{"id":7698,"date":"2021-01-29T07:35:18","date_gmt":"2021-01-29T06:35:18","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=7698"},"modified":"2021-02-03T07:33:10","modified_gmt":"2021-02-03T06:33:10","slug":"czy-szczepionka-jest-bezpieczna-niewazne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2021\/01\/29\/czy-szczepionka-jest-bezpieczna-niewazne\/","title":{"rendered":"Czy szczepionka jest bezpieczna? Niewa\u017cne"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Czy szczepionka na koronawirusa jest bezpieczna? Pytanie to ci\u0105gle pada w mediach, wywo\u0142uj\u0105c spory na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych. A odpowied\u017a… nie ma najmniejszego znaczenia.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Zapewne wielu z Pa\u0144stwa si\u0119 z tym nie zgodzi. Prosz\u0119 wi\u0119c o odpowied\u017a: czy szczepionka jest bezpieczna? Tak czy nie? I co to znaczy: „jest bezpieczna”? Nie mo\u017cna przez ni\u0105 umrze\u0107? Mo\u017cna. Na wstrz\u0105s anafilaktyczny. Podobnie jak po orzeszkach ziemnych albo rybach i nie trzeba ich nawet je\u015b\u0107. Wystarczy zapach czy sam \u015blad (dlatego cz\u0119sto na opakowaniach produkt\u00f3w niemaj\u0105cych na poz\u00f3r z orzeszkami nic wsp\u00f3lnego czytamy: mo\u017ce zawiera\u0107 \u015bladowe ilo\u015bci orzeszk\u00f3w ziemnych<\/em>; pojedyncze cz\u0105stki z linii produkcyjnej w drugim k\u0105cie fabryki te\u017c mog\u0105 zabi\u0107). A czy kto\u015b z Pa\u0144stwa jecha\u0142 kiedy\u015b samochodem? W ten spos\u00f3b gin\u0105 w Polsce rocznie tysi\u0105ce os\u00f3b. A wyj\u015bcie z domu?<\/p>\n\n\n\n

Ot\u00f3\u017c odpowied\u017a na pytanie o to, czy szczepionka jest bezpieczna<\/em>, nic nam nie m\u00f3wi. Nie mamy jednego niepodwa\u017calnego kryterium bezpiecze\u0144stwa. Ryzyko zwi\u0105zane z podaniem szczepionki czy innego specyfiku trzeba z czym\u015b por\u00f3wna\u0107. Maj\u0105c do wyboru dwie opcje, b\u0119dziemy mogli stwierdzi\u0107, kt\u00f3ra jest dla nas lepsza. Prawid\u0142owo postawione pytanie brzmi zatem tak: czy zaszczepienie si\u0119 jest bezpieczniejsze ni\u017c niezaszczepienie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Z nieznanych mi wzgl\u0119d\u00f3w zaszczepienie zestawia si\u0119 ci\u0105gle z sielankow\u0105 wizj\u0105 niezaszczepienia. Nie szczepi\u0119 si\u0119 i nic mi si\u0119 dzieje.<\/em> Tylko \u017ce mamy pandemi\u0119. Nie mamy wyboru: Nie szczepi\u0119 si\u0119 i nic mi si\u0119 dzieje<\/em>. Mamy wyb\u00f3r: szczepi\u0119 si\u0119, ryzykuj\u0105c powik\u0142ania i covid <\/em>albo nie szczepi\u0119 si\u0119, ryzykuj\u0105c covid<\/em>. Uzupe\u0142nijmy wi\u0119c nasze pytanie: czy w czasie pandemii koronawirusa zaszczepienie si\u0119 jest bezpieczniejsze ni\u017c niezaszczepienie?<\/p>\n\n\n\n

