{"id":7710,"date":"2021-02-13T11:23:03","date_gmt":"2021-02-13T10:23:03","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=7710"},"modified":"2021-02-13T16:05:48","modified_gmt":"2021-02-13T15:05:48","slug":"byc-jezykiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2021\/02\/13\/byc-jezykiem\/","title":{"rendered":"By\u0107 j\u0119zykiem…"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Tak, dobrze Pa\u0144stwo widzicie. W paszczy ryby znajduje si\u0119 inny organizm. I to nie on jest zjadany. Uwaga: tekst opisuje zjawisko, kt\u00f3re mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 obrzydzenie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Na ten absurdalny wr\u0119cz przyk\u0142ad bogactwa przyrody natrafi\u0142em na opublikowanym na YouTube wyk\u0142adzie dr. Daniela Tyborowskiego z Muzeum Ziemi PAN w Warszawie<\/a> po\u015bwi\u0119conym interakcjom mi\u0119dzy organizmami. (Wyk\u0142ad polecam, cho\u0107 nie by\u0142bym sob\u0105, gdybym nie czepia\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Nazwa hiena, Panie Doktorze, wci\u0105\u017c funkcjonuje, cho\u0107 odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do rodzaju Hyaena<\/em>, krokut\u0105 okre\u015blamy hienowate z rodzaju Crocuta<\/em>, a tasiemiec stanowi raczej rurk\u0119 z uk\u0142adem rozrodczym, pokarm wch\u0142ania ca\u0142\u0105 powierzchni\u0105 cia\u0142a).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

To co\u015b w \u015brodku nazywa si\u0119 Cymothoa exigua<\/em>. Zalicza si\u0119 do r\u00f3wnonog\u00f3w, rz\u0119du skorupiak\u00f3w z gromady pancerzowc\u00f3w (jest wi\u0119c dalekim krewnym raka). Wyst\u0119puje w wodach Meksyku. Zosta\u0142a opisana w 1884 r., a od lat 60. wiadomo o jej paso\u017cytniczym trybie \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Paso\u017cytnictwo dzielimy na bardziej pierwotne zewn\u0119trzne (paso\u017cyt \u017cyje na zewn\u0105trz cia\u0142a gospodarza, np. kleszcz, komar) i wewn\u0119trzne (zamieszkuje cia\u0142o \u017cywiciela, przyk\u0142adem tasiemiec, glista, t\u0119goryjec dwunastnicy). Cymothoa exigua<\/em> zosta\u0142y znalezione w obr\u0119bie cia\u0142 gospodarzy, konkretnie w jamach g\u0119bowych i skrzelowych ryb. Samice znacznie przerasta\u0142y samce, wydaje si\u0119, \u017ce istotna cz\u0119\u015b\u0107 osobnik\u00f3w rozpoczyna \u017cycie jako samce, a osi\u0105gn\u0105wszy odpowiedni rozmiar centymetra d\u0142ugo\u015bci (samica osi\u0105ga do 3,7 cm), zmienia p\u0142e\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Skorupiak dostaje si\u0119 do organizmu ryby przez szczeliny skrzelowe. Osiada nast\u0119pnie na j\u0119zyku ofiary, czepia si\u0119 go za pomoc\u0105 hakowatych pereopodi\u00f3w. Hamuj\u0105c dop\u0142yw krwi do j\u0119zyka, wywo\u0142uje jego degeneracj\u0119. J\u0119zyk obumiera, a w jego miejscu pozostaje paso\u017cyt \u017cywi\u0105cy si\u0119 po\u0142ykanym przez ryb\u0119 po\u017cywieniem. Co wi\u0119cej, z zewn\u0105trz skorupiak rzeczywi\u015bcie przypomina rybi j\u0119zyk! Troch\u0119 od niego wi\u0119kszy, do\u015b\u0107 dobrze pasuje do zasi\u0119gu z\u0119b\u00f3w lemieszowych ryby. Jeszcze wi\u0119cej – nie stwierdzono, by zainfekowana ryba od\u017cywia\u0142a si\u0119 b\u0105d\u017a oddycha\u0142a gorzej ni\u017c niezainfekowana. Oznacza to, \u017ce paso\u017cyt efektywnie (i efektownie) zast\u0119puje u niej funkcj\u0119 j\u0119zyka!<\/p>\n\n\n\n

Opisany w 1983 r., to pierwszy przyk\u0142ad zast\u0105pienia narz\u0105du gospodarza paso\u017cytem. Ryba traci j\u0119zyk (czy odczuwa dyskomfort, maj\u0105c co\u015b takiego w paszczy, nie \u015bmiem si\u0119 wypowiada\u0107), a poza tym w\u0142a\u015bciwie funkcjonuje dobrze i wydaje si\u0119 zdrowa.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bibliografia<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n