{"id":8125,"date":"2021-09-04T09:58:37","date_gmt":"2021-09-04T07:58:37","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=8125"},"modified":"2021-09-04T15:38:15","modified_gmt":"2021-09-04T13:38:15","slug":"ewa-krawczyk-mowi-dlaczego-sie-szczepimy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2021\/09\/04\/ewa-krawczyk-mowi-dlaczego-sie-szczepimy\/","title":{"rendered":"Ewa Krawczyk m\u00f3wi, dlaczego si\u0119 szczepimy"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Co prawda o \u015bwie\u017co wydanej ksi\u0105\u017cce Ewy Krawczyk „Dlaczego si\u0119 szczepimy?” pisa\u0142 ju\u017c Marcin Rotkiewicz<\/a>, ale te\u017c chc\u0119 si\u0119 podzieli\u0107 wra\u017ceniami.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Ewa Krawczyk jest biolo\u017ck\u0105 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 medycyn\u0105. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, z ca\u0142ym szacunkiem dla lekarzy, o kt\u00f3rych nie\u0142atwej \u015bcie\u017cce zawodowej par\u0119 razy (za du\u017co, \u017ceby podlinkowa\u0107) ju\u017c tu pisa\u0142 Marcin Nowak, takie pod\u0142o\u017ce budzi we mnie wi\u0119ksze zaufanie ni\u017c bycie po prostu lekarzem, nawet z doktoratem. To lekarze ordynuj\u0105 szczepionki, ale konstruuj\u0105 je biolodzy.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie, troch\u0119 czym innym jest praktyka, bo z kolei zastrzyk wol\u0119 dosta\u0107 od do\u015bwiadczonego piel\u0119gniarza czy piel\u0119gniarki ni\u017c utytu\u0142owanego biologa czy medyka (w\u0142asne szczepienie opisa\u0142em niedawno<\/a>), tak jak id\u0105c do dentysty, nie oczekuj\u0119 rozwa\u017ca\u0144 nad ewolucj\u0105, kt\u00f3ra \u0142uski prarekin\u00f3w przerobi\u0142a na z\u0119by. (Oczywi\u015bcie wykszta\u0142cenie lekarskie nie musi by\u0107 przeszkod\u0105 w zaj\u0119ciu si\u0119 badaniami biomedycznymi).<\/p>\n\n\n\n

A mo\u017ce tylko dorabiam ideologi\u0119 do tego, \u017ce cho\u0107 Ewy Krawczyk nie spotka\u0142em nigdy osobi\u015bcie, to przecie\u017c chodzili\u015bmy po tych samych korytarzach i cho\u0107 pewnie wybierali\u015bmy z regu\u0142y nieco inne przedmioty kierunkowe, to paru wyk\u0142adowc\u00f3w przedmiot\u00f3w podstawowych mamy wsp\u00f3lnych. Czasem zbyt du\u017ce oddalenie od reali\u00f3w, jakie prezentuj\u0105 modelarze, kt\u00f3rzy biologi\u0119 i medycyn\u0119 znaj\u0105 na poziomie co najwy\u017cej maturalnym, te\u017c mo\u017ce prowadzi\u0107 na manowce, o czym tak\u017ce pisa\u0142em<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Tak czy inaczej, Ewa Krawczyk nie wzi\u0119\u0142a si\u0119 za pisanie ksi\u0105\u017cki o szczepieniach tak przypadkiem. O biologicznych pod\u0142o\u017cach medycyny pisze od dawna – zar\u00f3wno w publikacjach PubMedowych, jako aktywna naukowczyni musi to robi\u0107 w ramach zasady publish or perish<\/em>, jak i popularyzatorskich, w szczeg\u00f3lno\u015bci na blogu Sporothrix<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Czy ksi\u0105\u017cka „Dlaczego si\u0119 szczepimy?” odpowiada na pytanie w tytule? W sumie nie wiem. Opowiada, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142o szczepienie (Jenner wcale nie by\u0142 tak nowatorski, jak si\u0119 czasem przedstawia). Opowiada, jak dzia\u0142aj\u0105 szczepionki. Opowiada, jakie s\u0105 typy szczepionek. Opowiada, jakie szczepionki s\u0105 najcz\u0119\u015bciej stosowane po obu stronach p\u00f3\u0142nocnego Atlantyku. Opowiada, jak praktycznie wszystkie zhierarchizowane religie akceptuj\u0105 szczepienia (i pod jakimi warunkami). Ale na pytanie, dlaczego si\u0119 szczepimy, musimy odpowiedzie\u0107 sobie sami. Po przeczytaniu ksi\u0105\u017cki oczywi\u015bcie ci\u0119\u017cko znale\u017a\u0107 racjonalne powody, \u017ceby si\u0119 nie szczepi\u0107. Szczepimy si\u0119, bo mamy szcz\u0119\u015bcie (wypracowane ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 wielu biolog\u00f3w i lekarzy) \u017cy\u0107 w miejscu i czasie, kiedy jest to \u0142atwo dost\u0119pne.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciwie bardziej wprost opisano powody, dlaczego niekt\u00f3rzy nie chc\u0105 si\u0119 szczepi\u0107. Nie chcieli si\u0119 szczepi\u0107 dwie\u015bcie lat temu, sto lat temu i teraz. Z regu\u0142y z przyczyn irracjonalnych lub wskutek cynicznego oszustwa. W\u015br\u00f3d rozdzia\u0142\u00f3w taki pt. „Jak rozmawia\u0107 z przeciwnikami szczepie\u0144?”, ale prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, czyta\u0142em go z najmniejszym entuzjazmem i chyba autorka sama wie, \u017ce musia\u0142 si\u0119 znale\u017a\u0107 w ksi\u0105\u017cce, ale skuteczno\u015b\u0107 takich rozm\u00f3w jest znikoma.<\/p>\n\n\n\n

