{"id":8535,"date":"2022-06-09T09:37:58","date_gmt":"2022-06-09T07:37:58","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=8535"},"modified":"2022-06-09T10:50:39","modified_gmt":"2022-06-09T08:50:39","slug":"migrasomy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2022\/06\/09\/migrasomy\/","title":{"rendered":"Migrasomy"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Przyznam, \u017ce nie \u015bledz\u0119 z najwi\u0119ksz\u0105 uwa\u017cno\u015bci\u0105 odkry\u0107 cytologii, wi\u0119c gdy niedawno zobaczy\u0142em, \u017ce znajomy znajomej udost\u0119pni\u0142 na swoim profilu film z kom\u00f3rki zostawiaj\u0105cej za sob\u0105 migrasomy, zaintrygowa\u0142o mnie to.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Jednokom\u00f3rkowe organizmy poruszaj\u0105 si\u0119 na rozmaite sposoby (dawno temu pisa\u0142em<\/a>, \u017ce wici s\u0105 obecnie jedn\u0105 z kluczowych cech wyodr\u0119bniania ga\u0142\u0119zi taksonomicznych najwy\u017cszych rz\u0119d\u00f3w). W\u0119druj\u0105 tak\u017ce kom\u00f3rki tworz\u0105ce organizmy wielokom\u00f3rkowe. To potrzebne cho\u0107by do formowania si\u0119 tkanek. Jest te\u017c oczywi\u015bcie potrzebne do dzia\u0142ania uk\u0142adu odporno\u015bciowego.<\/p>\n\n\n\n

Poruszaj\u0105ca si\u0119 pe\u0142zakowato (czyli na mod\u0142\u0119 ameb) kom\u00f3rka z regu\u0142y wysuwa najpierw z przodu nibyn\u00f3\u017ck\u0119 (u niekt\u00f3rych ameb to ca\u0142kiem konkretny byt, u ludzkich makrofag\u00f3w co\u015b bardziej umownego). Potem kom\u00f3rka si\u0119 spina i kurczy, co wywo\u0142uje wzrost ci\u015bnienia wewn\u0105trz niej i napi\u0119cia na b\u0142onie kom\u00f3rkowej. Potem kom\u00f3rka si\u0119 rozlu\u017ania i odczepia tylny koniec, kt\u00f3ry wtedy przyci\u0105gany jest do przodu. Przy okazji zwykle zostawia za sob\u0105 du\u017co jakich\u015b glut\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo skupiano si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na tym przednim ko\u0144cu, a pozostawione gluty uwa\u017cano za odpady, przypadkowy skutek uboczny. Czemu jednak kom\u00f3rki mia\u0142yby by\u0107 takie rozrzutne i przy ka\u017cdym ruchu bezu\u017cytecznie traci\u0107 materia\u0142? Im lepsze metody mikroskopii, tym \u0142atwiej by\u0142o si\u0119 przyjrze\u0107 tym glutom.<\/p>\n\n\n\n

Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie jest to tylko bezkszta\u0142tny \u015bluz cytoplazmatyczny, ale s\u0105 w nim regularne kuleczki b\u0142ony kom\u00f3rkowej wype\u0142nione cytoplazm\u0105 z r\u00f3\u017cnymi substancjami, czasem nawet RNA. Nazwano je migrasomami i uznano za rodzaj egzosom\u00f3w. To wcale nie s\u0105 odpady.<\/p>\n\n\n\n

Tak jak pies nie obsikuje ka\u017cdego s\u0142upka, bo ma problem z prostat\u0105 lub p\u0119cherzem i zamiast wysika\u0107 si\u0119 raz, a dobrze, sika ma\u0142ymi porcjami co chwila, tak samo kom\u00f3rki wysy\u0142aj\u0105 do egzosomy do przestrzeni mi\u0119dzykom\u00f3rkowej w pewnym celu. Mniej wi\u0119cej tym samym – daj\u0105c informacj\u0119 chemiczn\u0105 swoim pobratymcom. Inny pies w\u0105cha wydzielin\u0119 poprzednika i podejmuje r\u00f3\u017cne decyzje – \u015bciga\u0107 go, oddali\u0107 si\u0119, zignorowa\u0107, a kom\u00f3rka poch\u0142ania egzosom i te\u017c podejmuje r\u00f3\u017cne decyzje – np. mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 odczyn zapalny.<\/p>\n\n\n\n

W odr\u00f3\u017cnieniu od kairomon\u00f3w, czyli substancji, kt\u00f3re organizm wydziela mimochodem w\u0142a\u015bciwie na swoj\u0105 szkod\u0119 (bo ich wykrycie zdradza jego obecno\u015b\u0107 potencjalnym ofiarom), egzosomy s\u0105 wydzielane aktywnie, wi\u0119c naturalne sta\u0142o si\u0119 przypuszczenie, \u017ce migrasomy te\u017c. Migrasomy s\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c typowe egzosomy i nieco inaczej s\u0105 wytwarzane. Czasem to trwa nawet kilka godzin. S\u0105 na tyle du\u017ce, \u017ce same w sobie mieszcz\u0105 mniejsze p\u0119cherzyki (endosomy).<\/p>\n\n\n\n

Przypuszcza si\u0119, \u017ce migrasomy s\u0105 sygna\u0142em dla innych kom\u00f3rek, kt\u00f3r\u0119dy maj\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107, \u017ceby to mia\u0142o bardziej uporz\u0105dkowany przebieg. Czasem jednak \u017cadna kom\u00f3rka nie nadejdzie i migrasom pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej po prostu si\u0119 rozp\u0142ywa.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ilustracja: Tom Frantzen „Het Zinneke”. Zdj\u0119cie rze\u017aby wykonane na podstawie belgijskiego prawa wolno\u015bci panoramy: <\/em>Wikipedysta \u00c9clusette<\/em><\/a>, licencja <\/em>CC BY-SA 3.0<\/em><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przypuszcza si\u0119, \u017ce migrasomy s\u0105 sygna\u0142em dla innych kom\u00f3rek, kt\u00f3r\u0119dy maj\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8536,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,6,224],"tags":[936,680,567],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8535"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8535"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8540,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8535\/revisions\/8540"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}