{"id":7836,"date":"2021-03-27T14:06:11","date_gmt":"2021-03-27T13:06:11","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=7836"},"modified":"2021-03-27T15:06:11","modified_gmt":"2021-03-27T14:06:11","slug":"modlitwa-biskupom-zycia-nie-wydluza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2021\/03\/27\/modlitwa-biskupom-zycia-nie-wydluza\/","title":{"rendered":"Modlitwa biskupom \u017cycia nie wyd\u0142u\u017ca"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Przeprowadzana podczas ka\u017cdej katolickiej mszy modlitwa wiernych za biskupa danej diecezji nie wyd\u0142u\u017ca \u017cycia tego\u017c biskupa \u2013 pisz\u0105 w nowo wydanej publikacji Natalia Banasik-Jemielniak, Dariusz Jemielniak i Wojciech P\u0119dzich.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Prof. Jemielniak, o kt\u00f3rym niedawno wspomina\u0142em, wpad\u0142 na pomys\u0142 pracy podczas mszy \u015bwi\u0119tej z okazji \u015blubu w rodzinie. Oto plan nabo\u017ce\u0144stwa przewiduje moment, w kt\u00f3rym ksi\u0105dz wypowiada modlitw\u0119 za sprawuj\u0105cego opiek\u0119 nad dan\u0105 diecezj\u0105 biskupa, formalnie w imieniu wszystkich zgromadzonych. Pytanie, czy taka wysoce sformalizowana forma modlitwy przek\u0142ada si\u0119 jako\u015b na dobro samego biskupa?<\/p>\n\n\n\n

Droga katolika zmierza ku Chrystusowi i \u017cyciu wiecznemu, wielu ludzi postrzega jednak modlitw\u0119 znacznie bardziej przyziemnie – s\u0105 pro\u015bby o zdrowie itd. Kwestii eschatologicznych zmierzy\u0107 nie spos\u00f3b, wp\u0142yw na zdrowie \u2013 jak najbardziej. Je\u015bli bowiem dzi\u0119ki cotygodniowym mod\u0142om wiernych biskupi s\u0105 statystycznie zdrowsi od reszty populacji, to i statystycznie powinni \u017cy\u0107 d\u0142u\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

Jako osoba od lat we\u0144 zaanga\u017cowana i chyba najbardziej znany badacz ruchu Wikimedi\u00f3w, polegaj\u0105cego na tworzeniu wolnych zasob\u00f3w wiedzy w internecie przez nienagradzanych za to wolontariuszy, w du\u017cym stopniu laik\u00f3w (najbardziej znane dzie\u0142o to Wikipedia), Jemielniak zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce istnieje prosty spos\u00f3b potwierdzenia lub obalenia hipotezy o zwi\u0105zku sformalizowanych modlitw z d\u0142ugo\u015bci\u0105 \u017cycia. Dzia\u0142aj\u0105ca podobnie do Wikipedii baza Wikidata gromadzi dane biograficzne, umo\u017cliwiaj\u0105c policzenie, ile dany biskup \u017cy\u0142. Je\u015bli modlitwa dzia\u0142a, biskupi z diecezji du\u017cych (pod wzgl\u0119dem liczby wiernych) lub z kraj\u00f3w o wi\u0119kszej popularno\u015bci mszy powinni \u017cy\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c ci z diecezji niewielkich lub z kraj\u00f3w silnie zsekularyzowanych, a jeszcze d\u0142u\u017cej ni\u017c szeregowi ksi\u0119\u017ca.<\/p>\n\n\n\n

Wraz z prof. Natali\u0105 Banasik-Jemielniak i Wojciechem P\u0119dzichem, bardzo zas\u0142u\u017conym wieloletnim dzia\u0142aczem ruchu Wikimedia, wzi\u0119li si\u0119 do pracy. Wyci\u0105gn\u0119li dane i opracowali je, por\u00f3wnuj\u0105c d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia biskup\u00f3w, szeregowych ksi\u0119\u017cy i m\u0119\u017cczyzn akademik\u00f3w. Uwzgl\u0119dnili sze\u015b\u0107 kraj\u00f3w, bior\u0105c poprawki na narodowo\u015b\u0107 i frekwencj\u0119 na mszach \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n

Biskupi \u017cyli \u015brednio niewiele d\u0142u\u017cej ni\u017c szeregowi ksi\u0119\u017ca. Natomiast nie stwierdzono \u017cadnych istotnych statystycznie r\u00f3\u017cnic w d\u0142ugo\u015bci \u017cycia biskup\u00f3w ma\u0142ych i du\u017cych diecezji. Wskazuje to raczej na efekt wy\u017cszej pozycji spo\u0142ecznej przed\u0142u\u017caj\u0105cej \u017cycie biskupa wzgl\u0119dem podlegaj\u0105cego mu ksi\u0119dza, a nie modlitw wiernych.<\/p>\n\n\n\n

