0105\u017ce si\u0119 z drugim. Kiedy\u015b pisa\u0142em o chrz\u0105szczach maj\u0105cych poci\u0105g do butelki<\/a>. W tym roku IgNobla przyznano za badania nad poca\u0142unkami u ludzi.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\u017beby by\u0142o ciekawiej, IgNobla dosta\u0142a m.in. polska naukowczyni: Agnieszka \u017bela\u017aniewicz, biolo\u017cka z Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. No, nie sama, razem z zespo\u0142em, z kt\u00f3rym opublikowa\u0142a w „Scientific Reports” (pismo z grupy „Nature”) artyku\u0142 o poca\u0142unkach usta-usta.<\/p>\n\n\n\n

Tekst jest skomplikowany, przywo\u0142uje kilka hipotez (w tym wspominanego tu ju\u017c par\u0119 razy Dunbara) dotycz\u0105cych roli poca\u0142unk\u00f3w w tworzeniu i cementowaniu zwi\u0105zk\u00f3w. Badacze przepytali ponad 3 tys. os\u00f3b w r\u00f3\u017cnym wieku (\u015brednia 32 lata) z 13 kraj\u00f3w na okoliczno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w ich fizycznych kontakt\u00f3w w zwi\u0105zkach, w tym poca\u0142unk\u00f3w w usta. Potem korelowali wszystko ze wszystkim i opisali, co im wysz\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Sama waga poca\u0142unk\u00f3w jest r\u00f3\u017cnie postrzegana. Za wa\u017cne w fazie zalot\u00f3w najbardziej uznaj\u0105 je Niemcy i W\u0142osi, a najmniej (i to drastycznie) Nigeryjczycy. W ocenie ich roli dla stabilnych zwi\u0105zk\u00f3w na czele pozostali W\u0142osi, a Nigeryjczycy wyprzedzili… Francuz\u00f3w. Nar\u00f3d nawet frazeologicznie kojarzony z poca\u0142unkami usta-usta najwyra\u017aniej ceni je bardziej na pocz\u0105tku zwi\u0105zku ni\u017c p\u00f3\u017aniej. U praktycznie wszystkich innych nacji jest odwrotnie, a Niemcy s\u0105 prawie pod tym wzgl\u0119dem niezmienni.<\/p>\n\n\n\n

Najbardziej ca\u0142u\u015bne wydaj\u0105 si\u0119 nacje latynoameryka\u0144skie, a najmniej Indusi. Ci ostatni r\u00f3wnie\u017c (razem z Nigeryjczykami) najmniej przyznaj\u0105 si\u0119 do seksu. Tu prym wiod\u0105 W\u0142osi, kt\u00f3rzy za to przytulaj\u0105 si\u0119 najrzadziej (przynajmniej w zwi\u0105zkach) – z kolei najaktywniejsi s\u0105 Polacy.<\/p>\n\n\n\n

Mieszka\u0144cy Indii nie tylko maj\u0105 rzadko seks, ale s\u0105 te\u017c z tego powodu najbardziej niezadowoleni (na r\u00f3wni z Australijczykami) – w odr\u00f3\u017cnieniu od Kolumbijczyk\u00f3w. Francuzi s\u0105 za to najmniej usatysfakcjonowani liczb\u0105 poca\u0142unk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

To proste statystyki, ale jak wspomnia\u0142em, naukowcy zbadali bardziej skomplikowane relacje, uwzgl\u0119dniaj\u0105c sporo zmiennych. W wielu przypadkach wyszed\u0142 chaos i brak zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy czynnikami.<\/p>\n\n\n\n

W szczeg\u00f3lno\u015bci nie wida\u0107, \u017ceby poca\u0142unki by\u0142y cz\u0119stsze w krajach o lepszym stanie zdrowia. Hipoteza, \u017ce tam, gdzie \u0142atwiej si\u0119 czym\u015b zarazi\u0107, ludzie unikaj\u0105 kontaktu z cudz\u0105 \u015blin\u0105, nie potwierdzi\u0142a si\u0119. Brak te\u017c zwi\u0105zku cz\u0119stotliwo\u015bci poca\u0142unk\u00f3w z tak abstrakcyjnym miernikiem bogactwa narodu jak PKB.<\/p>\n\n\n\n