\u017beby to ustali\u0107, trzeba dobra\u0107 dwie grupy ludzi, jedn\u0105 zaszczepi\u0107, a drugiej nie, i por\u00f3wna\u0107 poziom bezpiecze\u0144stwa. A przedtem nale\u017cy nasze pytanie zoperacjonalizowa\u0107. Co znaczy bezpieczniejsze<\/em>? Odrzu\u0107my na chwil\u0119 uczucia zwi\u0105zane z cierpieniem chorych i bliskich umieraj\u0105cych os\u00f3b, sp\u00f3jrzmy na sprawy ch\u0142odnym okiem naukowca. Sytuacja jest prosta: na covid si\u0119 umiera. Mamy twardy punkt ko\u0144cowy: \u015bmier\u0107<\/em>. Grupa zaszczepiona i kontrolna b\u0119d\u0105 si\u0119 w istotny spos\u00f3b r\u00f3\u017cni\u0107 pod wzgl\u0119dem liczby zgon\u00f3w. To nie mi\u0119kka zmienna w stylu: ci\u015bnienie t\u0119tnicze mierzone mi\u0119dzy godzin\u0105 8 a 8:30 po 20 min odpoczynku spada o 20 mmHg<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Zatem zbieramy grup\u0119 do badania. Kogo wykluczamy? Na pewno dzieci. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od doros\u0142ych, a prawo wprowadza pewne odr\u0119bno\u015bci. Na co nam problemy? Kobiety w ci\u0105\u017cy – nie jeste\u015bmy ginekologami, niech si\u0119 szczepi\u0105 po ci\u0105\u017cy. Osoby cierpi\u0105ce na inne ostre choroby? Na pewno maj\u0105 w tych okoliczno\u015bciach wa\u017cniejsze sprawy na g\u0142owie. Chorzy na covid? To by by\u0142o absurdalne. Pacjenci niezdolni do zrozumienia badania i wyra\u017cenia na nie zgody? Wykluczamy ze wzgl\u0119d\u00f3w prawnych.<\/p>\n\n\n\n

Teraz przydzielamy ludzi losowo do dw\u00f3ch grup. Badani nie wiedz\u0105, czy dostan\u0105 szczepionk\u0119. Oceniaj\u0105cy ich stan – te\u017c nie. Po okre\u015blonym czasie liczy si\u0119 liczb\u0119 powik\u0142a\u0144 i zgon\u00f3w, wrzuca dane do programu do analiz statystycznych. Proste? Jak wida\u0107 – niekoniecznie. Przeanalizujmy rzeczywiste badanie dotycz\u0105ce szczepionki oksfordzkiej.<\/p>\n\n\n\n

Zebrano ochotnik\u00f3w w wieku od co najmniej 18 do nie wi\u0119cej ni\u017c 55 lat, podzielono ich losowo na dwie grupy: badana dosta\u0142a szczepionk\u0119, kontrolna – inn\u0105 szczepionk\u0119 albo s\u00f3l fizjologiczn\u0105. Badani w liczbie 11 636 nie wiedzieli, co dostaj\u0105. Grupy by\u0142y podobnie liczne i obserwowane przez trzy-cztery miesi\u0105ce. W obu zliczono zachorowania na covid z objawami oraz powa\u017cne problemy zdrowotne, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142y w czasie badania. Spo\u015br\u00f3d 131 zachorowa\u0144 na covid 30 stwierdzono u zaszczepionych, 101 w grupie kontrolnej, co oznacza skuteczno\u015b\u0107 70 proc. (lepsz\u0105, 90-proc., uzyskano po zredukowaniu drugiej dawki szczepionki, przy dw\u00f3ch podobnych wynosi\u0142a ponad 62 proc.).<\/p>\n\n\n\n

Czy taki wynik m\u00f3g\u0142 by\u0107 dzie\u0142em przypadku? M\u00f3g\u0142, przeci\u0119tnie zdarzy\u0142by si\u0119 raz na sto podobnych do\u015bwiadcze\u0144. Co do innych powa\u017cnych problem\u00f3w zdrowotnych – w grupie badanej by\u0142o ich 84, kontrolnej \u2013 91. Trudno z tego wnioskowa\u0107, \u017ceby szczepionka grozi\u0142a powa\u017cnymi powik\u0142aniami. Natomiast je\u015bli pr\u00f3ba liczy\u0142a tysi\u0105ce badanych, si\u0142\u0105 rzeczy niekt\u00f3rzy z nich powa\u017cnie zachoruj\u0105. Nie tylko na covid, inne choroby wszak nie znikn\u0119\u0142y, a udzia\u0142 w badaniu klinicznym w magiczny spos\u00f3b przed nimi nie chroni.<\/p>\n\n\n\n

Co z tego wynika? \u017be osoby zaszczepione rzadziej odczuwaj\u0105 objawy covidu ni\u017c niezaszczepione. \u017be u os\u00f3b zaszczepionych powa\u017cne problemy zdrowotne nie wyst\u0119puj\u0105 istotnie cz\u0119\u015bciej. Mo\u017cna wi\u0119c stwierdzi\u0107, \u017ce szczepionka chroni przed chorob\u0105. Nie ma \u017cadnych danych wskazuj\u0105cych na istotne ryzyko powik\u0142a\u0144. Zaszczepienie si\u0119 jest ewidentnie bezpieczniejsze ni\u017c niezaszczepienie. I to jest kluczowa informacja.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bibliografia<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n