Ewa Krawczyk jest aktywna w internecie (na blogu, ale i w innych serwisach), wi\u0119c argumenty antyszczepionkowc\u00f3w s\u0105 jej znane. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki to w\u0142a\u015bciwie polemika z mniej lub bardziej popularnymi mitami. W dzisiejszej literaturze popularnonaukowej to ju\u017c zaczyna by\u0107 standardem i wymogiem. W\u0142a\u015bciwie ca\u0142a ksi\u0105\u017cka mog\u0142aby tylko zbija\u0107 mity i mia\u0142aby do\u015b\u0107 tre\u015bci (na rynku zreszt\u0105 takie ju\u017c s\u0105). Tu jednak s\u0105 te\u017c informacje podstawowe, niezwi\u0105zane wprost z t\u0105 polemik\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawe s\u0105 chocia\u017cby opisy chor\u00f3b (ludzkich, ale nie tylko), kt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 lepiej (np. ospa prawdziwa) lub gorzej (np. p\u00f3\u0142pasiec) opanowa\u0107 dzi\u0119ki szczepionkom. Uderza m.in. to, \u017ce wiele chor\u00f3b cz\u0119sto, a nawet zwykle przechodzi si\u0119 bezobjawowo, ale gdy si\u0119 ju\u017c objawi\u0105, mog\u0105 mie\u0107 ci\u0119\u017cki – a\u017c do \u015bmiertelnego – przebieg. Nikt wi\u0119c ich nie lekcewa\u017cy, np. m\u00f3wi\u0105c, \u017ce krztusiec to tylko taka ci\u0119\u017csza grypa.<\/p>\n\n\n\n

Czytaj\u0105c, czasem czu\u0142em si\u0119 nieswojo, bo cz\u0119\u015b\u0107 tych chor\u00f3b by\u0142a za mojego dzieci\u0144stwa uwa\u017cana za typowe choroby wieku dzieci\u0119cego, kt\u00f3re trzeba przechorowa\u0107, najlepiej pr\u0119dko, bo p\u00f3\u017aniej b\u0119d\u0105 gro\u017aniejsze. \u00d3wcze\u015bni decydenci z zakresu zdrowia publicznego uznali, \u017ce ja i moi r\u00f3wie\u015bnicy mo\u017cemy zaryzykowa\u0107, byle\u015bmy nie zara\u017cali doros\u0142ych… Szczepionk\u0119 przeciw odrze wprowadzono nied\u0142ugo przed moim urodzeniem, a dwie dawki wprowadzono, gdy ju\u017c by\u0142em nastolatkiem, wi\u0119c mnie ta zmiana omin\u0119\u0142a. Szczepionki przeciwko pneumokokom wprowadzono jako obowi\u0105zkowe dopiero kilka lat temu, a przeciwko ospie wietrznej wci\u0105\u017c jest tylko zalecana, a obowi\u0105zkowa dla dzieci posy\u0142anych do \u017c\u0142obka.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka jest napisana przyst\u0119pnie, nie trzeba studi\u00f3w medycznych ani biologicznych, \u017ceby j\u0105 zrozumie\u0107. W\u0142a\u015bciwie to troch\u0119 jest blogiem przeniesionym na papier (w moim egzemplarzu nawet nie, bo czyta\u0142em wersj\u0119 epub na smartfonie), \u0142\u0105cznie z zastosowaniem w bibliografii odes\u0142a\u0144 do \u017ar\u00f3de\u0142 tradycyjnych i internetowych. Jest reklamowana jako taka, kt\u00f3rej boj\u0105 si\u0119 antyszczepionkowcy. To chyba slogan na wyrost – polaryzacja postaw sprawia, \u017ce coraz bardziej przekonuje si\u0119 przekonanych. Po naszej stronie barykady jest to jednak pozycja obowi\u0105zkowa.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ilustracja: materia\u0142y wydawnictwa Krytyka Polityczna<\/em><\/p>\n\n\n\n