A czemu by mia\u0142 by\u0107 w og\u00f3le zwi\u0105zek? Czasem powtarza si\u0119 m\u0105dro\u015bci ludowe, \u017ce biedniejsi bardziej si\u0119 kochaj\u0105 – itp. dyrdyma\u0142y. Mog\u0142oby to mie\u0107 jakie\u015b prze\u0142o\u017cenie na poca\u0142unki. W skali PKB nie, ale za to co\u015b jest na rzeczy przy innym mierniku – wska\u017aniku nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznych Giniego.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142czynnik Giniego m\u00f3wi o nier\u00f3wno\u015bciach spo\u0142ecznych w dochodach. W spo\u0142ecze\u0144stwie idealnie r\u00f3wnym przyj\u0105\u0142by warto\u015b\u0107 0, a idealnie nier\u00f3wnym (cokolwiek to znaczy) 1. To nie do ko\u0144ca to samo co bieda. Pa\u0144stwa o najwy\u017cszym wsp\u00f3\u0142czynniku Giniego to, w zale\u017cno\u015bci od danych, m.in. Namibia, Haiti itp., a wi\u0119c raczej biedne, a o najni\u017cszym – to np. Dania, Szwecja czy Japonia, wi\u0119c bogate. Ale niski wska\u017anik mo\u017ce oznacza\u0107 te\u017c r\u00f3wne dzielenie biedy. Do\u015b\u0107 niski jest np. w Bo\u015bni i Hercegowinie czy Mongolii.<\/p>\n\n\n\n

Okazuje si\u0119, \u017ce w\u015br\u00f3d tych 13 badanych spo\u0142ecze\u0144stw cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 poca\u0142unk\u00f3w koreluje w\u0142a\u015bnie ze wska\u017anikiem Giniego. Im jest wy\u017cszy, tym zasadniczo s\u0105 cz\u0119stsze. Grupa kraj\u00f3w z wysokim wska\u017anikiem (Kolumbia, Chile, Nigeria i USA) na wykresie tworzy wyra\u017anie odr\u0119bn\u0105 chmur\u0119, pozosta\u0142e te\u017c si\u0119 grupuj\u0105 (cho\u0107 ju\u017c w obr\u0119bie tych dw\u00f3ch klastr\u00f3w nie ma takich zale\u017cno\u015bci – wykres mo\u017ce by\u0107 wr\u0119cz niez\u0142y edukacyjnie do pokazywania, jak mo\u017cna, wycinaj\u0105c dane, odwraca\u0107 wska\u017aniki korelacji).<\/p>\n\n\n\n

Poca\u0142unki okazuj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkowe. Pieszczoty zwi\u0105zane z przytulaniem i same stosunki p\u0142ciowe ju\u017c nie wykazuj\u0105 takiej korelacji. W zwi\u0105zku z tym, cho\u0107 sam artyku\u0142 analizuje du\u017co zmiennych i mo\u017cna wyci\u0105gn\u0105\u0107 r\u00f3\u017cne wnioski (np., \u017ce czynnik zmys\u0142owy poca\u0142unku jest wa\u017cniejszy dla kobiet ni\u017c m\u0119\u017cczyzn), to w\u0142a\u015bnie ten zwi\u0105zek zosta\u0142 wyci\u0105gni\u0119ty do tytu\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

I zapewne dlatego komitet ignoblowski nagrod\u0119 przyzna\u0142 nie w dziedzinie antropologii czy etologii, a ekonomii. (A mo\u017ce, podobnie jak ja, pozosta\u0142e zwi\u0105zki statystyczne uzna\u0142 za zbyt skomplikowane, a przez to nudne).<\/p>\n\n\n\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ilustracja: ka\u017cdy kulturalny cz\u0142owiek z cywilizacji Zachodu powinien wiedzie\u0107, co to. Domena publiczna<\/em><\/p>\n\n\n\n

Christopher D. Watkins, Juan David Leong\u00f3mez, Jeanne Bovet, Agnieszka \u017bela\u017aniewicz, Max Korbmacher, Marco Ant\u00f4nio Corr\u00eaa Varella, Ana Maria Fernandez, Danielle Wagstaff, Samuela Bolgan (2019) National income inequality predicts cultural variation in mouth to mouth kissing Scientific Reports<\/em> 9, 6698 doi: 10.1038\/s41598-019-43267-7<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tegorocznego IgNobla dosta\u0142a polska naukowczyni Agnieszka \u017bela\u017aniewicz<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7473,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,65,28],"tags":[649,512,607,648,479],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7468"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7468"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7468\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7475,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7468\/revisions\/7475"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}