Praca na tak kontrowersyjny temat przesz\u0142a gruntown\u0105 recenzj\u0119 naukow\u0105. Prof. Jemielniak wspomina siedmiu wymagaj\u0105cych recenzent\u00f3w. W ko\u0144cu ukaza\u0142a si\u0119 w \u015bwietnym czasopi\u015bmie „Journal of Religion and Health”.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie mo\u017cna mie\u0107 do niej liczne zastrze\u017cenia (i wiele ju\u017c si\u0119 w internecie pojawi\u0142o, zw\u0142aszcza ze \u015brodowisk zwi\u0105zanych z jedn\u0105 stron\u0105 polskiej sceny politycznej). Praca bada jedynie modlitw\u0119 sformalizowan\u0105, a nie szczer\u0105, p\u0142yn\u0105c\u0105 z serca rozmow\u0119 z Bogiem. W tym drugim przypadku zapewne niekt\u00f3rzy wierni rzeczywi\u015bcie modl\u0105 si\u0119 o zdrowie swego biskupa i d\u0142ugie \u017cycie, inni o rozum, a jeszcze inni o przys\u0142anie im innego biskupa. Nie w\u0105tpi\u0119 w \u017carliwe podzi\u0119kowania za uczynienie J\u0119draszewskiego arcybiskupem Krakowa (zw\u0142aszcza w \u0141odzi), ale i w \u017carliwe modlitwy prosz\u0105ce i dzi\u0119kczynne za jego nast\u0119pc\u0119 w \u0141odzi Grzegorza Rysia – do tych ostatnich sam si\u0119 zaliczam. Badania eksperymentalne na niewielkich grupach badawczych przeprowadzano i Banasik-Jemielniak i inni je cytuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Liczne inne zarzuty rozwiewaj\u0105 sami autorzy. Wbrew pozorom wiarygodno\u015b\u0107 Wikidata potwierdzi\u0142y wcze\u015bniejsze badania, a wy\u017cszy status materialny i spo\u0142eczny biskup\u00f3w powinien raczej przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na wi\u0119ksze ni\u017c obserwowane w stosunku do zwyk\u0142ych ksi\u0119\u017cy r\u00f3\u017cnice. Istnieje te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce biskupami zostaj\u0105 najzdrowsi i posiadaj\u0105cy najwi\u0119cej si\u0142 ksi\u0119\u017ca. Z drugiej strony pozytywny wp\u0142yw modlitw mog\u0142y redukowa\u0107 inne czynniki, jak samotno\u015b\u0107 czy stres. Z kolei pojawiaj\u0105ce si\u0119 w internecie zarzuty o marnowanie pieni\u0119dzy trudno traktowa\u0107 serio w przypadku publikacji pisanej za darmo. Metodologicznie praca jest poprawna, wnioski (dosy\u0107 ostro\u017cne) odpowiadaj\u0105 uzyskanym wynikom. Nale\u017cy je w tym w\u0105skim podanym przez autor\u00f3w zakresie przyj\u0105\u0107, chyba \u017ce kto\u015b w nast\u0119pnej publikacji je obali.<\/p>\n\n\n\n

W sieci pojawi\u0142 si\u0119 ju\u017c mem przedstawiaj\u0105cy biskup\u00f3w z dymkami komentuj\u0105cymi fakt, \u017ce modlitwa nie wp\u0142ywa na ich prze\u017cycie („Mo\u017ce i nie, ale to mi\u0142e\u201d, „Przynajmniej wiesz, \u017ce kto\u015b o tobie ciep\u0142o my\u015bli\u201d).<\/p>\n\n\n\n

W ka\u017cdym razie wszystkich wiernych z powodu pandemii zach\u0119cam do udzia\u0142u w mszach w internecie (np. tu<\/a>). Inaczej d\u0142ugo\u015b\u0107 ich \u017cycia stanie pod znakiem zapytania. Ma to dodatkowy plus. Je\u015bli podczas mszy \u2013 wzorem prof. Jemielniaka \u2013 zamiast uwa\u017ca\u0107 i modli\u0107 si\u0119, b\u0119dziecie Pa\u0144stwo rozmy\u015bla\u0107 na tematy z msz\u0105 niezwi\u0105zane, jak d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia biskupa, zawsze mo\u017cecie pu\u015bci\u0107 sobie dany fragment p\u00f3\u017aniej jeszcze raz.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n